تلاش عراق برای خروج از تنگنای صدور نفت در توافق با آنکارا

به گزارش مدار شرقی، پایگاه خبری انرژی بریتانیایی AGBI در گزارشی به نزدیک شدن مهلت انقضای توافق عراق و ترکیه برای صادرات نفت از طریق خط لوله کرکوک-جیهان (۲۷ ژوئیه جاری) پرداخته است. این موضوع در شرایط حساسی مطرح می‌شود که صادرات نفت عراق از طریق تنگه هرمز کاهش یافته است. عراق برای مذاکره با ترکیه، کمیته‌ای تشکیل داده است. ترکیه خواستار توافقی جامع‌تر برای همکاری در زمینه انرژی و سایر بخش‌ها شده است.

عراق برای دستیابی به توافقی جدید با ترکیه، پیش از پایان مهلت توافق فعلی، در حال شتاب است. هدف این اقدام، تامین مسیر جایگزین برای صادرات نفت به دور از تنگه هرمز است. ترکیه در ژوئیه ۲۰۲۵ به عراق اعلام کرده بود که توافق ۵۲ ساله را از ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶ لغو خواهد کرد و باید توافق جدیدی جایگزین آن شود.

تشکیل کمیته مذاکره با ترکیه

عراق کمیته‌ای دولتی متشکل از وزارت نفت، وزارت دارایی، وزارت خارجه و نمایندگانی از اقلیم کردستان برای مذاکره با ترکیه تشکیل داده است. این کمیته مسئول تدوین توافق جدید برای جایگزینی توافق فعلی و تنظیم صادرات نفت خام عراق به ترکیه است. نزدیک شدن به پایان مهلت توافق فعلی، سرعت مذاکرات را افزایش داده است. ترکیه سال گذشته پیش‌نویس توافقی جامع‌تر (فراتر از خط لوله و شامل همکاری در بخش انرژی و سایر حوزه‌ها) را به عراق ارائه کرده است.

اهمیت خط لوله پس از بحران تنگه هرمز

تصمیم ترکیه برای خاتمه توافق در زمانی گرفته شد که عراق بیشتر نفت خود را از میادین جنوبی از طریق تنگه هرمز صادر می‌کرد. با بسته شدن تنگه هرمز در جریان جنگ و بازگشایی جزئی آن، صادرات نفت عراق به یک‌سوم سطح قبل از جنگ کاهش یافته است. یک مهندس سابق نفت بصره معتقد است که عراق به توافقی خوب با ترکیه نیاز دارد تا به عنوان مسیر اصلی صادراتی خود از آن استفاده کند.

سفر قریب‌الوقوع به آنکارا

قرار است نخست‌وزیر عراق، علی الزیدی، در ادامه ماه ژوئیه برای مذاکره درباره توافق جدید خط لوله و سایر پرونده‌ها به آنکارا سفر کند. وی اعلام کرده است که پس از سفر به آمریکا، از ترکیه، عربستان سعودی و ایران نیز دیدار خواهد کرد.

ازسرگیری صادرات از طریق خط جیهان

عراق در ماه مارس حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز از طریق خط لوله کرکوک-جیهان صادرات را ازسرگرفت. این مقدار تنها بخش کوچکی از ظرفیت صادراتی بیش از ۴ میلیون بشکه در روز عراق است. بر اساس داده‌های سومو، صادرات عراق در چهار ماهه اول ۲۰۲۶ حدود ۱.۹ میلیون بشکه در روز و درآمد آن حدود ۱۶ میلیارد دلار بوده است.

تاثیرپذیری عراق از بسته شدن تنگه هرمز

بر اساس گزارش رویترز، عراق به دلیل وابستگی شدید به تنگه هرمز و محدودیت گزینه‌های جایگزین، بیشترین آسیب را از اختلال در این آبراه دیده است. تعداد نفتکش‌های ورودی به خلیج فارس بسیار کمتر از قبل از جنگ است. این وضعیت تهدیدی جدی برای تولیدکنندگان نفت منطقه (از جمله عراق) محسوب می‌شود.

منبع: کانال مطالعات عراق