از آنجا که پویش های ژئوپلیتیکی با رقابت میان قدرت های بزرگ در طول سال ها تغییر کرده است، همه ما متوجه ارتباطات متقابل بین خاورمیانه، قفقاز جنوبی و آسیای میانه هستیم. برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنش، شاید امروز به گفت وگو بین آذربایجان و ایران نیاز باشد. نیاز فوری به مذاکرات و کاهش تنش وجود دارد.

فهم سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا در خاورمیانه به دنبال خروج خود از افغانستان با علامت سوال بزرگی برای فعالان در این حوضه مبدل شده است. این علامت سوال بیشتر از آنکه ماهیت سوالی به قضیه دهد جنبه ابهام به ماجرا داده است. آیا براستی ایالات متحده آمریکا به دنبال خروج خود از خاورمیانه است؟ بازیگران منطقه ای توانایی تنفس و بازگیری بیشتر به دست می آورند؟

عبدالله السامر در یادداشتی اختصاصی می‌نویسد: ایالات متحده در بحران سیاسی بزرگی به دلیل نفوذ شرکت های نظامی ژنرال های امریکایی در پنتاگون گرفتار شده است. این ژنرال ها تلاش می کنند سیاست های مستقلی را اجرایی کنند که با سیاست های کاخ سفید تضاد دارد و بی اعتمادی به امریکا به عنوان یک متحد قابل اعتماد را نه فقط در خاورمیانه بلکه در کل جهان موجب می شوند.

اگر بایدن می‌خواهد خروجش از افغانستان در تاریخ به عنوان یک تصمیم پسندیده در حوزه سیاست خارجی ثبت شود باید با این شکست دیپلماتیک مواجه شود و رویکردی سختگیرانه‌تر و واقع‌بینانه‌تری را در برابر طالبان به‌کار گیرد. این کار تنها راه پیشگیری از پیدایش دوباره کانون جهانی تروریست‌ها است.

با توجه به آنچه گفته شد و با نگاهی به تحولات اخیر می‌توان به روشنی دریافت که افغانستان هیچ یک از ویژگی‌های قابل پیش‌بینی برای برقراری موفقیت آمیز دموکراسی از طریق مداخله نظامی آمریکا را نداشته بلکه از تمام ویژگی‌های پیش‌بینی شده برای شکست این اقدام برخوردار بوده است. افغانستان ده سال بعد به یک دموکراسی تبدیل نخواهد شد، نرخ شکست آمریکا در این کشور ۸۶ درصد است.

«بسیاری از رسانه‌های آمریکایی عملا به ابزارِ "مجتمع‌های نظامی و صنعتی" این کشور و تبلیغات منفی آن‌ها علیه چین تبدیل شده اند. آن‌ها دولت چین را با حکومت نازی‌ها در آلمان قیاس می‌کنند و به هر نحو ممکن، بایدن را نیز تحریک می‌کنند تا در مسیر جنگ و درگیری با چین گام بگذارد. امری که نتیجه آن حقیقتا وخیم خواهد بود».

حداقل در حال حاضر، حزب الله در نبرد قدرت بر سر پمپ بنزین ها و ژنراتورهای لبنانی پیشتاز است. با سفر آزادانه، نفتکش های ایران می توانند ظرف چند روز به سواحل لبنان یا سوریه برسند و سوخت مورد نیاز را به دست لبنانی ها برسانند. اما گاز مصر تا قبل از پایان سال جاری در دسترس نخواهد بود.

روزنامه گاردین در گزارشی نوشت: در پی خروج آشفته آمریکا از افغانستان و تسلط طالبان، اوضاع خاورمیانه برای سالها تحت تاثیر قرار می‌گیرد و کشورهای حاشیه خلیج فارس باید به دنبال چتر امنیتی غیر از متحد دیرین خود ایالات متحده باشند.

رئیس جمهور بایدن که به اوضاع داخلی اهتمام دارد و دایره مسائل خارجی مورد توجه او به مسائل زیست محیطی جهانی و چین محدود می‌شود احتمالا متوجه شود که خروج از خاورمیانه به صورت کامل آن طور که رویای آن را در سر دارد دشوار است زیرا در این منطقه ثروت نفتی وجو دارد که جهان هنوز تشنه آن است و علی رغم کاهش اتکای آمریکا به آن اما نوسانات تجارت جهانی همچنان به وضعیت سیاسی این منطقه مرتبط است و آمریکا باید به حضور مادی و نظامی خود در آن ادامه دهد.

یک مقام اطلاعاتی پیشین انگلیس با تایید این ایده، گفت: «این رویداد (سقوط افغانستان) نشانگر پایان دوران لیبرالیسم و دموکراسی غربی است، دورانی که با سقوط دیوار برلین آغاز شد. این شکستِ ایدئولوژی غربی است».