رضا ماحوزی می‌نویسد: از میان گوشه‌های متعدد فلات ایران، تعامل علمی و فرهنگی آنچه امروزه به‌عنوان دو کشور ایران و افغانستان می‌شناسیم، خود حکایتی است دیگر.

به دنبال پیشروی شگفت انگیز طالبان در نقاط مختلف افغانستان که پس از اعلام عقب نشینی نظامی آمریکا از افغانستان شدت گرفت برخی در ایران عمدتا بخاطر دلبستگی شان به قرائت نوگرایانه از اسلام بابت موفقیت طالبان و انواع اثرگذاری های احتمالی پیروزی طالبان بر ایران و دیگر کشورهای اسلامی عمیقا نگران شده اند.

محمد حسینی در یادداشتی می نویسد: جمهوری اسلامی ایران از زمان جهاد مردم افغانستان علیه نیروهای شوروی سابق در کنار مردم و مجاهدین این کشور بوده است.

اگرچه ایران از دولت افغانستان به واسطه رفتارهای مغرضانه، رویکردهای به شدت امریکایی و مواضع ضد ایرانی اش خشنود نیست و چنین رفتارهایی را به ضرر روابط دوستانه دو کشور می داند، اما ایران نمی خواهد شاهد تضعیف دولت مرکزی به سود یک جریان بنیادگرا باشد. به عبارتی نه تضعیف دولت مرکزی تحت هر عنوانی به سود ایران و منافع آن است نه تمامیت خواهی و قبضه کامل قدرت توسط طالبان.

بهاره سازمند در یادداشتی می‌نویسد: افغانستان تنها کشوری است که همسان با ایران، همچنان تقویم باستانی را حفظ کرده و مردم آن، گردش سال را بر اساس تقویم هجری شمسی جشن می گیرند. آیین های نوروزی از چهارشنبه‌ سوری گرفته تا سیزده‌ به‌در به همان سان در افغانستان برگزار می‌شود که در ایران. حتی می‌توان گفت که برخی از آیین‌های نوروزی نظیر چهارشنبه سوری در میان مردم افغانستان با گستردگی بیش‌تری انجام می‌گیرد.

جمهوری اسلامی ایران که در سال‌های گذشته با حمایت‌های مادی و معنوی و پذیرایی از مهاجران افغانستانی، برادری خود را به همسایه شرقی ثابت کرده، این روزها هم با نگرانی تحولات این کشور را دنبال کرده و در راستای برقراری صلح و آرامش در افغانستان تلاش می‌کند.

عزیزالله حسن زاده هروی می نویسد: در این سال های اخیر که افغانستان دستخوش تجاوز قدرت های شرق و غرب شده، دولت و ملت ایران اسلامی همچون یک پرستار دلسوز و صادق، زخم های جانکاه ملت افغانستان را درمان کرده و بدون کدام چشم داشتی، وظیفه ای انسانی الهی خود را انجام داده است، هرچند که دشمنان دو ملت همیشه مانع از تعاملات و تبادلات علمی فرهنگی و اقتصادی میان دو کشور بوده اند.

محمدرضا فرقانی پیرامون نگاه دولت رئیسی به تحولات افغانستان تصریح کرد که در صورت تشدید جنگ داخلی در افغانستان بحران ناامنی به مرزهای شرقی کشور سرازیر می شود. در کنار آن نباید چالش افزایش مهاجرین افغانستانی را هم نادیده گرفت که بی شک هزینه ها و تبعات خود را به دولت آقای رئیسی تحمیل می کند.

جای تردید نیست ما و برادران افغانی‌مان اهل یک فرهنگیم، گذشته‌ فرهنگی ما یکی‌ است و از یک دریچه به جهان می‌نگریم و با وجود داشتن آثاری از بزرگانی مانند سنایی، ناصرخسرو، مولوی و دیگر بزرگان ادبی، فرهنگ مشترک داریم

احمد بخشی می‌نویسد: براساس آمارهای سازمان تجارت جهانی (WTO) در سال ۲۰۱۸ افغانستان بیشترین واردات کالا را از ایران داشته که نشان از فرصت طلایی برای تجار ایرانی دارد. آمارها نشان می‌دهد که در این سال کشورهای ایران (۱۷ درصد)، چین(۱۵ درصد)، پاکستان(۱۴ درصد)، قزاقستان(۱۰ درصد)، ازبکستان(۷ درصد)، ترکمنستان(۵ درصد) و هندوستان(۴ درصد) به ترتیب بیشترین نقش را در خصوص تامین کالاهای وارداتی کشور افغانستان داشته‌اند.