انتقال ریاست حماس به داخل فلسطین میتواند معانی جدیدی با خود همراه داشته باشد و وقایع جدیدی را که ناشی از سناریوی جدید حماس باشد رقم بزند.
به گزارش مدار شرقی،انتخاب «اسماعیل هنیه» در انتخابات داخلی این جنبش به عنوان رئیس دفتر سیاسی، درحالی اتفاق افتاد که «خالد مشعل» پس از دو دوره ی مستمر، ریاست بر دفتر سیاسی حماس، به دلیل منع قانونی موجود در آیین نامه داخلی حماس، دیگر نمی توانست به ریاست دفتر سیاسی منصوب شود.
انتخابات داخلی حماس از دو بخش تشکیل شده است. نخست، انتخابات شورای مشورتی یا همان مجلس شورای حماس و دوم، انتخابات دفتر سیاسی.
این دو انتخاب که یک فرآیند سیاسی داخلی در جنبش حماس محسوب می شوند و مکمل یکدیگرند، یک از سری ترین فعالیت های انتخاب کادر داخلی است که در میان جریان های سیاسی منطقه ای می توان یافت. علت آن هم این است که رهبران جنبش حماس به دلیل آنکه همواره در لیست ترور اسرائیل قرار می گیرند، لذا این انتخابات در نهایت پوشیدگی برگزار می شود تا هیچ اطلاعات از درون آن به بیرون جنبش حماس درز نکند و اطلاعات مختصری که شامل نتایج کلی مثل رئیس دفتر سیاسی و برخی اعضای آن است به دست خود جنبش حماس منتشر می شود.
نخستین اتفاقی که با انتخاب «هنیه» به عنوان رئیس دفتر سیاسی حماس به وجود آمد انتقال رهبری حماس به داخل فلسطین بود. دو رئیس قبلی دفتر سیاسی در خارج فلسطین اقامت داشتند. یعنی هم «موسی ابومرزوق» و هم «خالد مشعل» هر دو در خارج فلسطین سکونت داشتند. انتخاب «هنیه» به عنوان رئیس دفتر سیاسی موجب شد ریاست دفتر سیاسی که در حکم ریاست بر حماس است به داخل نوار غزه منتقل شود.
همواره یکی از انتقادات موجود به حماس از این قرار بود که کسانی که در معرض، تجاوزات اسرائیل و مبارزه مستقیم با اسرائیلی ها قرار دارند و مقاومت با مبارزات آنها شکل می گیرد، رهبری شان از خارج فلسطین و به دست کسانی است که با اسرائیلی ها دست و پنجه نرم نمی کنند و در دفاتر خود نشسته اند. انتخاب «هنیه» تصمیم گیران اصلی را به قلب مقاومت در غزه برد.
اما با وجود آنکه این مساله یک وجه مثبت به حساب می آید اما در مقابل موجب می شود رهبرانی که سابقه ی چند دهه رهبری در حماس دارند و کاریزمای شخصیتی آنها نیز به شدت مورد قبول حامیان حماس است از عرصه تصمیم گیری دور شوند. حال ریاست دفتر حماس در غزه است، «ابومرزوق» در مصر ساکن است و به ندرت به غزه پای می گذارد و «خالد مشعل» که چهره کاریزما و استثنایی حماس محسوب می شود در دوحه قرار گرفته است. ضمن آنکه هر کدام از «خالد مشعل» و «ابومروزق» طیفی از رهبران حماس را نیز در کنار خود دارند.
سکونت «اسماعیل هنیه» در نوار غزه به رغم اینکه یک امتیاز برای حضور رهبران تصمیم گیر در کنار مقاومان است اما از یک جهت نیز برای آنها نقطه منفی به حساب می آید. به دلیل آنکه نوار غزه در محاصره قرار دارد، حضور رهبری حماس در غزه تا حدی زیادی ارتباطات رهبری را را نیز محدود خواهد کرد. حالا رهبری حماس در غزه بدون اذن مصر که عمدتا از اسرائیلی ها برای اقداماتش اجازه می گیرد، نمی تواند از غزه خارج شود و این می تواند در موارد بسیاری تبعات بسیاری بدی برای حماس داشته باشد. این نگرانی تا جایی در حماس ساری و جاری بود که طی یکسال گذشته محافل داخلی در نوار غزه احتمال سکونت «هنیه» در دوحه را مطرح می کردند. گزینه ای که با سفر «هنیه» پس از حج سال گذشته به دوحه و حضور چند ماهه او قوت گرفته بود اما با بازگشت دوباره او در اوایل سال ۲۰۱۷ منتفی شد.
حضور «هنیه» در نوار غزه که بسیار مساحت محدودی دارد برای خود وی می تواند بسیار مخاطره آمیز باشد. اگر مساله جاسوسان فراوانی که اسرائیلی ها به این منطقه گسیل می دارند را به این مساله بیافزاییم می توان فهمید این مساله می تواند مهمترین چالش گارد محافظان حماس باشد. این مسئله مطرح است که فرماندهان نظامی حماس در همین منطقه سال ها سکونت داشته اند و از گزند ترورها در امان مانده اند، در این راستا دو مسئله را نباید فراموش کرد: نخست ؛ ترور بسیاری از فرماندهان حماس در همین منطقه است ترور «احمد الجعبری» یا فرماندهانی چون «رائد العطار» خود نشان دهنده احتمال بالای گزینه ترور است. دوم اینکه فرماندهان نظامی به دلیل ماهیت کار نظامی ، در بیشتر اوقات مخفی زندگی می کنند و نیازی به حضور رسانه ای و آشکار آنها نیست . اما «اسماعیل هنیه» به دلیل جایگاهی که به عنوان رئیس دفتر سیاسی و حتی یک رهبر مذهبی دارد در بسیاری از مناسبت ها نیاز به حضور فیزیکی دارد که این امر بر خطیر بودن امر می افزاید.
با توجه به آنچه در فوق به آن اشاره شد انتخاب «اسماعیل هنیه» به عنوان رئیس دفتر سیاسی حماس می تواند به تقویت مقاومت در حماس منجر شود لکن در نظر گرفتن یک نکته بسیار مهم است و آن اینکه آیا وجود جریان های متعارض در حماس اجازه خواهد دارد آنچه سال ها به عنوان یک نقیصه مطرح می شد و حال رفع شده است ، به این امر منجر شود یا نه.
نکته آخر آنکه همزمانی انتشار سند سیاسی جدید حماس و بلافاصله اعلام ریاست «اسماعیل هنیه» بر دفتر سیاسی حماس و انتقال ریاست حماس به داخل فلسطین می تواند معانی جدیدی با خود همراه داشته باشد و وقایع جدیدی را که ناشی از سناریوی جدید حماس باشد رقم بزند و این امر جز با گذر زمان نمی تواند آشکار شود. باید منتظر گذشت زمان بود و با وقایع جدید سناریو های احتمالی را پیش بینی کرد.
منبع: تسنیم