خبرگزاری مدار شرقی، گروه بین الملل– فاطمه محمدی پور: در پی تهاجم داعش به شمال عراق که در نتیجهٔ آن پیشمرگهای کرد به طور غیررسمی کنترل برخی از مناطق را که نیروهای تحت کنترل بغداد رهایشان کرده بودند، در دست گرفتند، خواستهها برای استقلال کردستان قوت گرفت.
با عملیات مشترک نیروهای کرد و حکومت مرکزی عراق برای آزادسازی موصل، تاریخ همهپرسی بارها اعلام شد و به تعویق افتاد. سرانجام مقامهای بلندپایه دولتی و احزاب سیاسی کردستان عراق تاریخ برگزاری همهپرسی برای اعلام استقلال کردستان عراق را ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷ اعلام کردند. این تصمیم در طی نشستی در اربیل عراق به ریاست «مسعود بارزانی» رهبر کردستان عراق گرفته شد.
علیرغم افزایش مخالفت های بغداد و کشورهای همسایه عراق با جدایی اقلیم کردستان و تجزیه عراق، همه پرسی جدایی کردستان عراق ۲۵ سپتامبر برگزار شد. ناظران معتقد هستند جدایی احتمالی اقلیم نفع و صرفی برای مردم کرد نخواهد داشت؛ چرا که کشوری محصور در خشکی و با ضعف ژئوپلیتیک و عدم شناسایی از سوی جامعه بین المللی در سرزمین پر منازعه خاورمیانه ظهور خواهد کرد.
در این راستا خبرنگار مدار شرقی گفتگویی با «الکس وطن خواه» انجام داده که در ادامه می آید.
«الکس وطن خواه» کارشناس امور امنیتی خاور میانه، با تمرکز ویژه بر ایران، عضو ارشد موسسه خاور میانه آمریکا است. او از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶، به عنوان کارشناس ارشد سیاسی حوزه خاورمیانه در جین لندن حضور داشته و از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰، سردبیری تحلیل امور اسلامی آن را عهده دار بود. وطن خواه همچنین به عنوان کارشناس ارشد مطالعات خاورمیانه در مدرسه عملیات ویژه نیروی هوایی ایالات متحده (USAFSOS) فعالیت کرده است.
*رفراندوم اقلیم کردستان عراق در تاریخ ۲۵ سپتامبر برگزار شد. تأثیر این رفراندوم بر جریانات سیاسی درون اقلیم چیست؟
برگزاری همه پرسی در اقلیم کردستان عراق لحظه ای تاریخی برای مردم کرد محسوب می شود. در این مورد شکی وجود ندارد. بسیاری از کردها در منطقه با انجام این همه پرسی احساس غرور می کنند و به این باور رسیده اند که به خودمختاری دست یابند. در عین حال با توجه به روش رهبری رفراندوم و مخالفت های بین المللی با آن، من فکر می کنم کردها نسبت به نگرانی ها در منطقه – اینکه چنین تصمیم مهمی ممکن است یک جانبه محسوب شود – حساس خواهند شد.
*واکنش قدرتهای منطقه ای به جدایی اقلیم کردستان از عراق چیست؟
در منطقه خاورمیانه، از ترکیه گرفته تا ایران، بغداد و جهان عرب با انجام این همه پرسی مخالفت کردند. درست است که نگرانی های منطقه ای قابل درک هستند اما مطالبات اقلیتها نیز از سوی برخی کشورها نیز باید مورد توجه باشد.
* واکنش قدرت های بین المللی به جدایی منطقه کردستان از عراق چیست؟
همانطور که در سوال قبل ذکر شد کشورهای خاورمیانه و جامعه بین المللی با انجام همه پرسی اقلیم کردستان عراق مخالفت کردند. مخالفت ها، انتقادها و سکوت جامعه بین المللی باعث شده تا کردها در مذاکرات مربوط به آینده آنها نقش زیادی نداشته باشند – مذاکراتی که کردها بتوانند احساس کنند آرزوها و ایده هایشان مورد احترام قرار می گیرد.
* پس از همه پرسی، ما شاهد تحریم شدید اربیل بودیم. با توجه به این تحریم ها، آیا شما فکر می کنید که بارزانی از تصمیم خود برای جدایی از بغداد عقب نشینی خواهد کرد؟
من فکر نمی کنم اعمال فشار به تنهایی موثر باشد. این موضوع نیاز به مصالحه داشته و ایران و ترکیه و البته بغداد باید در یک روند بده و بستان با کردهای عراق درگیر شوند.