ایران و امریکا اکنون دست به ماشه، رودر روی یکدیگر در آب‌های خلیج فارس قرار گرفته‌اند. آیا برخلاف مصلحت‌اندیشی‌های متقابل گذشته، قرار است این بار اتفاق دیگری رقم زده شود؟ یا همچنان شاهد نمایشی از رجزخوانی‌ها هستیم که در سرانجام آن، ادامه اوضاع در بلاتکلیفی مزمن خواهد بود؟ البته این خطر هست که همیشه مسبب جنگ‌ها، محاسبات از پیش تعریف شده نیست؛ بلکه یک اقدام یا رفتار پیش‌بینی نشده می‌تواند انبار باروت ذخیره شده - مانند آنچه در خلیج فارس وجود دارد – را به ناگاه شعله‌ور کند. نکته اینجاست که در این صورت، دیگر اعلام مسبب بروز این وضع اهمیت ندارد؛ بلکه سیاستی که درگیری را توجیه می‌کند، تعیین کننده نتایج آن خواهد بود.

اخیرا مباحثی در فضای رسانه‌ای دال بر انعطاف اروپا و فشار قاره سبز بر واشنگتن در جهت مذاکره با تهران مطرح شده است که شاید قرابتی با اقتضائات دیپلماتیک و فضای بن‌بست کنونی نداشته باشد. در همین زمینه وال‌استریت ژورنال از تمایل اروپا برای در پیش گرفتن مسیر دیپلماسی می‌گوید و در گزارشی نوشته که «کشورهای اروپایی که از پیشرفت ایران در غنی‌سازی اورانیوم در سطوح بالا نگران شده‌اند، دولت بایدن را برای احیای مسیر دیپلماتیک با تهران تحت فشار قرار می‌دهند که امیدوارند به جلوگیری از بحران هسته‌ای احتمالی کمک کند».

فشارهای سیاسی و اقدامات دولت بنیامین نتانیاهو باعث تنش‌هایی میان تل آویو و واشنگتن شده است و کاخ سفید در پرونده‌های زیادی با دولت کنونی اسرائیل اختلاف دارد. به گزارش روزنامه واشنگتن پست، تنش در روابط میان آمریکا و اسرائیل در هفته‌های اخیر افزایش یافته است. دولت جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا و دولت اسرائیل با ریاست بنیامین نتانیاهو در پرونده‌هایی از جمله برنامه‌های دولت نتانیاهو برای اصلاح نظام قضایی و تلاش‌ها برای گسترش شهرک‌ها در کرانه باختری اختلاف دارند.

وزیر خارجه اسبق ترکیه تاکید کرد که حمایت قوی آمریکا از کردهای سوریه یکی از عوامل اصلی سردی روابط میان ترکیه و آمریکاست.

تا زمانی که اصلاحات لازم برای رفع انسداد اجتماعی که از سه ماه پیش آغاز شده است شکل نگیرد و در کنار آن موضوعاتی چون حقوق بشر و ارسال پهپاد در عرصه سیاست خارجی ایران حل و فصل نشود، هیچ امیدی به آغاز مذاکرات نیست و در صورت ازسرگیری گفت وگوها هم حصول توافقی در کار نخواهد بود. اگر چه این سناریو هم وجود دارد که از اساس تهران با آغاز به کار دولت رئیسی تمایلی به مذاکره نداشته و ندارد و صرفا بازی سیاسی فرسایشی را با نشست وین پی گرفته بود که امکان دارد دوباره تکرار شود.

سفر اخیر رئیس جمهوری چین به عربستان و صدور بیانیه مشترک ضد ایران، نشانه‌ای جدید دال بر آن است که چین سیاست سنتی موازنه در خلیج فارس را کنار گذاشته و به دنبال تعریف روابطی کم تنش‌تر و بدون ریسک‌تر است. واقعیت این است که، جمهوری اسلامی ایران به دلیل مشکلات داخلی که وجهه و اعتبار بین المللی کشور را خدشه دار کرده و نیز ناکامی در به نتیجه رساندن برجام، تا حدودی ارزش استراتژیک خود برای چین را از دست داده و به عنوان بازیگری پر تنش شناسایی شده که ارتباط با آن می‌تواند دردسرآفرین بوده و رؤیای ایجاد هژمونی اقتصادی توسط چین را با مشکل مواجه کند.

تقریبا تمامی معادلات سیاسی و بین المللی که به توافق برجام در ۲۰۱۵ منجر شد از اعتبار ساقط است. تجاوز ناموفق و ناتمام روسیه به اوکراین و روبه‌رو شدن با انواع تحریم‌ها که حداقل ۱۰ سالی این کشور را به خود مشغول خواهد کرد، موقعیت تدافعی چین در مقایسه با سال‌های مذاکرات برجام در صحنه بین المللی، ارتقاء روابط اسرائیل با منطقه عربی، ارتقاء شرایط سیاسی و اجتماعی و بین المللی عربستان سعودی و نهایتا ارتقاء کیفیت فنی پروژه‌های اتمی از یک طرف و تحولات داخلی کشور از طرف دیگر می‌گوید که ایران باید در برنامه اتمی خود یک بازنگری جدی، چه به لحاظ سیاسی و چه محتوایی، انجام دهد.

در سایه نشانه‌هایی مبنی بر به تعویق افتادن عملیات نظامی زمینی ترکیه که اخیراً آنکارا هشدارهایی را مبنی بر انجام آن در شمال سوریه علیه یگان‌های کُرد مطرح کرده بود، تماس‌های سیاسی و دیدارها جهت برون‌رفت از این وضعیت افزایش یافته است.

برخی مقامات آمریکایی در واکنش به تهدیدهای آمریکا علیه کردهای سوریه، ضمن ابراز مخالفت شدید با این حملات، از عزم جدی آمریکا برای ازسرگیری گشت زنی ها و عملیات مشترک با نیروهای کرد در شمال شرق سوریه خبر داده‌اند.

بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها از دولت جو بایدن خواست از کارت های خود علیه ترکیه، در صورت انجام عملیات زمینی این کشور در مناطق تحت کنترل کردهای سوریه استفاده کند.