افغانستان یک دهه بعد از حمله آمریکا و سقوط طالبان، یک رشد اقتصادی سریع را تجربه کرد. اما پیرو افت استانداردهای زندگی و فساد اقتصادی ناآرامی‌های جدیدی در این کشور به وجود آمد.

علی رغم گذشت بیش از 20 سال از حضور آمریکا در افغانستان، این روزها تحولات غیر قابل پیش بینی در این کشور در رأس اخبار رسانه های بین المللی قرار دارد.

بعد از تحولات سریع افغانستان و تغییر معادله جنگ پنجشیر طالبان کابینه خود را اعلام کرد. اما بلافاصله بعد از اعلام کابینه تظاهراتی در شهرهای مختلف برپا شد

فریده محمدعلی‌پور در یادداشتی می‌نویسد: هنجارهای مشترک بین‌المللی به‌عنوان رژیم حقوقی استفاده‌های غیرکشتیرانی از رودخانه‌های مرزی و متوالی، با مراجعه به رویه کشورها و آرای محاکم بین‌المللی و با توجه به کنوانسیون ۱۹۹۷ سازمان ملل متحد با عنوان «حقوق بهره‌برداری‌های غیرکشتیرانی از آبراه‌های بین‌المللی»، مهم‌ترین اصول استفاده منصفانه و معقول، منع ایراد ضرر مهم، تعهد به اطلاع رسانی و مشاوره، حفاظت از محیط‌زیست و حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات را بارز می‌سازند. اصولی که طریق دوستی میان همسایگان و اجتناب از دشمنی را می‌گشایند.

سید محمد عیسی نژاد در یادداشتی می ‌نویسد: ویلیام شکسپیر، در نمایشنامه هملت می‌نویسد: «ما را با پیروزی‌های اندک می‌فریبند تا برای شکست‌های بزرگ آماده کنند». به‌نظر می‌رسد ادعاهای کاخ سفید در مورد خروج موفقیت‌آمیز سربازان آمریکایی از افغانستان و پایان دادن به جنگی بی‌پایان، نیز چنین باشد. در حقیقت، ایالات‌متحده با تحمیل این تصمیم به اتحادیه اروپا، متحدان آتلانتیکی خود را درگیر چندین چالش خواهد کرد. چالش‌هایی که همچون امواجی سهمگین پشت سر هم می‌آیند. و خود آمریکا، به لطف دوری از برّ قدیم، در برابر آنها ایمن است.

طالبان و جبهه مقاومت در پنجشیر در دوروز گذشته درگیری های شدیدی را تجربه کرده اند و هر دو طرف می گویند اسیب جدی به نیروهای مقابل زده اند.

حمیدرضا اکبرپور در یادداشتی می‌نویسد: فارغ از اینکه علل این امر چه بوده و کما اینکه در طول چند روز اخیر، بسیاری از خبرگزاری‌ها و رسانه‌های خبری به آن پرداخته‌اند، این مسئله قابل بحث است که با تسلط طالبان، چه گروه‌هایی بیشتر آسیب خواهند دید یا حداقل در معرض آسیب قرار خواهند گرفت.

یاسر محسنی در یادداشتی می‌نویسد: برای دستیابی به صلح در افغانستان و بر اساس تحقیقاتی که در جوامع درگیر نزاعات و جنگ صورت گرفته، هدف لزوما شکست یکی از طرف های گروه های مسلح نیست بلکه مدیریت وضع برای دستیابی به صلح و امنیت پایدار است خصوصا در افغانستان که در شرایط موجود مانند این است که شاهد آمدن سیل باشیم برای کنترل و مهار این سیل که از همه جهات وارد کشور شده است باید به مبارزه آن رفت یا برنامه ای سنحید تا با کمترین هزینه بتوان آن را مدیریت کرد؟!

از سال ۲۰۰۱ یعنی زمانی که ایالات متحده امریکا به همراه متحدانش به افغانستان لشکرکشی کردند، آمریکا بالغ بر ۱۳۵ میلیارد دلار خرج بازسازی ارتش افغانستان کرد که معادل ده سال بودجه نظامی اسرائیل است ولی عملا هیج نتیجه ای در برنداشته، چرا نتیجه نداشته است؟

شاید اغراق نباشد اگر بگوییم خروج آمریکا از افغانستان و پیروزی و سیطره طالبان بر کابل آن هم بدون درگیری، نقطه عطفی است که پیامدهای منطقه‌ای و جهانی بی‌سابقه‌ای را در پی خواهد داشت. رخدادی که روشن شدن آثار و نتایج آن، زمان بیشتری را می‌طلبد.