بشار اسد اتحاد با ایران را معامله نکرد

«سربازان ایالات متحده از سوریه می‌روند اگر نیروهای ایرانی نیز خاک این کشور را ترک کنند». این جمله پیامی بود که هیات آمریکایی به ریاست یک افسر بلندپایه در هفته پایانی ماه ژوئن با سفر به دمشق به گوش بشار اسد رییس‌جمهور سوریه رساند.

به گزارش مدار شرقی، به نوشته‌ی روزنامه الاخبار که نزدیک به حزب‌الله لبنان است، یکی از شب‌های هفته پایانی ماه ژوئن، یک هواپیمای اماراتی در قالب سفری مخفیانه به دور از چشم رسانه‌ها، یک افسر بلندپایه امریکایی را به سوریه می‌برد تا با «علی مملوک» رییس دفتر امنیت ملی سوریه دیدار کند، علاوه بر مملوک، «دیب زیتون» رییس کل سرویس اطلاعاتی و «موفق اسعد» معاون ستاد مشترک ارتش سوریه نیز در دیدار با این افسر امریکایی حضور داشته‌اند. طرفین در جریان این دیدار، ابعاد مختلف بحران و پیامدهای منطقه‌ای آن را طی چهار ساعت بررسی کردند و طرف امریکایی پیشنهادهایی را برای بررسی در اختیار طرف سوری قرار داد .

دستورالعمل امریکایی برای بشار اسد

جزییات پیشنهادهای امریکا به سوریه ٨ سال پس از آغاز بحران در این کشور چه بود؟ الاخبار که به نظر می‌رسد تایید این خبر را از منابعی در دولت سوریه دریافت کرده در ادامه از جزییات پیشنهاد امریکا به سوریه گزارش داده است: امریکا آماده است سربازان خود را به صورت کامل از خاک سوریه از جمله پایگاه التنف و منطقه شرق فرات براساس مقدمات امنیتی خارج کند که ارتش سوریه و روسیه بر آن نظارت داشته باشند. در مقابل، دمشق نیز باید این مطالبات امریکا را برآورده کند: «نخست: خروج کامل ایران از منطقه جنوب سوریه، دوم، ضمانت مکتوب برای دریافت سهم شرکت‌های امریکایی از بخش نفت مناطق شرقی سوریه. سوم، ارایه اطلاعات کامل از گروه‌های تروریستی و اعضای آن توسط طرف سوری به امریکایی‌ها که شامل تعداد [عناصر] کشته شده خارجی این گروه‌ها و تعداد کسانی باشد که در قید حیات هستند.

دست رد سوری بر سینه مامور امریکایی

علی مملوک، رییس دفتر امنیت ملی سوریه در پاسخ به طرف امریکایی گفته است:« اولا، شما در سوریه نیروی اشغالگر هستید. به زور و بدون اجازه وارد خاک ما شده‌اید و می‌توانید به همان صورت خارج شوید. تا زمانی که این مساله صورت گیرد، ما با شما به عنوان یک نیروی اشغالگر برخورد می‌کنیم. ثانیا: سوریه کشور بی‌ریشه‌ای نیست، بلکه بخشی از یک محور گسترده است. موضع ما در برابر رابطه ایران مشخص است و بشار اسد در چند سخنرانی و مناسبت آن را تکرار کرده و مضمون آن، این است که روابط ما با تهران، حزب‌الله و نیروهای همپیمانی که در کنار ارتش سوریه با تروریست‌ها جنگیده‌اند، روابط محکمی است و این پیشنهاد، ائتلاف‌های ثابت ما را تغییر نمی‌دهد. ثالثا: اولویت ما پس از جنگ، همکاری با کشورهای دوست و همپیمانی است که علیه ملت سوریه توطئه نکرده‌اند و نمی‌توانیم به شرکت‌های وابسته به کشورهایی تسهیلات بدهیم که با ما جنگیده و هنوز می‌جنگند .»

ابتدا ثبات سیاسی، بعد ارایه اطلاعات

مملوک درباره اطلاعات مربوط به گروه‌های تروریستی نیز با اشاره به دیدار نایب رییس سرویس اطلاعاتی استرالیا با وی حدود یک سال پیش که درباره همین مساله انجام شده بود، تاکید کرد که سوریه اطلاعات بسیار زیادی از گروه‌های تروریستی دارد و «ما به صورت کامل خطر این افراد برای خودمان و شما را درک می‌کنیم و از نیاز شما به این اطلاعات آگاهی داریم… پیش‌تر اطلاعاتی به اردنی‌ها و سایر کشورها از جمله امارات دادیم… ولی امروز موضع ما در قبال این مساله، بستگی به تغییر موضع سیاسی شما در قبال سوریه و نظام و ارتش آن است. لذا سوریه پیش از اینکه در روابط سیاسی بین دو کشور ثباتی صورت نگیرد، هیچ همکاری یا هماهنگی امنیتی در این زمینه با شما [امریکایی‌ها] نخواهد کرد.»

تلاش ناموفق سعودی برای تطمیع بشار اسد

همزمان با پیشنهاد امریکا به سوریه، خبرها از پیشنهاد عربستان به دمشق نیز حکایت دارد. الاخبار اعلام کرد که «خالد الحمیدان» رییس سرویس اطلاعاتی عربستان با مملوک تماس تلفنی داشته و مجددا همان پیشنهاد قدیمی خود یعنی قطع رابطه با ایران در مقابل تامین مالی بازسازی سوریه را مطرح کرده است.

مملوک نیز همان پاسخی را به مسوول سعودی داده که به افسر امریکایی گفته بود: «ما بخشی از یک محور هستیم و ائتلاف‌های ما ثابت است.» گفته می‌شود که الحمیدان در جریان این تماس، ایده دیدار مستقیم را مطرح کرده و مملوک نیز این‌گونه پاسخ داده است: «ما در شام حضور داریم. هر کس می‌خواهد با ما دیدار کند، می‌تواند.»

پاسخ مشترک ایران و سوریه به پیشنهاد امریکا

الاخبار درست در روزهایی از بسته پیشنهادی امریکا به سوریه رونمایی کرده که امیر سرتیپ حاتمی، وزیر دفاع ایران در سوریه به سر می‌برد. ماحصل این دیدار نیز توافقنامه توسعه همکاری‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی میان ایران و سوریه بود. در این توافقنامه دو طرف بر لزوم بازسازی ساختار نظامی سوریه به کمک ایران و همچنین کمک تهران به بازسازی سوریه تاکید کردند. یکی از مهم‌ترین بخش‌های این توافقنامه نیز سلب اختیار از کشور ثالث برای دخالت یا تصمیم‌گیری در همکاری‌های دوجانبه تهران و دمشق بود. در چنین شرایطی به نظر می‌رسد که دیدار وزیر دفاع ایران از سوریه و امضای توافقنامه‌ای همه‌جانبه میان ایران و سوریه تنها چند هفته پس از بسته پیشنهادی امریکا و تماس سعودی‌ها با بشار اسد، پاسخی مشترک از جانب ایران و سوریه خطاب به واشنگتن باشد.