برای چندمین روز متوالی تظاهرات مردمی بر علیه دولت منصور هادی به دلیل شرایط سخت اقتصادی و معیشتی اکثر شهرهای جنوبی یمن را فرا گرفته و به بحران بزرگی برای نخست وزیر فراری این کشور تبدیل شده است.
به گزارش مدار شرقی، این اعتراضات که بزرگترین تظاهراتهای مردمی از زمان تجاوز ائتلاف تحت رهبری سعودیها و آغاز جنگ در یمن می باشد با شعارهای تند علیه سیاست های کشورهای ائتلاف و دولت هادی برگزار می شود.
به نوشتهی القدس العربی، طبق ویدئوهای منتشر شده، تظاهرکنندگان شعار میدادند «برع برع یا سلمان یا عمیل الامریکان» (ای سلمان ای مزدور آمریکا از یمن برو) آنها همچنین شعار میدادند : «یاشرعیه ویاتحالف جوعتونا خذلتونا» (ای دولت منصورهادی و ای ائتلاف ما را گرسنه و خار کردید)
همچنین در استان «عدن» و استانهایی که دولت «منصورهادی» آنها را اداره میکند، تظاهرات معیشتی و اعتراض علیه افزایش قیمتها برگزار شد. در شهر عدن کارکنان دولت همسو با بازاریان برای پیوستن به اعتراضات جمعی هزاران شهروند که خیابان های اصلی را بستند، اعتصاب کرده و دست از کار کردن کشیدند.
علاوه بر عدن، شهر «سیئون» دومین شهر بزرگ در استان «حضرموت» نیز شاهد اعتراضات بود و ساکنان این شهر، در خیابانهای اصلی لاستیک خودرو آتش زدند و اغلب مناطق تجاری بسته شدند و فعالیت نهادهای دولتی در این شهر نیز فلج شده است.
مردم شهر «ردفان» در استان «لحج» در جنوب یمن نیز در اعتراض به اوضاع اقتصادی و حضور ائتلاف سعودی در یمن، دست به تظاهرات زدند. در همین راستا رهبران محلی در شورای انتقالی جنوبی در تمام استانها و مناطق جنوب خواستار” قیام عظیم مردمی و تظاهرات عمومی” شدند.
علت نارضایتیها و خواستههای معترضین چیست؟
اصلیترین خواستههای یمنیهای خشمگین از شرایط نامساعد معیشتی و اقتصادی، استعفای دولت وابسته منصور هادی و همچنین برقراری امنیت از طریق مخالفت با تداوم حضور نیروهای متجاوز در خاک یمن و ضرورت پایان دادن به جنگ در این کشور میباشد.
از آغاز تجاوز عربستان، امارات و کشورهای همپیمان آنها به خاک یمن در سال ۲۰۱۵ تاکنون ریال یمن بیش از نیمی از ارزش خود را نسبت به دلار آمریکا از دست داده است که این امر موجب افزایش شدید قیمت های کالاهای اساسی شده که معیشت خانوارهای یمنی به آن گره خورده است. در این بین عدم پرداخت حقوق و دستمزد کارمندان بخش دولتی به دلیل کاهش ذخایر ارز خارجی نیز بر وخامت بیشتر اوضاع افزوده است.
ارزش ریال یمن در برابر دلار نسبت به ماه ژانویه که ۲۵۰ ریال در ازای هر دلار بود اکنون به میزان حدودیِ۶۲۰ ریال در ازای هر دلار کاهش یافته است.
برای رفع این بحران دولت مستعفی یمن اعلام کرد تمهیداتی را اجرا می کند که این بسته شامل افزایش صادرات نفت برای پرداخت معوقات حقوق کارمندان، توقف موقت واردات کالاهای لوکس مانند اتومبیل و افزایش حقوق و دستمزد ۳۰ درصد برای کارکنان بخش دولتی، از جمله بازنشستگان و پیمانکاران می باشد.
با وجود این شعارها تظاهرکنندگان تاکید کرده اند که تا متحقق نشدن کامل خواسته های خود از جمله کاهش قیمت کالاهای اساسی و استعفا دولت فعلی دست از اعتراض و اعتصاب نخواهند کشید.
نخست وزیر مستعفی یمن که با حمایت کشورهای متجاوز و غربیها در عدن دولت به اصطلاح قانونی را تشکیل داد مدت طولانی است که با بحران شدید مشروعیت رو به رو بوده که با وخیم شدن شرایط اقتصادی عرصه برای تداوم فعالیت وی در مقام حامی حضور متجاوزان و تداوم جنگ در یمن هر روز تنگتر میشود. لذا سعودی ها که از این موضوع به خوبی آگاه هستند در ماه ژانویه، اعلام کردند که برای حفظ ارزش پول یمن مبلغ ۲ میلیارد دلار را در بانک مرکزی این کشور سپرده گذاری خواهند کرد اما این حرکت هیچ تاثیر قابل ملاحظه ای ایجاد نکرد و روند سقوط ارزش پول یمن تداوم یافت.
کارشناسان اقدامات دولت مستعفی یمن و حملات ائتلاف را عامل بحران اقتصادی کنونی یمن عنوان میکنند. سیاستهای دولت و بانک مرکزی در چاپ پول بدون پشتوانه طلا و خارج از مقررات و استاندارهای اداره کشور، یعنی لزوم در نظر گرفتن حجم تولید کالاها و خدمات و تولید ناخالص داخلی و میزان صادرات، همزمان با تداوم جنگ و نابودی زیرساخت های اقتصادی عامل افزایش بی رویه نرخ تورم و در نتیجه فروپاشی ارزش ریال در مقابل ارزهای خارجی بوده است.
در همی راستا حسین عبدالله مکبوالی، وزیر دارایی دولت نجات ملی، دولت هادی و کشورهای ائتلاف را به انجام یک سری اقدامات برای از بین بردن اقتصاد و ارز یمن متهم کرد. از نظر وی در اولین قدم انتقال بانک مرکزی از صنعا به عدن، با وجود نبود محیط مناسب برای این انتقال، منجر به تسلط متجاوزین بر دستگاه پولی یمن و اتلاف درآمدهای ملی و منابع مالی از جمله پول نفت توسط مزدوران گردید. وی گفت که ائتلاف تحت رهبری سعودی از طریق دولت هادی چاپ صدها میلیارد ریال را کلید زد که مسئولیت این نابسامانی بر عهده سازمان ملل نیز میباشد زیرا اجازه چاپ این حجم عظیم ریال را به منصور هادی داد، در حالی که مجلس نمایندگان و دولت نجات ملی درخواست های متعددی را به دبیر کل سازمان ملل برای جلوگیری از این امر دادند.
در عین حال، وزیر دارایی اشاره کرد که رژیم سعودی درآمدهای نفت یمن را کنترل می کند و آنها را به بانک ملی جده و نه به بانک مرکزی یمن در صنعا یا عدن انتقال می دهد.
تجاوز خارجی عامل فروپاشی اقتصادی یمن
یمن یکی از فقیرترین کشورهای عربی است و جنگ آن را به سمت بحران انسانی در نتیجه گسترش قحطی و گرسنگی و بیماری کشانده است. حملات هوائی تحت هدایت عربستان اصلیترین ریشه بحران و نابسامانی در یمن می باشد. حملات هوایی ائتلاف نه تنها عمده زیرساختهای اقتصادی همچون جاده، پل، فرودگاه، نیروگاه برق، کارخانه و… را نابود کرده بلکه بیمارستان ها و مدارس نیز از این ارمغان شوم سعودیها بی نصیب نبوده اند.
سازمان ملل متحد در توصیف بحران انسانی در یمن، از عنوان”بدترین در جهان”، یاد کرده که در آن حدود از ۲۲ میلیون یمنی، بیش از دو سوم از جمعیت، نیاز فوری به کمک های انسان دوستانه دارند، که از این تعداد حدود ۹ میلیون ناتوان از تهیه حتی یک وعده غذایی و حدود دو میلیون کودک از کمبود شدید تغذیه رنج می برند.
در همین راستا شورای پناهندگان نروژی (NRC)، در بیانیه ای اعلام کرد افزایش سه برابری قیمت مواد غذایی در شرایطی است که بسیاری از مردم تحت فشار قرار دادند میلیون ها یمنی در حال حاضر به دلیل قحطی هر لحظه به لبه پرتگاه نزدیک و نزدیک تر می شوند.
شورای پناهندگان نروژی یک سازمان مستقل بشردوستانه است که به افرادی که مجبور به فرار هستند کمک می کند.
محمد عبدی مدیر این شورا، گفت “جنگ یمن که در سال چهارم خود قرار دارد، موجب کشته و زخمی شدن غیر نظامیان، و آواره شدن بیش از سه میلیون نفر از خانه هایشان در اثر حملات هوایی و وخامت اوضاع اقتصادی شده است.”
بحران اقتصادی و اعترضات مردمی در جنوب یمن در شرایطی است که قرار است از امروز (پنجشنبه ۶ سپتامبر) مذاکرات سیاسی میان طرفین با میانجگیری نماینده سازمان ملل متحد در ژنو برگزار شود که برای اولین بار در بیش از دو سال گذشته است که صورت میگیرد.