انصراف شخصیتها و رسانهها از شرکت در « داووس بیابانی» عربستان
اجلاس بزرگ اقتصادی ریاض مشهور به داووس بیابانی که قرار است هفته آینده در عربستان برگزار شود، با خیلی از انصرافها و لغو سفرهای مهمانان بلندپایه مواجه شده است. به گزارش مدار شرقی، یازده روز بعد از ناپدید شدن جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد سعودی در کنسولگری این کشور در استانبول، سرنوشت او هنوز در هالهای […]
اجلاس بزرگ اقتصادی ریاض مشهور به داووس بیابانی که قرار است هفته آینده در عربستان برگزار شود، با خیلی از انصرافها و لغو سفرهای مهمانان بلندپایه مواجه شده است.
به گزارش مدار شرقی، یازده روز بعد از ناپدید شدن جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد سعودی در کنسولگری این کشور در استانبول، سرنوشت او هنوز در هالهای از ابهام قرار دارد. هر چند مقامهای امنیتی ترکیه پنهانی به شرکای بینالمللیشان و بدون نام به رسانهها اعلام کردهاند که «شواهد قطعی تکاندهندهای» در مورد «بازداشت، بازجویی، شکنجه و قتل» این روزنامهنگار درون کنسولگری عربستان در اختیار دارند، اما هنوز هیچ منبعی به صورت رسمی خبری در مورد سرنوشت این روزنامهنگار مفقود منتشر نکرده است.
همزمان خبرگزاری رسمی عربستان سعودی بیانیهای از سوی وزیر کشور این پادشاهی، عبدالعزیز بن سعود بن نایف منتشر کرده است که در آن اخبار در مورد نقش دولت عربستان و دستور محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی برای قتل خاشقجی را «دروغهایی با هدف تخریب دولت عربستان» توصیف کرده است.
اما همین بیخبری و حساسیت رسانهای به یک اهرم فشار به دربار سعودی تبدیل شده است که منافع و جاهطلبیها اقتصادی محمد بن سلمان، ولیعهد و حاکم بالفعل سعودی در خطر قرار بگیرد. نیل کیلیام، پژوهشگر موسسه چتمهاوس بریتانیا به سیانان میگوید: این یک مانع قطعی است، از ابتدا کسی فکر نمیکرد، چشمانداز بلندپروازانه ۲۰۳۰ ولیعهد سعودی کاملا موفق باشد و پیشبینیها شاید روی ۵۰درصد موفقیت بود، اما حالا همه پیشبینیها به صفر نزدیک میشود.
بسیاری از شخصیتهای شناخته شده بینالمللی و رسانهها اعلام کردهاند تا زمانی که این موضوع روشن نشود، حاضر به همکاری با ریاض نیستند. از جمله ریچارد برانسون، سرمایهدار مشهور بریتانیایی که همکاریهای میلیارد دلاری خود با سعودی در زمینه گردشگری دریای سرخ و گفتوگو در مورد پروژه بلندپروازانه گردشگری فضایی را معلق کرد. در این میان، اجلاس بزرگ اقتصادی ریاض مشهور به داووس بیابانی که قرار است هفته آینده در عربستان برگزار شود، با خیلی از انصرافها و لغو سفرهای مهمانان بلندپایه مواجه شده است.
هتل جنزده
یک سال پیش بود که کنفرانسی اقتصادی با حضور بلندپایهترین مدیران کمپانیهای فناوری غربی و نمایندگان ارشد نهادها اقتصادی بینالمللی در ریاض به سرخط رسانههای جهان تبدیل شد. کنفرانسی با عنوان «ابتکار سرمایهگذاری آینده» که در آن از پروژه بلندپروازانه محمد بن سلمان، ولیعهد قدرتمند سعودی برای ساخت یک ابرشهرتوریستی مدرن با سرمایهای ۵۰۰ میلیارد دلاری پردهبرداری شد. کمتر از چند هفته بعد از این رویداد بود که محل برگزاری آن اجلاس، هتل مجلل ریتزکارلتون ریاض بار دیگر در صدر خبرها قرار گرفت، اینبار این هتل گرانقیمت به زندانی برای شاهزادگان و دولتمردان ثروتمند بازداشتی تبدیل شده بود تا تحت فشار اموال خود را برای سرمایهگذاری به دربار واگذار کنند.
یک سال بعد از این رویدادها، بار دیگر هتل ریتزکارلتون و نشست «ابتکار سرمایهگذاری آینده» در صدر خبرها قرار گرفتهاند. استقبال یکسال پیش از کنفرانس ریاض باعث شد تا شاهزاده جاهطلب سعودی سودای برگزاری سالانه این کنفرانس در ابعاد بینالمللی را در سر بپروراند: اجلاسی در ابعاد اجلاس سالانه «مجمع اقتصاد جهانی» در داووس سوییس در قلب بیابانهای سوزان عربستان به جای کوههای برفی آلپ. اما امسال وضعیت بینالمللی عربستان در بدترین شرایط قرار گرفته است.
تعدادی از رسانههای مهم بینالمللی از جمله نیویورکتایمز، سیانبیسی، بلومبرگ، سیانان، فایننشیالتایمز و اکونومیست اعلام کردهاند که در این نشست بینالمللی شرکت نمیکنند و از پوشش آن تا زمان مشخص شدن سرنوشت جمال خاشقجی سر باز میزنند. نیویورکتایمز حتی نام خود را به عنوان اسپانسر این رویداد حذف کرده است و مالک روزنامه لسآنجلستایمز، پاتریک سون شیونگ از شرکت در کنفرانس انصراف داده است.
جیم یونگ کیم، مدیرعامل بانک جهانی هم اعلام کرده است که در این کنفرانس شرکت نخواهد کرد و یک مدیر ارشد صندوق بینالمللی پول در مورد حضور کریستین لاگارد، مدیرعامل صندوق بینالمللی پول گفته است که مانند همه منتظر انتشار اخبار بیشتر در مورد سرنوشت جمال خاشقجی است. با این حال به گزارش الجزیره، کریستین لاگارد تاکید کرده است که در این اجلاس شرکت خواهد کرد، اما از انتقاد در مورد حقوق بشر و آزادی بیان در این سفر ابایی نخواهد داشت. باب باکیش، مدیرعامل کمپانی وایاکام (Viacom) و آرایانا هافینگتن، موسس پایگاه خبری هافینگتن پست هم اعلام کردهاند که در این نشست شرکت نخواهند کرد.
روز جمعه برگزارکنندگان اجلاس، فهرست سخنرانان اصلی نشست «ابتکار سرمایهگذاری آینده» از وبسایت این کنفرانس برداشته شد. سخنگوی کنفرانس «ابتکار سرمایهگذاری آینده» به گاردین گفته است: «انصراف برخی سخنرانان و شرکا بسیار تاسفآور است، با این حال ما مشتاقانه منتظر برگزاری باشکوه این اجلاس با حضور هزاران سخنران، مجری و مهمان از سراسر جهان در ریاض هستیم.» این نشست قرار است سهشنبه، چهارشنبه و پنجشنبه هفته آینده در هتل مجلل ریتزکارلتون ریاض و مرکز همایشهای ملک عبدالله برگزار شود.
آمریکای مردد
اما دولت امریکا برخلاف بسیاری از رسانههای این کشور که شرکت در این کنفرانس را تحریم کردهاند، هنوز آماده مشارکت در آن است. وزارت خزانهداری امریکا تاکید کرده است که تغییری در برنامه سفر استیو منوشین، وزیر خزانهداری این کشور برای شرکت در نشست «ابتکار سرمایهگذاری آینده» ایجاد نشده است. با این حال موضعگیری دولتمردان امریکایی در مورد پرونده نسبت به گذشته تندتر شده است.
از جمله شخص دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا در مصاحبهای با شبکه خبری سیبیاس جمعه شب اعلام کرد: در صورتی که قتل این خبرنگار در کنسولگری عربستان تایید شود، تنبیههای سختی در انتظار ریاض خواهد بود.» وی در مورد ماهیت این تنبیهها توضیحی نداد.
ترامپ همچنین در جمع خبرنگاران گفته است که به زودی با پادشاه عربستان در این مورد تماس خواهد گرفت. همزمان یک عضو موسسه بینالمللی رسانه (IPI) که دو دهه است به عنوان یک سازمان مستقل بینالمللی در زمینه آزادی بیان فعالیت میکند، دونالد ترامپ رییسجمهور را یکی از عوامل رویدادهای جاری معرفی کرده است. داوود کتاب، عضو هیاتمدیره این موسسه بینالمللی در گفتوگو با الجزیره تاکید کرده است: وقتی رییسجمهور امریکا به صورت مستمر به رسانهها حمله میکند و خبرها را جعلی میخواند، دیگر رهبران جهان هم به خود اجازه میدهند تا چنین رفتارهایی را در برابر روزنامهنگاران مستقل در پیش بگیرند.
ادامه واکنشهای جهانی
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد روز شنبه در حاشیه اجلاس صندوق بینالمللی پول در بالی اندونزی نسبت به سرنوشت جمال خاشقجی اظهار نگرانی کرده است و خواستار «پاسخ واضح» از سوی دولت عربستان در مورد این پرونده شده است. به گزارش بیبیسی، گوترش تاکید کرد: «باید بگویم که این روندی که به یک هنجار عادی تبدیل شده است، بسیار نگرانکننده است.» امانوئل ماکرون، رییسجمهور فرانسه هم جمعه شب در گفتوگو با شبکه فرانس ۲۴ گفته است: این گزارشها بسیار نگرانکننده و جدی هستند، فرانسه منتظر خواهد بود تا حقیقت در این مورد روشن شود، اما ماهیت پرونده بسیار نگرانکننده و دهشتناک است.
ماکرون در پاسخ به این سوال که فرانسه حاضر نیست به دلیل منافع اقتصادی عربستان سعودی را محکوم کند، تاکید کرد: به نظر من سیاست بر اقتصاد اولویت دارد، غلط است که عربستان سعودی را شریک بزرگ تجاری فرانسه معرفی کنیم، در هیچ زمینهای عربستان سعودی شریک تجاری بزرگ فرانسه نیست.