سید علی حسینی
جنگ یمن که از سال ۲۰۱۵ آغاز شده، یک درگیری پیچیده با ابعاد ژئوپلتیک، سیاسی و اقتصادی گسترده است.
امارات متحده عربی، به عنوان یکی از اعضای ائتلاف عربی در کنار عربستان سعودی، در این جنگ نقش برجستهای ایفا کرده است.
انگیزههای امارات برای تداوم حضور در این جنگ، فراتر از مسائل امنیتی و سیاسی بوده و به طور عمده به منافع اقتصادی و ژئوپلتیک این کشور باز میگردد.
جنگ یمن، یکی از خونبارترین و پیچیدهترین درگیریهای قرن ۲۱ است، اما چرا امارات با وجود فشارهای بینالمللی، حاضر به ترک این جنگ نیست؟
پاسخ در منافع میلیاردی، رقابت با ایران و عربستان و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت جهانی نهفته است.
بنادر یمن؛ گنج پنهان امارات
– بندر عدن تنها یک بندر نیست؛ درآمد سالانه آن از تجارت و ترانزیت به ۲ میلیارد دلار میرسد.
باب المندب؛ دروازه ۱۰% از نفت جهان (۴.۸ میلیون بشکه در روز) از بابالمندب است.
کنترل آن مساوی است با کنترل اقتصاد انرژی جهان!
امارات در خفا مشغول ساخت پایگاههای نظامی-تجاری در جزیره میون است؛ پروژهای که رسانهای نمیشود!
جزیرهای که میتواند جنگ جهانی راه بیندازد!
جزیره سقطرا از اهمیت و موقعیت استراتژیک برخوردار است و تا فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق پایگاه نظامی آن ابر قدرت بود و علیرغم اینکه جزایر سقطرا، زیستبومی بسته و گونههای جانوری و گیاهی منحصر به فردی دارد که نزدیک به یک سوم جانداران این جزایر، تنها در همانجا یافت میشوند و همچنین گونهای درخت خاص که به خون سیاوشان یا خون اژدها نامیده میشود، در این منطقه فراوان دیده میشود، اما ارزش واقعی آن موقعیت استراتژیک ، نظامی-تجاری آن است.
امارات در سال ۲۰۱۸ با ساخت فرودگاه و بندر نظامی در سقطرا، عملاً آن را اشغال کرد و با اهدا تابعیت اماراتی به اهالی جزیره قصد تصرف دائمی انجا را بدون هیاهو دارد کاری که حتی ترکیه و قطر را هم شوکه کرد!
اگر چین یا روسیه پایگاه نظامی در سقطرا ایجاد می کردند ، باواکنش های جهانی را به دنبال داشت.
جنگ نیابتی ایران و امارات
حوثیها بخش های مهم و استراتژیک یمن را کنترل میکنند و ۸۰% تهدیدات را ایجاد کردهاند!
امارات سالانه ۳ میلیارد دلار برای جنگ یمن هزینه میکند (منبع: SIPRI)، اما در مقابل، ۱۲ میلیارد دلار از تجارت غیرقانونی در یمن سود میبرد!
لذا طرح استراتژیک امارات، ایجاد دولتهای دستنشانده در جنوب یمن (مثل شورای انتقالی جنوب) برای کنترل دائمی منطقه است.
یمن بازار سلاح آمریکایی؟
امارات بزرگترین خریدار سلاح آمریکاست (۲۳ میلیارد دلار در ۵ سال!).
پایگاههای نظامی امارات (مثل الظفره) میزبان نیروهای آمریکایی و پایگاه جاسوسی CIA است.
اگر امارات یمن را ترک کند، ایران پیروز میشود و این در غیاب روابط ایران و اروپا برای غرب فاجعه است!
آیا این جنگ تمام میشود؟
تحلیلگران میگویند جنگ یمن تا ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت چون برای امارات، یمن یک “کسبوکار” است، نه یک جنگ!
نتیجه؟ ۴۰۰ هزار کشته، ۲۰ میلیون گرسنه، و سودهای کلان برای دبی و ابوظبی!
علاوه بر دلایل اقتصادی و ژئوپلتیک، امارات در تلاش است تا نقش خود را بهعنوان یک قدرت منطقهای تثبیت کند.
سیاستهای امارات در یمن بهویژه در تعامل با کشورهای غربی و عربی، از جمله ایالات متحده و عربستان سعودی، اهمیت زیادی دارد.
امارات با توجه به روابط نزدیکی که با ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی دارد، به دنبال افزایش توان نظامی و اقتصادی خود در منطقه است.
در مجموع، انگیزههای امارات برای تداوم جنگ یمن ترکیبی از عوامل اقتصادی، ژئوپلتیک و امنیتی است.
این کشور به دنبال تقویت جایگاه خود به عنوان یک هاب تجاری مهم در خلیج فارس، شاخ آفریقا و کنترل بنادر و مسیرهای حیاتی دریایی، و بهرهبرداری از منابع طبیعی یمن است. همچنین، امارات در راستای تقویت نفوذ خود در منطقه و مقابله با تهدیدات منطقهای، بهویژه نفوذ ایران، حضور خود در یمن را ادامه میدهد.
این جنگ، که به یکی از پیچیدهترین درگیریهای منطقهای تبدیل شده، نه تنها برای یمن بلکه برای تمام خلیج فارس و حتی اقتصاد جهانی تأثیرات زیادی خواهد داشت.
در آینده نزدیک، وضعیت سیاسی و نظامی یمن میتواند تغییرات عمدهای در جغرافیای سیاسی و اقتصادی خاورمیانه ایجاد کند.