چرا باید از طرح اسنپ و تپسی حمایت کنیم ؟

سینا مسیح پور ، کلان شهر تهران نیز مانند بسیاری از شهرهای دیگر کشور، دچار بحرانی عمیق است به نام سیستم حمل و نقل سواری؛ پدیده مسافرکش های شخصی و تاکسیرانی های وابسته به شهرداری که به جرات باید گفت، هم پای خدماتی که ارائه می داده است ، خسارات فراوانی هم به جامعه متحمل کرده است.

مقاله ای از « بیل جورج » استاد سابق دانشگاه هاروارد خواندم در مورد اینکه چگونه از طریق قدرت رهبری خود، در جهان تغییر ایجاد کنیم و پس از آن سوالی که ذهن من را درگیر کرد این بود که اگر یک مدیر یا سیستم مدیریتی نتوانند در ابعاد مختلف برای بالا بردن کیفیت زندگی افراد تغییری ایجاد کند، اصلا برای چه وجود دارد ؟!؟
در طول ۳۸ سال گذشته کلان شهر تهران نیز مانند بسیاری از شهرهای دیگر کشور، دچار بحرانی عمیق است به نام سیستم حمل و نقل سواری؛ پدیده مسافرکش های شخصی و تاکسیرانی های وابسته به شهرداری که به جرات باید گفت، هم پای خدماتی که ارائه می داده است ، خسارات فراوانی هم به جامعه متحمل کرده است.
در واقع شبکه بزرگ حمل و نقل عمومی تاکنون به نحوی فعالیت کرده که همواره به عنوان یک بحران اجتماعی عظیم ، هر روز تیتر اخبار ۲۰:۳۰ و روزنامه ها و رسانه ها شده است.
در طول این سالها نه تنها حجم عظیمی از منابع مالی کشور، برای این بحران و تصحیح این سیستم ناکارآمد صرف شد، بلکه بودجه، نیرو و انرژی بسیار زیادی از نهادها و سازمان هایی مانند نیروی انتظامی، راهنمایی و رانندگی و بخش های مختلف در دولت و شهرداری را نیز تلف کرد و بسیار خسارات روانی، مالی و … که به جامعه وارد کرده است.

خسارت های روانی در جامعه

یک بررسی سر انگشتی در مورد سرقت ها، تجاوزها، قتل ها و زورگیری های انجام شده در سیستم حمل و نقل بی سروسامان کشور نشان می دهد که چه حجمی از تخریب روانی، نگرانی و استرس در ۳۸ سال گذشته به اکثر خانواده ها در کلان شهر ها وارد شده است.
بسیار موارد سوء استفاده، دزدی، زورگیری و قتل هایی که توسط خلافکارن در قالب مسافرکش های شخصی در شهر صورت گرفت و بسیار خانواده هایی که دچار آسیب شدید شدند.
در حقیقت باید گفت، اعتماد به خودروهای شخصی به علت نیاز بسیار زیاد به جامعه به خوروهای ماسفر بری است که متاسفانه تبدیل به عرفی در جامعه شده است و بسیاری از افراد با اعتماد کامل سوار خوروهای شخصی می شوند.

عدم وجود آمار و اطلاعات مدیریتی

معضل بعدی که سیستم کهنه و فرسوده حمل و نقل سواری در کلان شهر تهران با آن درگیر است، نداشتن پایگاه اطلاع رسانی و شبکه منظم ارتباطی و ساماندهی است؛ بطوریکه حتی آمار دقیقی از تاکسی سرویس ها و خودروهای مسافر کش تاکسی و شخصی وجود ندارد.
شاید باید گفت؛ اوج توان ساماندهی ، کنترل و برخورد دستگاههای اجرایی با این شبکه بسیار وسیع بی در و پیکر، در زمان اجرای طرح کارت سوخت بود.
مسافربرهای شخصی به دلیل عدم صرفه اقتصادی بنزین آزاد تا حدود مجبور شدند تا در سیستم آژانس ها سازماندهی بشوند و به نوعی شناسنامه دار شدند اما این بزرگترین حربه پلیس نیز کارگر و موثر نبود و بعد از آن دوباره همگی به حال خود رها شدند.
در حقیقت این سیستم بی سامان، کند، عریض و طویل دولتی توان کنترل مداوم را نداشت؛ حال بماند که اصلا نفس کنترل این سیستم توسط بخش دولتی یا شهرداری ها کاملا خطاست.
در نهایت متاسفانه مدیران سیستم حمل و نقل عمومی و پلیس راهور با صرف همه توان خود، علی رغم تمامی برخوردهای سیستمی، طرح های ساماندهی و تشدید کنترل مسافربرهای شخصی، نتوانستند کاری از پیش ببرند و این طرح شکست خورد.
مهمترین دلیلی که می توان برای شکست این طرح برشمرد، نداشتن طراحی مناسب برای یک سیستم کارآمد و مدرن در کلان شهری چون تهران بود.

خسارت های سیاسی

خسارت ناشی از تبعات سیاسی سیستم حمل و نقل موجود به مراتب بیشتر از خسارت در سایر حوزه ها است.
در واقع ناتوانی سیستم مدیریت حمل و نقل شهری برای حل مشکل هر روزه مردم و به عبارت بهتر زورگیری تاکسی داران از مردم باعث شده که اعتقاد به ناکارآمدی و فساد نسبت به دستگاه های دولتی و نهادهای سیاسی در جامعه بوجود بیاید.
باور به ناکارآمدی دستگاههای اجرایی به سادگی با این سئوال در جامعه رواج پیدا کرد: حکومتی که حتی توان مدیریت تاکسیرانی را ندارد چطور می تواند برای ما مفید باشد؟

برخورد ناشایست مسافرکش ها با مردم

بسیار شاهد برخوردهای نامناسب از سوی رانندگان تاکسی سرویس و مسافرکش ها با مردم بودیم و عصبانیت رانندگان، افزایش غیر قانونی کرایه ها و … داستان قدیمی این شهر شده است.
اکثر روزها بعد از ساعت اداری و به ویژه در روزهای بارانی و برفی ، تاکسیرانی به بهانه عدم صرفه اقتصادی، تنها سرویس های دربستی می پذیرد و در مسیرهای خطی روتین کرایه هایی حتی تا ۱۰ برابر نرخ مصوب از مسافرهای سرمازده و خسته دریافت می کند؛ خسارت این ظلم و بی کفایتی تنها به حساب سیستم ناکارآمد دولتی و نظام سیاسی گذاشته می شود.

تحمیل هزینه نوسازی

هزینه چند هزارمیلیاردی و مسئولیت نوسازی و تجهیز این ناوگان عظیم اما بی خاصیت حمل و نقل شهری به عهده شهرداری ، دولت و بیت المال است که مجبور به تامین بودجه برای نوسازی خودروها و تجهیز آنها به سیستم های پرداخت الکترونیک هستند که البته هیچوقت هم این روش، موثر و نتیجه بخش نبوده است و به همین دلیل خودروهای فرسوده، به دلیل عدم تامین منابع دولتی همچنان در حال خسارت مالی و روانی وارد کردن به جامعه و البته محیط زیست ما هستند.

استثمار راننده های آژانس

یکی از اعتراض های همیشگی راننده های تاکسی تلفنی؛ نحوه توزیع مسیر ها بین رانندگان است.
همیشه مسیرهای کم ترافیک و ارزشمند در اختیار نور چشمی ها قرار می گیرد و جنگی دایمی بین راننده ها و مدیران آژانس در جریان داشته است.

نوشدارویی برای سیستم بیمار حمل و نقل شهری

اما در این میان دو فرد خلاق، دو شرکت جدید برای حمل و نقل تاسیس کردند که بدون تحمیل هیچ هزینه ای به بیت المال، همه این مشکلات کهنه چندین ساله را یک شبه حل می کند.
شرکت های اسنپ و تپسی که همچون نوشدارویی برای شبکه قدیمی حمل و نقل شهری به حساب می آید، مزایایی برای جامعه در پی خواهد داشت:
۱٫ این شرکت ها سطح استاندادرهای اجتماعی و رفاهی را برای همه افراد از مسافر تا راننده افزایش می دهند و احترام متقابل ایجاد می کنند.
مسافر مجبور نیست عصبانیت و توهین های راننده آژانس و تاکسی های خطی را در روزهای برفی و ساعت های ترافیک را تحمل کند.
۲ . مسافر مجبور نیست با افراد خسته ، عصبی و ظاهری نامرتب و عرق کرده، همسفر بشود.
۳٫ راننده های آژانس مجبور نیستند، تبعیضی را در نحوه توزیع سرویس ها، تحمل کنند .
۴٫ در طرح اسنپ و تپسی راننده های آژانس مجبور نیستند تمام وقت در اتاق هایی دخمه مانند و کوچک، تاکسی تلفنی ها حضور داشته باشند و پایان ساعت کار با انبوهی از خستگی ، عصبانیت و نارضاتی به جمع خانواده هایشان بر نمی گردند.
۵٫ راننده ها حتی برای ساعت کار هم حق انتخاب دارند و با اعصاب آرام و خیال خوش، وقت مناسبی برای خانواده صرف می کنند.
۶٫ این شرکت ها امنیت بی نظیری برای خانواده ها ایجاد می کنند و با توجه به امکان رهگیری سفر و مشاهده آنلاین مسیر توسط والدین و اعضای خانواده ، سطح امنیت مسافر افزایش پیدا می کند.
۷٫ از زورگیری صنف تاکسیرانی از مسافران در ساعات ترافیک ، شلوغی و روزهای برفی و بارانی جلوگیری می شود.
۸٫ این شرکت ها برای حداقل ۲۰ هزار نفر شغل ایجاد کرده اند؛ گزارشهای جدید از شاغل شدن ۳۰ هزار نفر خبر می هند.
۹٫ از برخوردهای ناشایست ، زننده و ظلم هایی که در آژانس ها به راننده ها و مسافرها می کردند جلوگیری می شود.
۱۰٫ در سیستم تاکسی های نوین راننده به صورت مرتب مجبور به کنترل کیفیت و نظافت خودروی خود است؛ بنابراین امکان فعالیت خودرورهای معیوب و از رده خارج عملا وجود ندارد.
در واقع با توجه به درآمد خوب و ثابت این تاکسی ها؛ راننده ها با هزینه شخصی اقدام به نوسازی خودروها می کنند و این بار مالی سنگین از روی دوش جامعه و بودجه عمومی کشور برداشته می شود.
۱۱٫ این شرکت ها بر خلاف سیستم تاکسیرانی مالیات دقیق و به موقع پرداخت می کنند و به شفاف شدن نظام مالی و مالیاتی کشور و افزایش درآمد عمومی دولت کمک می کنند.
۱۲٫ طرح نوین تاکسیرانی با معرفی سرویس های کاربردی حتی در گسترش و توسعه سواد فناوری در بین عموم مردم هم تاثیرگذار است و به همین دلیل سطح اجتماعی و فرهنگی جامعه را هم افزایش می دهد.
۱۳٫ این شرکت ها با ارایه سرویس های ارزان و با کیفیت و در نتیجه با افزایش سطح رفاه عمومی برای همه افراد جامعه، عدالت اجتماعی رو به همراه خواهند داشت.

حال مزایا و منافع این شرکت ها را مقایسه کنید با تاکسیرانی با سیستم ناکارآمد و قدیمی که در سال ۱۳۹۵ نیز حتی یک پایگاه اطلاع رسانی درست و دقیق هم ندارد.
این در حالی است که مدیرانی ناموفق در شهرداری و نهادهایی چون اتحادیه های تاکسیرانی، برای کاهش میزان عقبماندگی خود با گزارش ها و کامنت های سازماندهی شده، شروع به تخریب این طرح ارزشمند و مفید در رسانه های وابسته می کنند.
در نهایت امیدوارم مسئولین دستگاههای اجرایی کشور، حامی طرح های خلاق و نو آور مانند این دو شرکت تاکسیرانی نوین باشند تا شاهد مدرن تر شدن سیستم شهری و کاهش مشکلات و آسیب های شهری باشیم.