سپر فرات؛ نقطه ضعف ترکیه در آتش بس

«زینب گورجانلی» تحلیلگر مسائل خاورمیانه در ترکیه معتقد است، عملیات نظامی که ترکیه پیش از این در شمال سوریه انجام داده است، موجب ضعف این کشور در توافق آتش بس خواهد شد.

به گزارش مدار شرقی، «زینب گورجانلی» در یادداشتی که روزنامه سوزجو منتشر شد نوشت: وقتی عملیات سپر فرات توسط ارتش ترکیه در شمال سوریه شروع شد آمریکا، روسیه و دولت سوریه واکنش های تندی علیه ترکیه داشتند و حال اینکه توافقی برای آتش بس میان آمریکا و روسیه صورت گرفته است اگر کسی از این توافق سرپیچی کند، مورد خشم این دو کشور قدرتمند قرار می گیرد.
بنابراین ترکیه تنها یک راه حل دارد، اینکه از عملیاتی که با هزینه اعتباری و سختی فراوان شروع کرده بود، کنار گیری کند و این به معنای ناتمام گذاشتن هدفی است که دنبال می کرد و این شرایط بسیار برای ترکیه مخاطره انگیز خواهد بود.
این توافق به معنای مصالحه بین آمریکا و روسیه است و برای اجرایی شدن آن یک ساختار مشترک بوجود آمده است، بنابراین سرپیچی از آن واکنش هر دو کشور را به صورت هماهنگ در پی خواهد داشت.
در مورد اجرای توافق آتش بس ، به چند موضوع باید توجه کرد؛ از جمله اینکه با اجرایی شدن این توافق عملیاتی که نیروهای نظامی ترکیه علیه «پ.ی.د» انجام می دهند محدود می شود.
وقتی در مفاد توافق آمده است همه گروههای درگیر در سوریه به جز « جبهه النصرت» و «داعش» شامل آتش بس می شوند، یعنی اینکه این دو قدرت جهانی گروههای کرد «پ.ی.د» و «گ.پ.د» را تروریست نمی دانند.
حال در زمانی که ترکیه در آتش بس با این گروهها قرار دارد اگر حمله ای از سوی گروههایی که تروریست خوانده شدند در این مناطق صورت بگیرد، دو گزینه وجود دارد، اگر آنکارا واکنش نشان دهد حامی گروههای کردهایی که با آن می جنگید محسوب می شود و اگر واکنشی نشان ندهد، دشمن واشنگتن و مسکو محسوب می شود.
موضوع دیگر اینکه در دیدار اردوغان و اوباما در اجلاس جی ۲۰ ، در مورد همکاری در شهر« رقه» سوریه گفتگو شد؛ هرچند که جزئیات این همکاری رسانه ای نشد اما مدتی بعد از آن روسیه بیانیه ای صارد کرد و برای اولین بار انتقادات صریح خود را در مورد عملیات سپر فرات عنوان کرد.
در این بیانیه تاکید شده است که به ترکیه اجازه داده نخواهد شد به درون سوریه نفوذ کند. معنای این بیانیه این است که گروههای مسلح مخالف دولت سوریه که ترکیه حامی آنها است نمی توانند در آینده سوریه نقش داشته باشند و قدرت اصلی بعد از «بشار اسد» باشند؛ بنابراین این گروهها که مورد حمایت ترکیه بودند، عملا در آینده سوریه قدرتی نخواهند داشت.
موضع دیگر اینکه هرچند گروه «جبهه النصرت» از نظر آمریکا و روسیه تروریست خوانده می شوند اما آنها نگاهشون به این گروه متفاوت است.
مهمترین دلیل این تفاوت هم در این است که ترکیه ، قطر و عربستان از این گروه حمایت می کردند تا علیه رژیم اسد که روسیه از آن حمایت می کند بجنگد و الان این توافق موضع ترکیه را نسبت به این گروه تحت تاثیر قرار می دهد.
مسئله مورد توجه، کمک رسانی به ۳۰۰ هزار نفری است که در محاصره افراد مسلح درون شهر حلب گرفتار شده اند و حال اینکه اگر در زمان آتش بس از سوی «جبهه النصرت» حمله ای به سوی ارتش سوریه صورت بگیرد، همه توافقات و معادلات قبلی ترکیه بهم می ریزد.
در اینجا مسئله حمایت ترکیه از این گروه مسلح و سایر گروههایی که بطور آشکار از آنها حمایت کرده است و از سویی دیگر ائتلافی که با برخی کشورهای عربی در این خصوص داشته است، مطرح می شود و در کل باید گفت همه معادلات قبلی از بین می رود.
در اوایل بحران سوریه، «احمد داوود اغلو» که در آن زمان وزیر امور خارجه بود در یکی از سخنرانی هایش از رویایی در مورد خاورمیانه جدید صحبت کرد و در میان شور و شوق طرفداران حزب «آ. ک» گفت: خاورمیانه جدیدی بدنیا می آید و ترکیه صاحب، پیشگام و خدمتکار آن خواهد بود.
اکنون نمی توان گفت که ترکیه صاحب و پیشگام این خاورمیانه می شود، وقتی که نمی تواند عملیات سپر فرات را به درون سوریه پخش کند و صداهای رقه را به اطراف بکشاند. من می ترسم تنها بخش آخر صحبت های «داووداغلو» تعبیر شود و ترکیه تنها خدمتکار خاورمیانه شود و تازه خدمتکار خاورمیانه ای که صاحب و پیشگام آن معلوم نیست.

ترجمه : سحر عباسی