برخی از کشورهای مصرف کننده سنگهای طبیعی در حوزه خلیج فارس متمرکز هستند و عمده پروژه های عمرانی و معماری ساخت و ساز در این منطقه جاذبه فراوانی برای تامین کنندگان سنگ های فرآوری شده در دنیا بوجود آورده است.
بر اساس گزارش «فرچون بیزنس» بازار سنگهای طبیعی مانند مرمریت در دنیا تا سال ۲۰۲۷ به ۶۲٫۵۸ میلیارد دلار می رسد ؛ رشد ساخت و ساز متناسب با تولید ناخالص ملی و افقهای سرمایه گزاری بیشتر جایگاه ویژه ای به این منطقه داده است.
کشورهای ایتالیا، برزیل، یونان، ترکیه، چین ،پرتغال ،هند و اسپانیا هر کدام رقبای سرسختی برای یکدیگر و از جمله برای ایران محسوب میشوند.
رشد بازار مصرف سنگهای ساختمانی در کشورهای در حال توسعه رو به افزایش است؛ حتی مشکلات ناشی از پاندمی اخیر فقط باعث یک افت موقت در پروژه های ساخت و ساز تلقی میگردد .
گزارش گلوبال کانستراکشن پرسپکتیو و اکسفورد اکونومیس حجم تولید ساخت و سازجهانی تا ۸۵ درصد افزایش را تا پایان سال ۲۰۳۰ که ارزش ان حدود ۱۵٫۵ تریلیون دلار است برآورد کرده است .
اگر چه چین و هند دو بازار مهم منطقه ای هستند که با توسعه اقتصادی قوی حجم عمده ای از مصرف را ایجاد میکنند ولی جذابیت بازارهای خاورمیانه حوزه خلیج فارس همیشه جایگاه جلوگری سنگهای خاص و لوکس و متنوع بوده و ترکیبی از کارهای نو معماری و پیچیده فرآوری شده همچنان در این بازار رونق دارد؛ کشورهای صاحب نام در تکنولوژی فرآوری عملا در این بخش رقابت میکنند.
مشتریان به چند ویژگی در سنگ تمرکز دارند، رنگ بافت ، پرداخت و نوع طراحی در همه این فهرست نوآوری و برند سازی جایگاه ویژه دارد. کلیه تامین کنندگان سنگ طبیعی در این حوزه دارای سیستم سازماندهی شده سرویس و خدمات به مشتری در محل هستند .
برای مثال شرکتهای مهندسین مشاور از ابتدا در طراحی خود سنگهایی که کشور خودشان قدرت رقابت بهتری دارند را برای طراحی پروژه انتخاب میکنند در این مرحله رقبا عملا به شکلی غیر رسمی از رقابت کنار زده میشوند در مواردی که مشتریان و مخاطبین روی سنگهای خاصی متمرکز میشوند اینجا استثناهایی وجود دارد یعنی مشتریان سلیقه ای روی سنگی خاص نظر دارند که منحصر به فرد است نایاب است و کمیاب.
برخی پروژه ها عمومی هستند و سرمایه گزار برای اینکه جلوه ای متفاوت را به پروژه بدهد ممکن است از کشوری دور سنگی خاص را انتخاب نماید و در این منطقه خاص از دنیا ما شاهد دسترسی به سنگهای از اقصی نقاط دنیا هستیم؛ بنابراین منطقه خاورمیانه منطقه ایست که میتوان ادعا کنیم بیشترین بازار مصرف سنگهای متنوع را داراست .
کشورهای منطقه سعی دارند نقش کشور خود را از دید فرهنگی مولتی نشنال یعنی چند ملیتی معرفی کنند، لذا از هر سلیقه ای در این کشورها وجود دارد و این یعنی تنوع محصولات از جمله مصالح ساختمانی و اینجا منظور سنگهای طبیعی .
این منطقه دارای ویژگیهای خاص خودش است از جمله تعدد مگا پروژه ها و یک رابطه کلیدی در کریدور رسیدن به بازار به طور مشخص در منطقه وجود دارد یک سلسله به هم پیوسته از چیدمان که رسمی اعلام نمیشود.
شرکتهای صاحب پروژه به شکلی انتخاب شده هستند که مسیر ارزشیابی و گواهی های استاندارد مدیریت و کیفیت را پشت سر گذاشته اند ( که از طریق توسعه دهنده ها یا دولوپر ها انتخاب می شوند ) و بعد ردیف مهندسین مشاور که بعضا همکاری های سهامی دارند و بعد پیمانکاران که نقش اصلی در اجرا را ایفا میکنند.
ورود به هر بازاری نیازمند درک صحیح روابط جاری در بازار همان منطقه است – بیزنس اتمسفر – در این مثال حتی در پروژه های کوچک مقیاس و متوسط نیز در کشوری مانند امارات متحد العربی ما شاهد یک مراوده کاری هستیم اکثر مهندسین و سرکارگران /فورمن های پروژه ها که اصالت هندی دارند که عملا این افراد شرایط و امکان تهیه سنگ از شرکتهای هندی را بهتر فراهم میکنند این رابطه نانوشته در پروژه های کوچک مقیاس شخصی نیز بیشتر خودنمایی میکند .ارتباطات و لابیگری در این بازارها تقش پر رنگی دارند .
صنعت سنگ ایران با بررسی یک افق سی ساله فعالیت تاکنون انگونه که باید از ظرفیتهای منطقه ای و مزیتهای نزدیکی خود به شکل موثر بهره نبرده است. برای دستیابی به بازارهای هدف استراتژی های ورود به بازار در سالیات اخیر دچار تحول ماهیت و محتوی شده است به این معنی معنی که امروزه ورود به بازار نیازمند اقدامات مضاعف و سرمایه گزاری است .
بالا بردن سطح دسترسی اسان در بازار هدف یعنی ایجاد رابطه تجاری بلند مدت – تشکیل و ثبت شرکت – همکاری با رابط تجاری محلی یا مشارکت در حضور محلی با کمک مدیران اجرایی محلی که با فرهنگ استفاده سنگ اشنا هستند – وجود انبار دسترسی به محصولات و امکان پاسخگویی پس از فروش و ایجاد اطمینان و اعتماد در بازار .
کشورهای رقیب با ایجاد یک سلسله چیدمان های منطقه ای از اقصی نقاط دنیا محصولات خود را در بازار به نمایش میگذارند انتخاب مشتریان نیز مبتنی بر دریافت خدمات با کیفیت و سریع و قابل اطمینان استوار است .انتخاب سنگهایی که برای عرضه در انبار کشور هدف موجود است راه را برای انتخاب ساده تر میکند.
موضوع مهم دیگر سطح ارتباط گیری در این کشور هاست با وجود شریک معتبر تجاری نوع و سطح ارتباط تجاری و نزدیک شدن به پروژه ها با کمیت و کیفیتی بهتر امکان پذیر است. بهره مندی از تیم بازرگانی شامل معماران و متخصصین صنعت سنگ و ارکان اجرایی پروژه راه را برای ایجاد ارتباط موثر فراهم خواهد کرد.نکته بسیار مهم اینکه بازارهای صنعت سنگ در دنیا بازارهای بلند مدت اعتمادی هستند در منطقه خلیج فارس ما کشورهای داریم که با توجه به حسن هم جواری بلند مدت تاریخی میتوانیم فرصت های تجاری صنعت سنگ را متناسب در خواست های آنها بهتر توسعه و گسترش بدهیم.
تشکیل هسته قوی تر متشکل از چند معدن و کارخانه فرآوری و چیدمانی از تیم بازرگانی برای حضور قوی تردر بازارهای منطقه یک ضررورت منطقی است این راهبرد جهت کاهش هزینه های بازرگانی خارجی برای مجموعه مورد نظر مفید خواهد بود.
حضور در نمایشگاه های سنگ مانند میدل ایست نچرال استون و نمایشگاه بیگ فایو در کنار امور بازرگانی از اقدامات مفید برای ایجاد ارتباط موثر است البته صرف شرکت در نمایشگاه ها کافی نیست و بدون پیگیری امور تکمیل کننده و هدفدار برای حضور دائمی در بازار نمی توان شرکت در نمایشگاه را مفید ارزیابی کرد.
بسیاری از شرکتهایی که در نمایشگاه ها شرکت میکنند دچار یک خطای راهبردی میشوند تمرکز آنها روی نمایشگاه های سنگ است در حالی که نمایشگاه های ساخت و ساز و کانستراکشن موقعیت یابی بهتری برای فروش محصولات صنعت سنگ ایجاد میکنند.
بدیهی است که به دلیل گسترش روز افزون ساخت و ساز در خاورمیانه، بازار سنگ طبیعی در این منطقه در حال رونق است؛ تخمین زده می شود ۶۰ هزار پروژه ساختمانی در سراسر خاورمیانه ساخته شود که ارزش آن را ۳ تریلیون دلار تخمین زده اند. بنابراین باید گفت که بازار یسنگ ساختمانی یکی از فعالترین بازارهای منطقه است.
امیدواریم صنعت سنگ ایران با درایت و به شکل قدرتمند که شایسته نام ایران است با برنامه ریزی و دقت و اندیشه بلند مدت بتواند سهم خود را از این بازار افزایش بدهد .
سیامک اخطاری
مشاور صنعت سنگ ایران – آلمان