به دنبال سفر هیأت حج ایران به عربستان، تفاهم‌نامه حج ۱۴۰۲ بین دو کشور امضا شد.

هادی اعملی فریمان در گپ و گفتی تاکید دارد که دولت جدید داسیلوا لولا در قبال اتفاقات اخیر (ایران) در چهار ماه گذشته و پررنگ‌شدن موضوع حقوق بشر بی‌تفاوت نخواهد بود؛ چون داسیلوا برخاسته از جریان چپ جدید است. یعنی دولت جدید برزیل در امتداد جریان چپ جدید کشورهایی مانند شیلی، کلمبیا و آرژانتین می باشد که به قدرت رسیده است.

تا زمانی که اصلاحات لازم برای رفع انسداد اجتماعی که از سه ماه پیش آغاز شده است شکل نگیرد و در کنار آن موضوعاتی چون حقوق بشر و ارسال پهپاد در عرصه سیاست خارجی ایران حل و فصل نشود، هیچ امیدی به آغاز مذاکرات نیست و در صورت ازسرگیری گفت وگوها هم حصول توافقی در کار نخواهد بود. اگر چه این سناریو هم وجود دارد که از اساس تهران با آغاز به کار دولت رئیسی تمایلی به مذاکره نداشته و ندارد و صرفا بازی سیاسی فرسایشی را با نشست وین پی گرفته بود که امکان دارد دوباره تکرار شود.

پر واضح است که عربستان با تقویت روابط خود با چین به هیچ عنوان در فکر کمرنگ شدن نقش آمریکا در روابط خود نیست البته این توافق شاید نوعی واکنش به نحوه دیپلماسی دولت بایدن به نوع تعامل با سعودی‌ها باشد لیکن چین بزرگترین شریک اقتصادی آمریکاست و همین چین در سال ۲۰۲۰ رتبه نخست شرکای اقتصادی اروپا را بدست آورد، باید پذیرفت که تامین منافع اقتصادی تعیین کننده سیاست خارجی پکن است لذا بنظر نمی‌آید واشنگتن هم نسبت به ایجاد وابستگی‌های متقابل اقتصادی پکن با هم پیمانان منطقهای خود ناراضی باشد و نه عربستان در سیاست خارجی خود آمریکازدایی کرده و نه واشنگتن بن سلمان را مجازات و یا حذف خواهد کرد.

رسانه‌های روسیه نیز مانند نشریات امریکایی بحث‌های بسیاری را درباره اخبار غیر رسمی موسوم به «معامله قرن» میان دو کشور درباره فروش هزار پهپاد هجومی از ایران به روسیه راه انداخته‌اند.

باید گفت که امروزه در عرصه سیاست بین الملل اقتصاد حرف نخست را می زند، بدیهی است که چین نیر در منازعات و اختلافات بین المللی و منطقه ای طرف کشوری را بگیرد که اقتصاد قوی تر و مبادلات بیشتری با آن داشته باشد.

تقریبا تمامی معادلات سیاسی و بین المللی که به توافق برجام در ۲۰۱۵ منجر شد از اعتبار ساقط است. تجاوز ناموفق و ناتمام روسیه به اوکراین و روبه‌رو شدن با انواع تحریم‌ها که حداقل ۱۰ سالی این کشور را به خود مشغول خواهد کرد، موقعیت تدافعی چین در مقایسه با سال‌های مذاکرات برجام در صحنه بین المللی، ارتقاء روابط اسرائیل با منطقه عربی، ارتقاء شرایط سیاسی و اجتماعی و بین المللی عربستان سعودی و نهایتا ارتقاء کیفیت فنی پروژه‌های اتمی از یک طرف و تحولات داخلی کشور از طرف دیگر می‌گوید که ایران باید در برنامه اتمی خود یک بازنگری جدی، چه به لحاظ سیاسی و چه محتوایی، انجام دهد.

دیروز جمعه (۱۸ آذر) و در پایان نشست سران عربستان و چین بیانیه مشترکی صادر شد. در این بیانیه، طرفین توافقات پیرامون توسعه روابط سیاسی، اقتصادی، امنیتی، انرژی، آموزشی و فرهنگی را ذکر کرده‌اند. اما نکته جالب توجه بیانیه مشترک به موضع دو کشور و به خصوص چینی‌ها علیه ایران باز می‌گردد که عنوان «متحد تهران» را از نگاه برخی چهره‌ها و جریان‌های سیاسی اصولگرای داخلی یدک می‌کشد.

به زعم علی اکبر فرازی، ترکیه از اساس همه کردها را در هر جایی، چه کردهای ترکیه، چه عراق، چه سوریه و حتی ایران را دشمن اول و خط قرمز امنیتی خود می‌داند، اما تهران با بینش و خوانشی کاملا عکس، کردها را از اقوام کهن ایران می‌داند. لذا فرازی بیان می‌دارد که نباید و نمی‌توان به دلیل اقدامات چند هفته اخیر ایران در اقلیم کردستان اینگونه تصور شود که تهران در برابر تجاوز ترکیه به سوریه سکوت کرده است تا با همدیگر گروه‌های کردی را از بین ببرند.

پرونده‌های متعددی در سفر قریب الوقوع «محمد شیاع السودانی»، نخست‌وزیر عراق در روز سه‌شنبه این هفته به تهران در انتظار وی قرار دارد که مهم‌ترین آن، مساله حملات به اقلیم کردستان، پرونده استرداد اموال قاچاق شده و میانجیگری میان ریاض و تهران است.