بازچینی هیات مذاکره کننده صلح افغانستان در قالب جدید

ریاست‌جمهوری افغانستان از معرفی هیات جدید مذاکره‌کننده صلح این کشور با طالبان خبر داده که احتمال دارد جایگزین شورای عالی صلح شود که به عقیده افغان‌ها در اجرای وظیفه خود ناکام بوده است.

 

 

به گزارش ایرنا، شورای عالی صلح افغانستان پس از حضور دوباره طالبان در صحنه جنگ علیه نظامیان خارجی و دولت افغانستان در مهرماه سال ۱۳۸۹ ایجاد شد که تاکنون تلاش‌هایش در این روند سرانجامی نداشته است. شورای عالی صلح افغانستان برای اولین‌بار تحت رهبری «برهان‌الدین ربانی» رهبر حزب جمعیت اسلامی افغانستان ایجاد شد و این شورا موفق شد در این مدت توافق صلحی را با حزب اسلامی «گلبدین حکمتیار» در سال ۱۳۹۵ به سرانجام برساند اما در گفت‌و‌گو با طالبان هیچ‌ پیشرفتی نداشته است.

 

«محمد عارف رحمانی» عضو مجلس افغانستان می‌گوید که شورای کنونی صلح کارکرد شایسته، لازم و جدی را درباره صلح در این کشور نداشته. وی گفت که شورای کنونی بیشتر از اینکه شورایی برای صلح بوده باشد، شورایی برای تامین معیشت و پول برای افراد حول محور دولت قبلی و کنونی، بوده است.

 

رحمانی گفت که این شورا به‌لحاظ ساختاری، کارکرد و اهدافی که برایش تعیین شده بود، ناکام بود و نمی‌توانست ازحوزه مقاومت که وی آن را به طرف مقابل طالبان ربط می‌دهد، نمایندگی کند که به همین دلیل هم این شورا را ضعیف و ناکام خواند و اضافه کرد که در شرایط کنونی این شورا با ساختار فعلی پاسخگو نبود.

 

این عضو مجلس افغانستان گفت که آمریکا در حال حاضر تمام توان خود را برای صلح افغانستان فعال ساخته و از طرف افغانستان شورای عالی صلح نمی‌تواند با این ضعف‌ها و ساختار و عدم صلاحیت کافی از دولت و طرف‌های اصلی منازعه نمایندگی کند. درباره فهرست اعلام‌شده جدید برای گفت‌و‌گو با طالبان باید صبر کرد تا دولت به‌طور رسمی اعضای جدید مذاکره‌کننده را معرفی کند و داوری قبل از وقت برای هیاتی که به‌طور رسمی اعلام ناشده کاری نادرست خواهد بود.

 

فهرستی ۱۱نفره در رسانه‌های افغانستان دست به‌دست می‌شود که احتمال می‌رود به‌عنوان هیات مذاکره‌کننده صلح وارد عمل شود و این افراد را برخی از افراد جایگزین شورای عالی صلح خوانده است اما دولت در این‌باره شفاف‌سازی نکرده است. این فهرست که در رسانه‌های افغانستان منتشر شده است تاکنون مورد تایید ریاست‌جمهوری قرار نگرفته اما منابع خبری این کشور به‌نقل از «هاورن چخانسوری» سخنگوی ریاست‌جمهوری عنوان کرده‌اندکه به‌زودی اعضای این هیات معرفی خواهند شد و درباره درست‌بودن و نبودن فهرست منتشرشده چیزی نگفته است.

 

انتخاب هیات جدید پس از منصوب‌شدن «زلمی خلیل زاد» عضو حزب «جمهوریخواه» و سفیر سابق آمریکا در افغانستان که خود افغاستانی‌الاصل است، مطرح شد. «زلمی خلیل‌زاد» در اولین سفر خود در ۱۵آبان‌ماه پس از منصوب‌شدن در پست مشاور وزارت خارجه آمریکا برای صلح افغانستان با گروه طالبان، طی سفر ۱۰ روزه به کابل و کشورهای منطقه از دولت افغانستان و طالبان خواست که نمایندگان خود را برای گفت‌و‌گو معرفی کند. پس از آن شماری از رسانه‌های داخلی افغانستان درباره نقش شورای عالی صلح گمانه‌زنی‌هایی کردند که این شورا طی حدود نزدیک به ۱۰سال گذشته با هزینه‌های زیادی که کردند، در گفت‌و‌گوی صلح آینده با حضور نمایندگان جدید از چه جایگاهی برخوردار خواهد بود.

 

هرچند پس از سفر دوم زلمی خلیل‌زاد به کابل یکی از معاونان شورای عالی صلح در یک نشستی در کابل هیاتی جدید را موازی با شورای عالی صلح دانسته و گفت که شورا در جریان گفت‌و‌گوها قرار ندارد.

 

«حبیبه سرابی» یکی از معاونان شورای عالی صلح از ایجاد هیات جدید انتقاد کرده و گفته بود که این هیات موازی با شورای عالی صلح است و این کار سردرگمی را در روند گفت‌و‌گوها به‌وجود خواهد آورد. اما رئیس‌جمهوری افغانستان در دیدار با «محمدکریم خلیلی» رئیس شورای عالی صلح گفته بود که هیات جدید موازی با شورای عالی صلح نیست و این کار برای گفت‌و‌گوی بین‌الافغان ایجاد شده است.

 

تاکنون روشن نیست که چرا دولت افغانستان هیاتی جدیدی را برای گفت‌و‌گو با طالبان معرفی می‌کنند، آیا شورای عالی صلح برای طالبان قابل قبول نیست و یا افرادی که به‌تازگی معرفی می‌شوند، بهتر از اعضای شورای صلح هستند، هیچ‌کسی در این‌باره پاسخی نداده اما از ایجاد هیات جدید خبرهایی منتشر شده است. هنوز گفت‌و‌گوی مستقیم بین طالبان و نمایندگان دولت افغانستان صورت هم نگرفته است

 

آنچه تاکنون از آن به‌عنوان پیشرفت یاد می‌شود، گفت‌و‌گوی نماینده آمریکا با طالبان است. اما برای اولین‌بار در ۱۳ شهریورماه گذشته هیات شورای عالی صلح با نمایندگان طالبان در نشست صلح مسکو دور یک میز نشستند و پس از آن هیات شرکت‌کننده شورای عالی صلح از نتیجه این نشست ابراز رضایت کرد و در نشستی مطبوعاتی در کابل آن را برای صلح افغانستان مفید ارزیابی کردند.

 

اما به‌تازگی «عطاالرحمان سلیم» یکی از معاون شورای عالی صلح و از شرکت‌کنندگان نشست مسکو در کابل گفته است که اگر دور بعدی نشست مسکو مانند دور اول باشد در آن شرکت نخواهند کرد. وی اعتراض خود را درباره نشست اولی ابراز نکرده است که دلیل و اشکال نشست اولی در چه بوده است که هیات شورای عالی صلح در دور بعدی شرکت نمی‌کند. آنچه از نشست مسکو در ۱۳شهریور به بیرون درز کرد اظهارات طرف‌های شرکت‌کننده بود که همه نظرات خود را برای صلح بیان کردند اما هیچ‌ پیشرفت و تعهدی در آن صورت نگرفت. اما از گفت‌و‌گویی که بین دولت آمریکا و طالبان در کشورهای عربی صورت گرفته است تاکنون دولت افغانستان و شورای عالی صلح در آن حضور نداشته و از جزئیات آن چنانچه «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهوری آمریکا به‌تازگی اعلام کرده است، نیز اطلاعی بیرون داده نشده است.

 

ترامپ به‌تازگی اعلام کرده است که گفت‌و‌گوی قوی برای تامین صلح افغانستان ادامه دارد اما کسی از جزئیات آن آگاهی ندارد. اما وی نگفته است که دولت افغانستان هم از جمله غیرآگاهان است و یا نه، خلیل‌زاد جزئیات آن را در اختیار دولت وحدت ملی افغانستان قرار داده است.