ایران میانجی بهتر از آمریکا است

«محمود عثمان» در گفتگویی در خصوص حل اختلافات بغداد _ اربیل با تاکید بر نقش موثر ایران گفت : گفتگوهای میان اربیل و بغداد به صورت جدی و پیوسته انجام شود و حضور طرف سومی چون ایران، ضمانت اجرایی توافق های انجام شده در این گفتگوها را تامین کند.

به گزارش مدار شرقی، «نیچروان بارزانی»، نخست وزیر اقلیم کردستان و معاون رهبر حزب دمکرات کردستان، روز دوشنبه در سفری غیرمنتظره و از پیش اعلام نشده، به همراه هیاتی عالی از مقامات حزب دمکرات به بغداد سفر کرد؛ این در حالی بود که ساعاتی پیش از این سفر صفین دزه‌یی سخنگوی رسمی دولت اقلیم کردستان، اعلام کرده بود که اربیل هیچ برنامه و یا زمان مشخصی را برای اعزام هیئت به بغداد و گفتگو با دولت مرکزی، تعیین نکرده است.

این سفر به دلیل غیرمنتظره بودن و نیز همزمانی آن با اقدام مجلس عراق، در طرح سؤال از هوشیار زیباری وزیر کُرد دارایی عراق (از مقامات ارشد حزب دمکرات و دایی مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان) برداشت ها و تحلیل های متفاوتی را به دنبال داشته و دیگر احزاب اقلیم کردستان با توجه به این مسئله و نیز عدم همراهی نمایندگان دیگر احزاب با هیئت اقلیم کردستان و فقدان هماهنگی با نمایندگان کُرد در بغداد، آن را سفری حزبی از سوی حزب دمکرات و مرتبط با مشکلات این حزب قلمداد کردند.

محمود عثمان سیاستمدار برجسته کُرد و نماینده پیشین مجلس عراق، ر گفتگو با کردپرس ابعاد و مسائل این سفر و دیگر موضوعات مطرح کنونی در اقلیم کردستان را تشریح کرد که در ادامه می خوانید :

کردپرس: این چندمین بار است که هیئت دولت اقلیم کردستان به بغداد سفر کرده و با مقامات دولت مرکزی به بحث و گفتگو پیرامون مسائل فیمابین می پردازد، اما سفرهای پیشین هیئت اربیل به بغداد نتیجه چندانی را در پی نداشته، آیا این سفر می تواند نتیجه متفاوتی را به دنبال داشته باشد و تفاوتی با دیگر سفرهای هیئت دولت اقلیم به بغداد دارد؟

محمود عثمان: این سفر نیز تفاوتی با دیگر دیدارهای هیئت اقلیم کردستان از بغداد ندارد و به نظر نمی رسد که تأثیری در حل مشکلات فیمابین اربیل و بغداد داشته باشد؛ چرا که میان دولت اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق مشکلات جدی بسیاری وجود دارد، از جمله مشکلات نفت و گاز، بودجه، حقوق نیروی پیشمرگ و به‌ جز این، طرفین اعتماد خود به یکدیگر را از دست داده اند و به نظر من باید گفتگوهایی جدی و پیوسته را آغاز کرده و گفتگوهای کنونی که به صورت منقطع و پاره پاره است، متوقف شود و من در گذشته و حال نیز تاکید کرده ام که لازم است طرف سومی هم در گفتگوهای اربیل و بغداد حضور داشته باشد، چرا که دو طرف میان خود توافق هایی کرده و برخی سندها را به امضا می رسانند، اما پس از مدتی، هر یک طرف مقابل را به کارشکنی در توافقات و عدم پایبندی به تعهدات متهم می کند، به نظر من نیز بهترین گزینه برای این طرف سوم نیز ایران است. چرا که کشور ایران به مسائل طرفین کاملاً آگاه بوده و با هر دو طرف همکاری دارد و نفود و تأثیر این کشور در بغداد، از دیگر کشورها بیشتر است و اگر قصد همکاری داشته و مانعی نیز بر سر راه این همکاری به وجود نیاید، حضور ایران در این گفتگو از همه جهت به صلاح تر است، هر چند که سازمان ملل و یا آمریکا نیز می توانند چنین نقشی را ایفا کنند، اما حضور ایران گزینه مناسب تری است.

اربیل و بغداد با توجه به اینکه قانون اساسی عراق، آنان را به هم مرتبط کرده است، باید طبق این قانون تمامی جزئیات مسائل فیمابین و اهداف گفتگوهای خود را مشخص کرده و تعیین کنند که چه مواردی قابل اجرا و کدام مسائل غیرقابل اجرا است و بر این اساس گفتگوهایی متداوم و پیوسته را در پیش بگیرند، چرا که انجام دادن گفتگوهایی منقطع به صورت کنونی و دیدارهای چند ماه یک بار هیچ تأثیری در حل مشکلات میان طرفین ندارد.

کردپرس: برخی طرف ها در اقلیم کردستان با اشاره به غیرمنتظره بودن سفر هیئت اقلیم به بغداد که گفته می شود حتی برخی مقامات نیز اطلاعی از آن نداشته اند، چنین استنباط می کنند که این سفر با تحولات اخیر در بغداد و به ویژه تلاش ها برای سلب اعتماد از هوشیار زیباری مرتبط است؛ به نظر شما هدف از این سفر در مقطع کنونی چه بوده است؟

محمود عثمان: من به راستی اطلاعی از اهداف این سفر ندارم به ویژه اینکه افراد حاضر در هیئت اقلیم نیز فقط متعلق به یک حزب می باشند و همگی از اعضای حزب دمکرات بودند، همچنانکه پیشتر نیز هیئت اتحادیه میهنی و جنبش تغییر نیز به بغداد سفر کرده بودند و چنین چیزی از نظر من اقدام درستی به شمار نمی آید؛ چرا که اگر هیئت دولتی است باید مقامات و اعضای دیگر احزاب نیز در آن حضور داشته باشند.

کردپرس: بنابراین شما این دیدار را دیداری حزبی می دانید، نه دولتی؟

محمود عثمان: بله، دیدار اخیر هیئت اقلیم کردستان از بغداد را دیداری حزبی می دانم، اما نمی توانم قطعاً بگویم که با مسئله سلب اعتماد از زیباری مرتبط است، هر چند بحث های بسیاری در این مورد مطرح شده است، اما این سخنان و اظهار نظرها نمی تواند اساس تحلیل و برداشت ها قرار بگیرد.

کردپرس: نفت یکی از اهم مسائل مورد اختلاف میان اربیل و بغداد است و در دیدار اخیر هیئت اقلیم از بغداد نیز، حیدر عبادی نخست وزیر عراق، بر سیاست پیشین خود تاکید کرده و اعلام کرد که بودجه اقلیم در قبال دریافت نفت پرداخت می شود و اقلیم نیز در مقابل، بر سیاست های خود در این زمینه و صادرات مستقلانه نفت تاکید می کند، به نظر شما این گره کور در روابط طرفین چطور باید گشوده شود؟

محمود عثمان: همانطور که در ابتدا گفتم، به دلیل اظهارات متناقض طرفین و متهم کردن یکدیگر به عدم پایبندی به توافقات، وجود طرف سوم در این مذاکرات می تواند راه‌گشای مشکل نفت میان اربیل و بغداد باشد. اما باید به این نکته هم اشاره کنم که ترکیه به هیچ عنوان برای کردها محل اعتماد و مورد اطمینان نیست و هر لحظه ممکن است که رئیس جمهور این کشور تصمیم به قطع ترانزیت نفت اقلیم از این کشور و یا قطع روابط با اربیل بگیرد و به همین دلیل کردها نمی توانند روی صادرات نفت خود از طریق ترکیه حساب کنند، البته وجود دو کشور برای صادرات نفت با اضافه کردن ایران به گزینه های صادرات نفت اقلیم اوضاع را بهتر کرده و اطمینان خاطر بیشتری برای اقلیم به وجود می آورد، اما برای دولت اقلیم بهتر است که برای توافق اساسی با بغداد تلاش کند؛ چرا که کردها چه بخواهند و یا نخواهند در حال حاضر بخشی از کشور عراق به شمار آمده و لازم است مشکلات خود را در چارچوب عراق و با بغداد حل کنند، نه با آنکارا، چرا که مشکلات کردهای عراق در آنکارا و تهران حل نمی شود و راه حل آن در بغداد است و وجود تهران در این راه حل به دلیل همکاری های گسترده ای که میان تهران و بغداد وجود دارد، می تواند مثمرثمر و مفید باشد و نقش میانجی را ایفا کند.

باید اشاره شود که حتی آمریکا نیز قادر به حل مشکلات اربیل و بغداد نیست؛ چرا که روابط آمریکا با کردها به صورتی است که تا زمانی که به آنان در برنامه و استراتژی خود نیاز دارد، با کردها است و پس از اتمام کار و تحقق اهداف خود، کردها را کنار گذاشته و به آنان پشت می کند؛ همچنانکه کردها و دیگر ملت ها نیز بارها چنین رفتاری را از سوی آمریکا تجربه کرده و به مصائبی گرفتار آمده اند، به همین دلیل آمریکا نیز برای کردها محل اعتماد نبوده و بهتر است مشکلات خود را در داخل حل کرده و به دام بیگانگان نیفتیم.

کردپرس: آیا در میان رهبران اقلیم کردستان چنین اراده ای برای حل مشکلات در بغداد وجود دارد؟

محمود عثمان: برخی از مقامات اقلیم چنین رویکردی دارند، اما این مسئله تبدیل به سیاستی کلی و عمومی در اقلیم نشده است و کاستی هایی در این زمینه دیده می شود.

کردپرس: همانطور که می دانید بغداد در هفته های گذشته اعلام کرد که قصد دارد نفت کرکوک را از طریق ایران صادر کند، به نظر شما چنین مسئله ای چه تأثیری بر روابط اربیل و بغداد و نیز معادلات سیاسی عراق و منطقه دارد؟

محمود عثمان: این اقدام فی نفسه می تواند اقدام مثبتی به شمار آید، اما مشکل اینجاست که این مسئله به وضعیت سیاسی منطقه و نرخ نفت بستگی دارد، هر چند که به دلیل اینکه روابط عراق با ایران بسیار بهتر از روابط این کشور با ترکیه است، عراق مخالفتی با صادرات نفت از طریق ایران نداشته و از سویی دیگر مقامات اقلیم نیز چندین بار اعلام کرده اند که اگر ترکیه خواسته های آنان را تامین نکند، گزینه های دیگری در پیش می گیرند.

کردپرس: نجم الدین کریم استاندار کرکوک در واکنش به اعلام آمادگی بغداد برای صدور نفت کرکوک از طریق ایران مخالفت شدید خود با این مسئله را اعلام کرد، به نظر شما دلیل این مخالفت چیست؟

محمود عثمان: من اطلاعی از اظهارات نجم الدین کریم و جزئیات این موضوع ندارم.

کردپرس: در حال حاضر بحث روز در بغداد مبارزه با پرونده های فساد در مجلس عراق و سلب اعتماد از وزرای دولت است، این روند را در عراق چگونه ارزیابی می کنید و آیا به عقیده شما پارلمان کردستان نیز توانسته است چنین نقشی را در اقلیم کردستان ایفا کند؟

محمود عثمان: سلب اعتماد از وزرای دولت در مجلس عراق خود دارای دو بعد متفاوت است؛ یکی اینکه موجب تقویت جایگاه نظارتی پارلمان و روند مبارزه با مفسدین شده، اما این مسئله مطمئناً بعد سیاسی نیز دارد؛ چرا که میزان تخلفات و فساد بیشتر وزرا و مقامات، از آنانی که به مجلس فراخوانده شده اند، بسیار بیشتر است ، اما کسی از آنان حسابرسی نمی کند، در نهایت اینکه مجلس بتواند نقش خود را فعالانه ایفا کرده و وزرا و مقامات را احضار کرده و آنان را مورد سؤال قرار دهد و یا از آنان سلب اعتماد کند، امری مثبت به شمار می رود؛ اما در اقلیم کردستان پارلمان کلاً تعطیل شده و عملاً هیچ فعالیتی ندارد و در زمان فعالیت خود نیز نمی توانست به اقداماتی این چنینی دست بزند؛ چرا که در اقلیم کردستان افراد دارای قدرت و تصمیم گیرندگان اصلی احزاب در پارلمان حضور ندارند و می بایست روسای احزاب در پارلمان حضور داشته باشند و در این صورت می توانند تصمیمات اساسی اتخاذ کرده و نقش نظارتی پارلمان را فعال کنند، از سوی دیگر به دلیل اینکه قوه مجریه اقلیم کردستان دارای قدرت بیشتری از پارلمان است؛ پارلمان حتی در صورت ازسرگیری فعالیت های خود نیز نخواهد توانست نقش چندانی داشته باشد.

کردپرس: پیش بینی شما از نشست سلب اعتماد از زریباری چیست؟ آیا مجلس عراق در نشست آتی خود خواهد توانست وی را برکنار کند؟

محمود عثمان: در نشست پیشین از مجموع ۱۹۷ نماینده حاضر در مجلس فقط یک نفر از پاسخ های زیباری قانع شده است و اگر وضعیت در مجلس عراق به منوال کنونی باقی بماند؛ می تواند از وی سلب اعتماد کند، اما اگر فشارهای سیاسی و روابط میان احزاب پارلمان در جهتی دیگر حرکت کند، در این امر موافق نخواهد بود.

کردپرس: پس به نظر شما ممکن است بر سر سلب اعتماد از زیباری سازش هایی صورت بگیرد.

محمود عثمان: بله همینطور است در عراق همیشه وضعیت به همین منوال بوده و اتفاقاتی از این دست رخ داده است.

کردپرس: وضعیت اقلیم کردستان پس از عملیات آزادسازی موصل را چگونه‌ ارزیابی می کنید؟

محمود عثمان: کردها پس از پایان عملیات آزادسازی موصل با مشکلات بسیاری روبرو می شوند و احتمال دارد در این مقطع با عرب های سنی، نیروهای شیعه و نیروهای ارتش عراق دچار مشکل و اختلاف شده و همچنین اختلافاتی بر سر نحوه اداره موصل و مناطق اطراف آن به وجود آید؛ به ویژه بر سر مناطقی که طیف های گوناگون به صورت مختلط در آن ساکن هستند و به همین دلیل بهتر است پیش از آغاز عملیات آزادسازی موصل دولت اقلیم با دولت مرکزی عراق و آمریکا و دیگر طرف های مرتبط با موصل، در خصوص مرحله پس از داعش به توافق برسند، در غیر این صورت با مشکلات عدیده ای مواجه می شوند.