هزارتوی ائتلاف‌ها در عراق/ چه کسانی نخست‌وزیر را انتخاب می‌کنند؟

به گزارش مدار شرقی، یکشنبه شب در هتل بابل بغداد رفت و آمدهای متعددی صورت گرفت. بزرگان و افراد برجسته سیاسی عراق در این هتل جمع شدند تا بتوانند به طور رسمی تشکیل یک ائتلاف بزرگ را اعلام کنند. محور اصلی این نشست هم دو نفر بودند، مقتدی صدر و حیدر العبادی؛ رهبران دو جریان سیاسی که در انتخابات سراسری در جایگاه اول و سوم قرار گرفتند. مقتدی صدر رهبری ائتلاف سائرون را برعهده دارد که با کسب ۵۴ کرسی توانسته پیروز انتخابات سراسری در عراق شود. اما واقعیت آن است به دلیل اینکه هیچ یک از احزاب نتوانستند اکثریت نسبی را در مجلس به دست آوردند باید یک ائتلاف بزرگ در این شرایط شکل بگیرد. هر بلوک انتخاباتی که قصد دارد تشکیل دولت دهد حداقل نیازمند ١۶۵ کرسی از مجموع ٣٢٩ کرسی مجلس است. در سویی مقتدی صدر با حیدرالعبادی وارد ائتلاف شده که رهبری ائتلاف نصر را در اختیار دارد. عبادی نیز که رهبری لیست نصر را بر عهده داشت، توانسته ۴٢ کرسی را کسب کند و در جایگاه سوم این انتخابات قرار بگیرد. حالا این دو بنا دارند هسته اصلی یک اتحاد بزرگ را برای تشکیل دولت ایجاد کنند و در این زمینه عمار حکیم و ایاد علاوی را نیز با خود همراه کردند.

در حال حاضر اتحاد سائرون و نصر، مذاکرات گسترده‌ای را برای تشکیل دولت و ایجاد بزرگ‌ترین بلوک سیاسی در پارلمان آغاز کردند. ائتلاف وطنیه که رهبری آن را ایاد علاوی برعهده دارد و لیست حکیم وارد این بلوک شده‌اند و امید است که این چهار حزب و ائتلاف بتوانند بدنه اصلی دولت آینده را تشکیل دهند.

به گزارش الجزیره پس از نشست سران این چهار بلوک سیاسی در عراق، طرفین به یک توافق اولیه برای تشکیل ائتلاف دست یافتند.

این بلوک سیاسی در بیانیه خود رسما اعلام کرد: ما امروز با هم توافق کردیم که هسته‌ای را برای اتحاد تشکیل دهیم، تا یک بلوک پارلمانی را ایجاد کنیم که می‌تواند دولت را تشکیل دهد. ما در این نشست تصمیم گرفتیم تا به شرکای دیگرمان برای پیوستن به این ائتلاف کمک کنیم.

این بیانیه همچنین بر پذیرش رویکرد ضد‌فرقه‌ای در روند تشکیل دولت جدید تاکید کرد و تمام اعضای این بلوک سیاسی به این امر متعهد شدند. این بیانیه می‌افزاید: ائتلاف متعهد شده است تا کشوری شهروند‌محور، عدالت‌محور و یک زندگی مناسب و معقول برای مردم ایجاد کند.

یکی از مقام‌های رده‌بالای حزب الوطنیه به الجزیره گفت: ما یک جلسه موفق داشتیم و موافقت کردیم که یک ائتلاف در بین ما تشکیل شود. وی افزود:÷ ما اکنون منتظر هستیم تا ببینیم آیا ما قادر خواهیم بود که بزرگ‌ترین بلوک را تشکیل دهیم یا خیر.

در حال حاضر با توجه به اینکه دیوان عالی نتایج انتخابات دوازدهم ماه‌مه ‌عراق را تعیین کرده طبق قانون اساسی احزاب و گروه‌های سیاسی حاضر در پارلمان ٩٠ روز فرصت دارند تا یک دولت ائتلافی را شکل دهند. برخی از عراقی‌ها و سیاسیون این کشور مدعی بودند که در این انتخابات تخلفات گسترده‌ای صورت گرفته است. اما در نهایت با شمارش مجدد دستی آرا در سراسر کشور که در روز دهم آگوست به پایان رسید، مشخص شد که کرسی‌ها تغییری نمی‌کند و ائتلاف سائرون به رهبری صدر به طور رسمی برنده انتخابات معرفی شد. به گفته کمیسیون مستقل انتخابات در بازشماری آرا تنها یک صندلی از کرسی‌های ائتلاف دوم یعنی گروه فتح به رهبری هادی العامری کاهش پیدا کرده و این تعداد از ۴٨ به ۴٧ کرسی رسیده است.

اگرچه صدر، در رتبه اول انتخابات سراسری عراق قرار گرفته اما اتحاد او با عبادی و دیگران تاکنون او را به ۵٠ درصد کرسی‌ها (١۶۵ کرسی) نرسانده است تا بتواند بلوک اکثریت را در پارلمان تشکیل دهد. در یک حساب سرانگشتی ائتلاف صدر ۵۴، اتحاد نصر ۴٢، علاوی ٢١ و حکیم ١٩ کرسی را به دست آوردند که در مجموع ١٣٧ کرسی می‌شود و هنوز ٢٨ کرسی تا تشکیل اکثریت در پارلمان کم دارند.

جاسم موسوی، تحلیلگر عراقی در‌مورد این ائتلاف به الجزیره می‌گوید: اگرچه این ائتلاف هنوز تا مرز نهایی رسیدن به اکثریت راه زیادی دارد، اما درجهت دستیابی به حمایت سایر گروه‌های برای تشکیل دولت از شانس بسیار بالایی برخوردار هستند. وی می‌افزاید: این بلوک اکنون دیدگاه‌های مشترکی دارند که از جمله آن رویکرد ضد‌فرقه‌گرایی و تمایل به برقراری روابط قوی با تمام قدرت‌های منطقه‌ای دارند. وی افزود که احتمال دارد که آنها بتوانند بزرگ‌ترین بلوک را تشکیل دهند و در نهایت دولت جدید از همین بلوک انتخاب خواهد شد. وی معتقد است که اگر این گروه متحد باقی بماند احتمالا آن را می‌توان ائتلافی میان ایران و امریکا دانست و نخست‌وزیر هم فردی با همین رویکرد خواهد بود.

حیدرالعبادی نخست‌وزیر عراق در یک سخنرانی تلویزیونی در روز یکشنبه از همه گروه‌های سیاسی خواست تا به مذاکرات سیاسی سرعت ببخشند و فواد معصوم رییس‌جمهوری عراق از مجلس جدید دعوت کند تا به زودی جلسه اول خود را برگزار کند.

به‌نظر‌می‌رسد با تایید نهایی دیوان عالی نمایندگان منتظر دعوتنامه‌ها برای تشکیل جلسه جدید پارلمان خواهند ماند. طبق روال پس از تشکیل اولین جلسه پارلمان باید طی ٣٠ روز اکثریت دو‌سوم آن رییس‌جمهور آینده را انتخاب کنند و سپس بزرگ‌ترین بلوک پارلمانی دولت را تشکیل خواهد داد. دولت سپس برای تایید اعضای کابینه خود مجدد به مجلس بازگردد. در حال حاضر اما یک بلوک رقیب دیگر وجود دارد. هادی العامری رهبر ائتلاف فتح که توانسته با ۴٧ کرسی در جایگاه دوم انتخابات قرار گیرد به‌نظر می‌رسد، قصد دارد با نوری‌المالکی نخست‌وزیر سابق عراق وارد یک ائتلاف شود. لیست مورد‌حمایت مالکی توانسته ٢۵ کرسی در این انتخابات کسب کند که در مجموع ٧٢ کرسی را در اختیار خواهند داشت و از شانس کمتری نسبت به ائتلاف صدر و عبادی برخوردار هستند، هرچند آنها امیدوار هستند با شکست در تشکیل دولت از سوی ائتلاف بزرگ‌تر بتوانند آلترناتیوی برای تشکیل دولت باشند.