انتخابات افغانستان در مرحله چالش‌برانگیز شمارش آراء

انتخابات مجلس نمایندگان افغانستان که با حملات تروریستی در برخی مناطق همراه و با بیش از ۱۵۰ کشته و زخمی برگزار شد، اکنون به مرحله شمارش آرا وارد شده که اعلام نتایج در این میان گذرگاهی پرچالش می‌نماید.

به گزارش مدار شرقی، انتخابات مجلس افغانستان بعد از سه سال تاخیر نسبت به زمان قانونی آن در روزهای ۲۸ و ۲۹ مهرماه گذشته برگزار شد و از روز سه‌شنبه کمیسیون مستقل انتخابات این کشور وارد مرحله پرتنش تفکیک آرای معتبر و تقلبی، رسیدگی به شکایت‌ها و اعلام نتایج قابل قبول برای نامزدان، افکار عمومی و احزاب سیاسی شده است.

به گزارش ایرنا، انتخابات سومین دوره مجلس نمایندگان افغانستان از بعد سقوط حکومت طالبان در سال ۱۳۸۰ تاکنون در حالی برگزار شد که با گذشتن از مسیری پر چالش چند‌ماهه و در سایه ابهام و تردید برای اجرایی‌شدن در نهایت با انبوهی از شکایات، نارسایی در عملکرد کارمندان کمیسیون مستقل انتخابات، بی‌‌‌نظمی مجریان صندوق‌های رأی، بروز مشکلات فنی و وقوع تقلب شماری از هواداران نامزدان در روند برگزاری، به شمارش آرا رسیده است.

اکنون کمیسیون انتخابات برای برداشتن آخرین گام که همان اعلام نتایج انتخابات است از یک سو با پنج‌هزار شکایت ثبت‌شده و انبوهی رأی مخدوش و مشکوک روبه‌رو است و از سوی دیگر اعتبارش در ارائه توانی مناسب برای مدیریت فرایندها تضعیف شده و انتظارات مردم، احزاب و نامزدان را در مقابل خود دارد که اگر از این گذرگاه پرمانع به سلامت عبور نکند امکان رسیدن اعتبارش به صفر زیاد است. البته تنها اعتبار کمیسیون هم مورد بحث نیست بلکه شماری از احزاب و سیاستمداران، نتیجه عملکرد کمیسیون در جداسازی آرای صحیح و تقلبی و رسیدگی عادلانه به شکایت‌های مختلف انتخاباتی را به‌نوعی فروبردن کشور به بحران یا خارج‌کردن آن از بحران می‌دانند.

به همه این مشکلات کمیسیون انتخابات افغانستان باید این نکته را هم افزود که حدود ۱۷ روز دیگر ثبت‌نام نامزدان انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور که قرار است بهار سال آینده برگزار شود، بر اساس تقویم کاری کمیسیون آغاز می‌شود. مقرر شده است که در ۳۰فروردین‌ماه سال ۱۳۹۸ انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان برگزار شود و اگر کمیسیون نتواند نتیجه‌ای قابل قبول از عملکرد خود در انتخابات مجلس به مردم ارائه کند، کارش برای انتخابات ریاست‌جمهوری بسیار مشکل‌تر خواهد شد.

کمیسیون انتخابات اعلام کرده است که جز آرای استان‌های «قندهار» که انتخابات آن در ششم آبان‌ماه برگزار خواهد شد و تعداد آرای استان «بادغیس» و صندوق‌های فعال در روز دوم انتخابات، چهار‌میلیون تن رأی داده‌اند که از این تعداد ۳۳‌درصد آرا به زنان و ۶۷‌درصد متعلق به مردان است. کل افراد واجد شرایطی که برای مشارکت در انتخابات ۲۸مهر ثبت‌نام کرده بودند هشت‌میلیون و ۸۰۰‌هزار تن اعلام شد که از این جمع ۳۴‌درصد زنان و ۶۴‌درصد مردان و دو‌درصد عشایر و اقلیت‌های هندو و سیک در افغانستان بودند. مردم با ریختن آرا به صندوق‌ها، مسئولیت اجتماعی خود را انجام دادند و با وجود تهدیدهای امنیتی از طرف گروه طالبان و احتمال مواجهه با خسارت جانی و مالی پای صندوق‌های رأی آمدند و رسانه‌های داخلی و خارجی ناظر بر این انتخابات بودند. اما آنچه باقی مانده است کار مشترک میان کمیسیون انتخابات و نامزدان است که باید آرای تقلبی را از درست جدا کرده و به پنج‌هزار شکایت ثبت‌شده به گونه‌ای عادلانه رسیدگی کنند تا نتایج نهایی برای همه نامزدان، احزاب و مردم افغانستان قابل قبول باشد.

اینکه چه معیارهایی را برای باطل‌کردن آرای مخدوش در نظر خواهند گرفت و بر اساس ادعای احزاب که گفته‌اند، آرای بدون ثبت در دستگاه‌های بیومتریک را نمی‌پذیرند کمیسیون چطور عمل خواهد کرد و تصمیم نهایی را خواهد گرفت، به‌تنهایی نکته مهمی است، زیرا با جمع‌کردن کل آرای ریخته‌شده به صندوق‌ها امکان دارد تمام آرا به پنج‌میلیون رأی صحیح از میان هشت‌میلیون و ۸۰۰‌هزار رأی‌دهنده که ثبت‌نام کرده بودند، برسد.

در صورت باطل اعلام‌شدن آرای بدون ثبت دستگاه بیومتریک و حذف شماری دیگر از آرای تقلبی، شمار رأی معتبر کاهش خواهد یافت که این امر باعث می‌شود، نمایندگان هر استان به‌عنوان یک حوزه انتخابیه با آرای پایینی به مجلس راه یابند که این خود بر آینده قدرت مجلس و پیشبرد کار نمایندگان اثر منفی خواهد داشت. از سوی دیگر کمیسیون از طرف نامزدان و احزاب به اتهام ضعف مدیریت و در برخی موارد تقلب هم متهم است که تنها با رسیدگی درست به سرنوشت آرای معتبر یا مخدوش می‌تواند این اتهام‌ها را از خود دور کند و در غیراین صورت کار را برای آینده کمیسیون مشکل خواهد کرد.

کمیسیون انتخابات افغانستان گفته است که از مجموع چهار‌هزار و ۹۰۰ مرکزی که در انتخابات فعال شده بودند، تا صبح روز سه‌شنبه آرای چهار‌هزار و ۸۰۰ مرکز به کابل رسیده و ۱۰۰ مرکز دیگر نیز تا پایان وقت اداری چهارشبه به کمیسیون می‌رسد. «عبدالبدیع صیاد» به خبرنگاران گفت که نتیجه ابتدایی انتخابات را در ۱۵آبان‌ماه جاری و نتیجه نهایی را در ۲۹آذرماه آینده به مردم اعلام خواهد کرد و از مردم افغانستان خواست که به اعلام نتایج توسط شماری از نامزدان از طریق شبکه‌های اجتماعی اعتماد نکنند.

وی گفت که درباره آرای ریخته‌شده به صندوق‌های رأی بدون ثبت بیومتریک تصمیمی هنوز گرفته نشده و در آینده این امر انجام خواهد شد. کمیسیون انتخابات وعده کرده است، با افرادی که متهم به تقلب شوند و آنهایی که تخلف و کارشکنی آنها در روند انتخابات ثابت شود به‌شدت برخورد قانونی خواهد کرد. انتخابات مجلس افغانستان پس از شش ماه تلاش مستمر که از ۲۵فروردین‌ماه امسال آغاز شد در روزهای شنبه و یکشنبه ۲۸ و ۲۹ مهرماه گذشته برگزار شد و اکنون همه منتظر نتیجه آن نشسته‌اند.

مجلس افغانستان ۲۵۰ کرسی دارد که برای رسیدن به آن در این دوره انتخابات دو‌هزار و ۵۶۳ تن نامزد شدند و ۴۲ تن از نامزدان به دلایل حقوقی، داشتن اتهام برای جرایم حقوق بشری و جنایی، سابقه قاچاق مواد مخدر و عضویت در گروه‌های مسلح غیرمسئول از فهرست رقابت‌های نهایی حذف شدند. از میان مجموع صندلی‌های مجلس افغانستان بر اساس قانون انتخابات، ۶۸ کرسی یعنی به ازای هر استان دو نماینده ویژه زنان است، ۱۰ کرسی برای عشایر و یک کرسی هم به اقلیت‌های هندو و سیک ساکن در این کشور اختصاص یافته است.