انتشار اسناد حمایت مالی آمریکا از کودتای ۲۸ مرداد

وزارت امورخارجه آمریکا پس از سالها،اسناد محرمانه دخالت آمریکا را در کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ در ایران منتشر کرد.

به گزارش مدار شرقی، سایت وزارت امورخارجه آمریکا پس از سالها،اسناد محرمانه دخالت آمریکا را در کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ در ایران منتشر کرد.
بر اساس گزارش تارنمای اداره اسناد امنیت ملی وابسته به دانشگاه جرج واشنگتن آمریکا، فایلی که روز گذشته منتشر شد، اسنادی فاش شد که دربرگیرنده مدارک مربوط به طراحی و اجرای این عملیات سری است.
این تارنما در گزارش خود آورده است: پس از آنکه یک مجموعه اسناد که پیش از این منتشر شده و تمام اشاره ها به نقش سازمان های جاسوسی آمریکا و انگلیس در سرنگونی نخست وزیر آن زمان ایران یعنی «محمد مصدق» را حذف کرده بود، باعث چندین دهه بحث و جدل داخلی و رسوایی های عمومی شد انتشار این اسناد در زمان حاضر انجام گرفت.
این اسناد بخشی از مجموعه انتشارات روابط خارجی ایالات متحده آمریکا استکه توسط وزارت امور خارجه انتشار یافته است.
هر چند در همان سال های اولیه پس از کودتا یعنی در سال ۱۹۳۳ در نشریه ساتردی ایونینگ پست گزارش جزئیات این عملیات منتشر شده بود، اما به طول چندین دهه نه دولت آمریکا و نه دولت انگلیس به نقش خود در سرنگونی «مصدق» اعتراف نمی کردند. از همان زمان به بعد افسران کار کشته سیا و ام ای-۶ که در این کودتا شرکت داشتند، خاطرات خود را در باره جزئیات فعالیت هایشان منتشر کرده اند.
در سال ۲۰۰۰ نیز نیویورک تایمز یک تاریخچه طبقه بندی شده داخلی از این عملیات را منتشر کرد.
پس از پایان جنگ سرد، سازمان امنیت ملی آمریکا سیا خود را متعهد به بازکردن پرونده هایش درباره ایران و دیگر عملیات سری خود کرد و وزارت امور خارجه نیز قول داد که یک جلد از انتشاراتش را درباره عملیات پیشین به این موضوع اختصاص دهد. اما اینکه سیا به بخشی از وعده خود عمل کند تا سال ۲۰۱۱ طول کشید.
توجیهات دو دولت آمریکا و انگلیس درباره خودداری از اشاره به نقش خود در کودتای ۲۸ مرداد این بود که قصد داشتند، از روش ها و منابع اطلاعاتی و جاسوسی خود محافظت کنند. به تازگی نیز دلیل خودداری آنها از این کار ممانعت از تحریک عوامل افراطی در ایران بود که به ادعای آنان ممکن بود به دنبال توقف توافق نامه هسته ای که بین تهران و شش کشور جهان به علاوه آمریکا باشند، صورت گیرد.
در مقدمه این جلد از انتشارات وزارت امور خارجه که اسناد کودتای ۲۸ مرداد را در بر می گیرد، آمده است: این اسناد بر استفاده از عملیات سری توسط دولت های «ترومن» و«آیزنهاور» و سیاست های آن ها درباره ایران تمرکز دارند، که در نهایت به سرنگونی دولت «محمد مصدق» شد. علاوه بر آن، این اسناد دخالت سازمان های جاسوسی و اطلاعاتی آمریکا در ایجاد چینین سیاست ها را نشان می دهد.
این مجموعه همچنین دربرگیرنده صدها سند درباره مکاتبات میان سفارت آمریکا در تهران، وزارت امورخارجه آمریکا و سازمان سیا است.
این اسناد در قالب ۴ محور کلی تلاش‌های ایالات‌ متحده برای فهمیدن مصدق از فوریه ۱۹۵۱ تا فوریه ۱۹۵، بحران سیاسی جولای ۱۹۵۲ ایران و تبعاتش، برنامه‌ریزی و اجرای عملیات آژاکس در اوت ۱۹۵۳ و روزهای پس از عملیات آژاکس از سپتامبر ۱۹۵۳ تا دسامبر ۹۵۴ منتشر شده است.
در یکی از اسناد منتشر شده به تاریخ نوزدهم اوت ۱۹۵۳، درخواست کمک ۵ میلیون دلاری آمریکا به دولت «زاهدی» از سوی رابط سازمان سیا وجود دارد که نشان می دهد آمریکا علاوه بر نقش مستشاری در انجام کودتا، نقش مستقیمی نیز در پشتیبانی مالی کودتاچیان علیه دولت «مصدق» داشته است.