واشنگتن سامانههای پاتریوت خود را از بحرین، کویت و اردن خارج میکند
ایالات متحده امریکا به تدریج چتر امنیتی خود در آسمان کشورهای عربی خاورمیانه را جمعتر میکند. روز چهارشنبه روزنامه والاستریتژورنال به نقل از مقامهای ارشد پنتاگون نوشته است که عقبنشینی سامانههای ضدموشک پاتریوت امریکا از خاورمیانه آغاز شده است و سه کشور اردن، بحرین و کویت اولین کشورهایی هستند که امریکا چتر امنیت ضدموشکی خود […]
ایالات متحده امریکا به تدریج چتر امنیتی خود در آسمان کشورهای عربی خاورمیانه را جمعتر میکند. روز چهارشنبه روزنامه والاستریتژورنال به نقل از مقامهای ارشد پنتاگون نوشته است که عقبنشینی سامانههای ضدموشک پاتریوت امریکا از خاورمیانه آغاز شده است و سه کشور اردن، بحرین و کویت اولین کشورهایی هستند که امریکا چتر امنیت ضدموشکی خود را از آنها جمع میکند.
به گزارش مدار شرقی، بر اساس گزارش والاستریتژورنال به دستور مستقیم جیمز متیس، وزیر دفاع ایالات متحده، چهار سامانه پدموشکی پاتریوت متعلق به امریکا از خاک اردن، کویت و بحرین خارج میشوند. این اقدام از سوی امریکا بخشی از تغییر استراتژی نظامی برای افزایش تمرکز دفاعی بر روسیه و چین عنوان شده است. هر چند برخی کشورهای خاورمیانه پیش از این مستقیما سامانههای هاوک، پاتریوت و تاد امریکایی خریداری کردهاند، اما اردن و بحرین برای پرکردن جای سامانههای خارج شده مجبور هستند، هزینههای کلانی برای خرید سامانههای جایگزین پرداخت کنند.
سامانههای موشکی پاتریوت امریکایی، سامانههای پدافند هوایی هستند که توانایی مقابله با پرندههایی از جمله جتهای جنگنده و موشکهای بالستیک را دارند. بر اساس گزارش رسانههای امریکایی چهار سامانه مذکور که تا پیش از این در خاورمیانه فعال بودند، کاملا از مدار خارج شدهاند و تا یک ماه دیگر به خاک ایالات متحده منتقل میشوند. به گفته مقامهای نظامی امریکایی مقصد نهایی این سامانهها مشخص نشده است، اما قرار است که عملیات تعمیر و ارتقای آنها در خاک امریکا انجام شود و برنامهای برای بازگرداندن این سامانهها به خاورمیانه وجود ندارد. به نوشته والاستریتژورنال هر چند که چتر ضدموشکی پاتریوت امریکا در خاورمیانه باقی میماند اما به گفته مقامهای نظامی با خروج این چهار سکو از مدار، توان شبکه پدافندی کاهش چشمگیری پیدا خواهد کرد.
عملی کردن تهدید ترامپ
دونالد ترامپ، رییسجمهوری امریکا از زمان انتخاب به این مقام، بارها تهدید کرده است کمکهای امنیتی خود به خارج را کاهش خواهد داد. تازهترین تهدید ترامپ سهشنبه شب در سخنرانی او در مجمع عمومی سازمان ملل متحد تکرار شد، جایی که به کشورهای عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت اوپک هشدار داد بسیاری از این کشورها از خدمات امنیتی امریکا بهرهمند میشوند، اما به اندازه کافی برای کاهش قیمت نفت با واشنگتن همکاری نمیکنند. خروج سامانههای ضدموشکی پاتریوت از کشورهای خاورمیانه میتواند گامی برای عملی کردن تهدیدهای ترامپ برای جمع کردن چتر حمایتی از کشورهای عربی خاورمیانه باشد که برای تامین امنیت خود به شدت به حمایت امریکا وابستهاند. همزمان با این اقدام ایالات متحده امریکا بزرگنمایی در مورد توان موشکی ایران و ادعای تهدیدآمیز بودن توان دفاعی موشکی تهران را بار دیگر روز سهشنبه با انتشار یک گزارش ۴۸ صفحهای تکرار کرده است. در گزارشی که همزمان با سخنرانی ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد منتشر شد، آمده است که جمهوری اسلامی ایران «زرادخانهای از صدها موشک در اختیار دارد که همسایگانش را در منطقه تهدید میکند.» مقامهای جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کردهاند که توان موشکی جمهوری اسلامی ایران کاملا ماهیت دفاعی دارد و تهدیدی علیه هیچ کشور خارجی نیست.
جیمز متیس از زمان انتخاب به عنوان وزیر دفاع امریکا، استراتژی تغییر تمرکز امریکا از خاورمیانه به جنوب شرقی آسیا را آغاز کرده است. به نوشته والاستریتژورنال متیس چند ماه بعد از انتخابش به این مقام به ژنرال جوزف ووتل، فرمانده سنتکام (فرماندهی مرکزی امریکا در خاورمیانه) خبر داده است که زمان کاهش حضور نظامی امریکا در خاورمیانه و انتقال تجهیزات به شرق برای رویارویی با رقبایی مانند چین و روسیه فرارسیده است. چندین هزار نیروی نظامی ایالات متحده امریکا در بحرین، اردن و کویت مستقر هستند و بحرین میزبان پایگاه پنجم نیروی دریایی امریکایی است. وزارت دفاع امریکا رقم دقیقی در مورد تعداد نیروهای امریکایی مستقر در خارج از مرزهای این کشور و پراکندگی آن اعلام نمیکند. بیل اوربان، سخنگوی فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده امریکا در پاسخ به والاستریتژورنال در مورد دلایل جابهجایی سامانههای پاتریوت از خاورمیانه گفته است: «فرماندهی مرکزی کاملا به ادامه همکاری با متحدان و شرکای منطقهای برای اشاعه ثبات و امنیت منطقهای پایبند است. با این حال به دلیل نگرانیهای امنیتی ما در مورد هرگونه جابهجایی مربوط به تجهیزات خاص اظهارنظر نمیکنیم.»
سامانههای رقیب
تصمیم امریکا برای جمع کردن سامانههای پاتریوت از کشورهای عربی خاورمیانه در شرایطی عملی میشود که روسیه به تازگی حضور سامانههای پدافندی خود را در منطقه گسترش داده است. مسکو به تازگی اعلام کرده است که بعد از تاخیری پنجساله واگذاری سامانههای پیشرفته موشکی اس۳۰۰ به سوریه را آغاز میکند و همزمان ترکیه هم با امضای قراردادی به خریداران سامانه موشکی
اس-۴۰۰ روسیه اضافه شده است. امریکا تهدید کرده است که ورود سامانههای اس-۳۰۰ به سوریه باعث افزایش تنشها در این کشور بحرانزده خواهد شد. در عین حال واشنگتن با اجرای اولین تحریمهای عمده بر اساس قانون کاتسا، یک کمپانی نظامی چینی را به دلیل سفارش سامانه موشکی اس-۴۰۰ روسی تحت تحریم قرار داده است. این تحریمها باعث نگرانی دیگر مشتریان اس-۴۰۰ روسی از جمله ترکیه و هند شده است که به تازگی قراردادهایی برای دریافت این سامانه موشکی امضا کردهاند.
عقبنشینی برای دوشیدن بیشتر
ایالات متحده امریکا در شرایطی تجهیزات نظامی خود را از خاورمیانه خارج میکند که کشورهای خاورمیانه به عنوان بزرگترین مشتریان سلاحهای تولید امریکا، هزینههای کلانی برای خرید جایگزین این سامانهها در منطقه به امریکا پرداخت میکنند. در این میان سامانههای پاتریوت و تاد امریکایی، از جمله سودآورترین کالاهای نظامی هستند که دولت امریکا به دولتهای عربی حاشیه خلیجفارس میفروشد. سال ۱۹۹۱، دولت عربستانسعودی اولین کشوری در خاورمیانه بود که سامانههای پاتریوت امریکایی دریافت کرد تا توانایی پدافندی خود را در برابر موشکهای بالستیک افزایش دهد. به نوشته دیفنسنیوز، عربستانسعودی تاکنون برای دریافت سامانههای پاتریوت و تاد امریکایی تاکنون ۱۰ میلیارد دلار هزینه کرده است، قطر و امارات متحده عربی نیز از دیگر مشتریان سامانههای پاتریوت و تاد امریکایی هستند که میلیاردها دلار دیگر برای دریافت این سامانهها به صنایع نظامی امریکایی پرداخت کردهاند. کویت نیز طی سالهای اخیر به دریافتکنندگان این فناوری اضافه شده و از سال ۲۰۱۰ بیش از ۶۰ سامانه پیشرفته پاتریوت نسل سوم از امریکا سفارش داده است. اردن نیز تعداد محدودی سامانه پاتریوت قدیمی در اختیار دارد که از آلمان خریداری کرده است. خروج سامانههای تحت کنترل امریکا از سه کشور بحرین، اردن و کویت همزمان با اظهارات اغراقآمیز در مورد توانایی موشکی جمهوری اسلامی ایران، احتمالا با هدف افزایش تقاضای خرید مستقیم این تجهیزات از سوی کشورهای مذکور انجام میشود.