به گزارش مدار شرقی، به دنبال حمله بامداد شنبه اسرائیل به ایران، کشورهای مالدیو، لبنان، بحرین، اندونزی، یمن، امارات، پاکستان، سوریه، عمان، برزیل، عراق، ترکیه، الجزایر، اردن، قطر، عربستان، کویت و افغانستان و حتی کشور اروپایی چون سوئیس تجاوز به خاک کشورمان را محکوم کردند، اما دو غایب بزرگ در میان محکومکنندگان دیده میشود: چین و روسیه.
با وجود آنکه در روز دوشنبه قاهره و پکن به شکل نیمبندی حمله اسرائیل را محکوم کردند، ولی کماکان و تا لحظه تنظیم این گزارش خبری از محکومیت مسکو نیست که نشان میدهد برخلاف تحلیل برخی جریانهای سیاسی کشور ذیل راهبرد نگاه به شرق در سیاست خارجی، اساسا تکیه بر بازیگری چون روسیه که عنوان «متحد استراتژیک» را یدک میکشد، نمیتواند در راستای تحقق منافع ملی و حفط امنیت ملی ارزیابی شود.
کما اینکه کارنامه روسیه در سایر موضوعات از جزایر سهگانه ایرانی گرفته تا کریدور زنگزور، تحولات خاورمیانه طی یک سال گذشته بعد از عملیات هفتم اکتبر و به دنبال آن تنش ایران و اسرائیل، حکایت از آن دارد که شخص پوتین و کرملین، در راستای منافع خود حتی حاضر به عبور از خط قرمزی به نام «تمامیت ارضی ایران» است.
بنابراین گزاره پررنگی که به کرات در محافل تحلیلی و رسانهای بر آن تأکید میشود اینجا به شکل جدیتری مورد توجه قرار خواهد گرفت که روسها به دنبال استفاده از جایگاه و وزن تهران در معادلات مربوط به خود نظیر ماجرای جنگ اوکراین هستند.
روسها در مسائل و تحولات بین المللی ایران به عنوان یک کشور همسایه و متحد ایران نه تنها از ایران حمایت نکردند، بلکه از کشور مقابل ایران حمایت کردند که در این خصوص می توان به حمایت چندباره از ادعای ابوظبی درباره جزایر سهگانه، حمایت از ادعای واهی باکو درباره دالان زنگزور، اعمال تحریمهای اروپا را نام برد و البته باید تکرار بازی اس-۳۰۰ را هم به آن اضافه کرد.
با توجه به جمیع نکات یادشده باید اذعان کرد که روسها در آزمون حسن رفتار در قبال ایران نمره بالایی کسب نکردهاند؛ پس به گفته جلال خوشچهره، چرا باید تهران نقش خود را در این خصدص به ناظری صرف فروکاهد؟ ممکن است در مقاطعی محاسبات راهبردی دو طرف گونهای همسو یافته باشد، اما در جایی مانند بزنگاه کنونی لازم است تهران ابتکار تغییر در مواضع خود را با توجه به شرایط پیشرو داشته باشد.
در این حال نباید فراموش کرد که روسها در مواضع همسوی خود با تهران نیز بیشتر حرکاتی نمادین داشتهاند تا اینکه بهراستی بخواهند در اندازه یک متحد یا شریک، اقدامی بنیادین در خدمت به منافع ایران به عمل آورند. پس نباید تهران در قبال آنچه مسکو بنا بر مصالح خود میکند، سیاستی قفلشده در هزارتوی تعارفاتش با روسها را به نمایش بگذارد. چون هزینه چنین سیاستی با همه گرانیاش تنها از جیب ایران پرداخت خواهد شد.
نویسنده: عبدالرحمن فتح الهی
منبع : شرق