به گزارش مدار شرقی، محسن پاک آیین سفیر سابق در ارمنستان در خصوص اثر بخشی نشست ۳ +۳ که با ابتکار و میانجیگری ایران برای حل اختلافات قفقاز صورت گرفت، معتقد است که ختلافات جدی است و پیگیری مسائل از طریق نشست سیاسی کار سختی است. بااینحال، همین که این روند شروع شده و کشورها هم در این روند حاضر به همکاری هستند، شایان دفاع است.
وی افزود: گفته میشود جمهوری اسلامی ایران تنها کشوری است که با دیگر اعضای سازوکار ۳+۳ روابط خوبی دارد. درحالیکه بقیه اعضا اینگونه روابطی را ندارند. مضافا عنوان می شود که روابط تهران-باکو دچار اختلال است که چنین نیست. روابط ما با جمهوری آذربایجان، مثبت و حسنه است و اختلافات قبلی نیز حل و فصل شده است.
سفیر جمهوری آذربایجان به تهران بازگشته و هفته گذشته هم معاون نخستوزیر، آقای شاهین مصطفی، به تهران سفر کرد که به دنبال ارتقای روابط بین تهران و باکو بود. اتفاقا نکتهای که لازم به ذکر است، این است که نشست ۳+۳ علاوه بر حلوفصل مسئله اختلافات بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، میتواند به اختلافات بین روسیه و گرجستان نیز کمک کند.
پاک آئین همچنین در خصوص آینده کریدور زنگزور تاثیر این تست بر این کریدور گفت: این را به شما بگویم که چه سازوکار ۳+۳ به نتیجه برسد و چه نرسد، دو کشور آذربایجان و ارمنستان ارادهای جدی برای حلوفصل اختلافات خود دارند.
به همین دلیل، در نشستها، تمامیت ارضی طرف مقابل مورد پذیرش قرار گرفته است و اتفاقا درباره کریدور زنگزور، چون اختلافنظرهایی جدی وجود دارد، آن را به بعد موکول کردند که فعلا روی اشتراکات جلو بروند تا توافق صلح صورت بگیرد و بعد درباره کوریدور زنگزور هم نشستهای خود را خواهند داشت.
یعنی اکنون طرفین بر اشتراکات تاکید دارند، نه اختلافات که هرچه زودتر به مرحله تفاهم برسد و موافقتنامه صورت بگیرد و بعد از آن در مورد اختلاف نظر بر سر گذرگاهها و مسیرهای مواصلاتی دو کشور بحث خواهند کرد.
در این میان، قطعا برگزاری نشست ۳+۳ میتواند به تسریع روند صلح کمک کند. من دیگر متصور نیستم که آینده قفقاز آینده همراه با جنگ باشد.جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان از مقوله جنگ عبور کردهاند.
ضمن اینکه مسیرهای مواصلاتی دو کشور هم صرفا از طریق گفتوگو و دیپلماسی تعیین تکلیف میشود. طبق بندهای توافقنامه مسکو، دو طرف باید راههای مواصلاتی را باز کنند.
در این میان، ارمنستان مطالباتی دارد و آذربایجان نیز مطالبات خود را دارد. مطالبه باکو آن است که از مسیر زنگزور به نخجوان برسد و و مطالبه ایروان آن است که از مسیر آذربایجان به دریای خزر برسد و در عین حال از مسیر نخجوان به ایران راه پیدا کند. از طرف دیگر، ترکیه میخواهد از مسیر زنگزور به آذربایجان و دریای خزر برسد. ارمنستان هم دوست دارد مسیرهای مواصلاتی با ترکیه را باز کند تا به دریای سیاه برسد. به همین دلیل، موضوع مسیرهای مواصلاتی از آن دست مسائل پیچیده و زمانبری است که نیاز به گفتوگوهای فراوان دارد تا در نهایت در چارچوب یک طرح عادلانه، همه طرفین به منافع خود دست پیدا کنند.
بنابراین مسئله صرفا کریدور زنگزور نیست که در محافل رسانهای دائما روی آن تمرکز میشود. در بحث مسیرهای مواصلاتی، راهحلهای بسیاری مطرح است که باید بین کشورهای آذربایجان، ارمنستان، ترکیه، گرجستان و ایران حلوفصل شود. مضاف بر اینکه فعلا نیاز آذربایجان برای دسترسی به نخجوان از طریق ایران حل شده است.
وی همچنین افزود: ما مسیر جادهای داریم که در حال عریضشدن است و نزدیک به ۳۰ سال است باکو از آن استفاده میکند. مسیر راهآهن هم که وجود دارد. پس آن نیازی که قبلتر آذربایجان به زنگزور داشت تا به نخجوان راه پیدا کند و مترصد جنگ با ارمنستان بود، کنار رفته است. در ضمن نباید نقش کشورهایی مانند روسیه، ترکیه و بهخصوص ایران را هم فراموش کرد.
منبع: شرق