چرا تحولات سوریه برای چین مهم است؟

به گزارش مدار شرقی، اخیرا وزرای خارجه ایران و چین نسبت به آشفتگی و ناامنی در سوریه هشدار دادند و خواستار انتقال قدرت صدف و تشکیل یک دولت فراگیر سوریه شدند.

وزرای ایران و چین نسبت به پیامدهای هرج و مرج و ناامنی در سوریه ابراز نگرانی کردند، بر لزوم حفاظت از وحدت ملی و تمامیت ارضی سوریه تاکید کردند و خواستار انتقال امن قدرت در این کشور عربی شدند که منجر به پاسخگویی به خواسته های کل جامعه سوریه توسط دولتی شود. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، هم قبلا به همتای مصری خود گفت که پکن در مورد وضعیت سوریه «عمیقا نگران» است، آنها خواستار احترام به حاکمیت سوریه هستند.

حضور بیش از ۵۰۰۰ اویغور در سوریه است که بنا به گزارش ها به صف حزب اسلامی ترکستان پیوسته اند – یک گروه جدایی طلب اویغور با ریشه در منطقه غربی چین سین کیانگ که در کنار هیئت تحریر الشام جنگیده است. جنگجویان این سازمان در تصرف دمشق و سرنگونی رژیم اسد دست داشته اند.

بر اساس گزارش ها، هیئت تحریر الشام یک ویدیوی تبلیغاتی را از سوریه پخش کرد که در آن از مسلمانان خواست تا به ندای جهاد پاسخ دهند، علیه دولت مستبد چین به پا خیزند و خود را از کنترل چین آزاد کنند.  این یک نگرانی امنیتی نگران کننده برای پکن ایجاد می کند.

حزب اسلامی ترکستان (TIP) که یک گروه جهادی با اکثریت قوی اویغور است، اخیرا موضع ضد چینی و تهدید به خشونت علیه دولت چین را کاملا روشن کرده است.

TIP  اعلام کرد که جهاد خود را از سوریه تا منطقه خودمختار اویغور سین کیانگ در غرب چین گسترش خواهد داد. این منطقه تقریبا ۱۱ میلیون اویغور در خود جای داده است.

این تحول اخیر ممکن است بر روابط بین طالبان و چین و همچنین سایر گروه های افراطی در حاشیه جغرافیایی چین تأثیر بگذارد. با تمرکز توجه بر چالش های داخلی پکن با تروریسم، جدایی طلبی، و تکه تکه شدن بالقوه – در این مورد، «آزادی» «اویغورستان» از  چین است.

هر چند احمد الشرع که با نام مستعار جولانی شناخته می شود، گفت که سوریه تهدیدی برای جهان نخواهد بود و او به دنبال یک همسایگی صلح آمیز است. اما پیامدهای کامل فروپاشی دولت اسد هنوز احساس می شود.

پیروزی هیات تحریر الشام در جنگ داخلی سوریه تهدیدی فوری برای چین نیست. با این حال، بازگشت ستیزه جویان TIP که تجربه رزمی کسب می کنند به چین چالش برانگیز خواهد بود. چین نگران پیوستن آنها به سایر نیروهای رادیکال در افغانستان و پاکستان هم است .

چین از سقوط اسد خوشحال نیست و نوعی شکست برای دیپلماسی خاورمیانه چین است و درگیری ممکن است گسترش یابد و کشورهایی را که چین در آنها منافع قابل توجهی دارد، بی ثبات کند. همچنین چین، به عنوان عضو دائمی شورا در شورای امنیت ، نقشی بسیار مهم در مذاکرات بین‌المللی در مورد سوریه دارد.

با این حال رویکرد چین به سوریه ریشه در سیاست خارجی گسترده‌تر عدم مداخله آن دارد. این کشور به دنبال متعادل کردن منافع خود در منطقه با اصول حاکمیت و عدم تعهد است.  هدف راهبردهای چین در سوریه تقویت نفوذ منطقه ای این کشور و مقابله با دیگر قدرت های جهانی مانند ایالات متحده است. چین به دنبال تثبیت موقعیت خود به عنوان یک بازیگر کلیدی در سیاست خاورمیانه می پردازد.

تعامل چین در سوریه با ترکیبی از ملاحظات استراتژیک، اقتصادی و دیپلماتیک هدایت می شود. با تکامل درگیری سوریه، سیاست‌ها و منافع چین احتمالا با چالش‌ها و فرصت‌های جدید سازگار می‌شوند و پویایی منطقه و نفوذ جهانی آن را شکل می‌دهند.

چین در سوریه، با توجه به اصول سیاست خارجی خود، اهدافی اقتصادی، سیاسی، و منطقه‌ای دنبال می‌کند. اگر سوریه بتواند کشور را مدیریت و امور را مرتب کند، می توان انتظار داشت که دیپلمات های چینی به سرعت تلاش کنند تا با هر کسی در قدرت معامله کنند تا منافع پکن را تضمین کنند. لذا این معنی نیست که احیای روابط با چین کاملا از روی میز خارج خواهد شد.

نویسنده: سام سهرابی، پژوهشگر مسائل بین الملل
منبع: مرکز بین المللی مطالعات صلح