بهنام ناصری
از نیک و بد اینترنت و خاصه آنچه «حاکمیت موبایل» در فضای رسانهای خوانده میشود، بسیار گفته شده. بدش اینکه اینترنت که بنا بود به بهبود کیفیت زندگی – چه در بعد مادی و چه از حیث معنای زندگی- کمک کند، از جنبههایی خود جای معنای زندگی را گرفته و حقیقت زندگی را به مجازیات و دلمشغولیهای مجازی خود فروکاسته است. از خوبش هم – که البته به سبب وضوح مزایای این پدیده هزاره سومی کمتر محل بحث است- اینکه حفرههای موجود در فضای اطلاعرسانی در ابعاد رسمی تنها با اینترنت به مثابه رسانهای همگانی است که پر میشود. به بیان سادهتر، آسیبشناسی سبک زندگی متکی به اینترنت اینطور تحلیل میکند که اینترنت به سبب کثرت دادههای سطحی و قلت محتواهای عمیق، سطحینگری را نزد اهالی هزاره سومی شایع کرده و جذابیتهای صوری و مادی را جایگزین «معنای زندگی» کرده است. از سوی دیگر همین رسانه متهم به رواجِ سطحینگری، به دلایل مختلف از زندگی انسان امروز قابل حذف نیست، چراکه تاثیر آن در فضای خبری و اطلاعرسانی چنان مشهود است که حتی با دوره پیشااینترنت قابل قیاس هم نیست. کافی است روزی را تصور کنیم که اینترنت –حتی موقتا و برای مثلا چند روز- از فضای رسانهای دنیا حذف شود؛ آن وقت است که مشقتها برای تولید و انتشار اخبار و اطلاعات برای فعالان رسانهای آغاز میشود و از سوی دیگر مردم شاهد کسر کوچکی از حجم اطلاعاتی خواهند بود که پیش از آن روزانه در اختیارشان قرار میگرفت. نمونهاش قطعی اینترنت در روزهایی از نیمه دوم سال جاری بود که حتی نگارنده این سطرها را ناگزیر کرد که برای درآمدن به موقع صفحهای در روز موعودش، مطلبی را از یکی از نویسندگان صفحه که در مرکز خوزستان سکونت دارد، به صورتی یادآور روزگار رونق پست چاپاری، صبح یک دوشنبه از طریق سرویس اتوبوس اهواز-تهران دریافت کند تا عصر وارد صفحه و صبح سهشنبه روی دکههای مطبوعاتی برود. با این حال در روزهای کرونا و قرنطینه بیتردید مزایای اینترنت بیشتر از معایبش بوده. اگرچه شایعات و اطلاعات نادرستی در باب ویروس کرونا در اینترنت و بین کاربران فضاهای موبایلی اینترنت دست به دست میشد و بعد کاشف به عمل میآمد که بیاساس بوده اما اینها به هیچ روی نافی اهمیت و نقشآفرینی این رسانه نوظهور در آگاهی دهی به مردم در روزرهای قرنطینه خصوصا در باب رفتارهای بهداشتی و پیشگیرانه نیست.در این مجال کوتاه بنا ندارم در باب وجه سرگرمکننده اینترنت در روزهای قرنطینه چیزی بگویم، چراکه گم میشود. باشد که اینترنت جایگاهی درخور کارکردی که شایسته آن است در زندگی ما ایفا کند، نه بیشتر.
روزنامه اعتماد