مقتدی صدر از ائتلاف سائرون که در انتخابات با کسب ۵۴ کرسی جایگاه اول را به دست آورد، حمایت کرد و در کنار حیدر العبادی، نخست وزیر عراق در راستای تشکیل فراکسیون اکثریت در پارلمان که امکان تشکیل دولتی جدید را فراهم کند، تلاشهایی را آغاز کرد اما ائتلاف دیگری به رهبری نوری مالکی و هادی العامری با این ائتلاف در رقابت هستند.
به گزارش مدار شرقی، نتایج انتخابات پارلمانی مه گذشته با تایید دادگاه فدرال در ۱۹ اوت قطعی شد.فراکسیونهای پیروز انتخابات همچنان در حال رایزنی برای تشکیل ائتلاف بزرگتر در پارلمان جهت تشکیل دولت جدید هستند.
مقتدی صدر ،رهبر جریان صدر عراق ضمن مخالفت با تشکیل دولت براساس سهمیهبندی در عراق تاکید کرد: در راستای تشکیل دولتی از طریق وزارتخانههای تکنوکرات، با تصمیمگیری عراق و در راستای خدمت به مردم تلاش میکنیم.اوافزود: در صورتی که تلاشها برای تشکیل دولتی تکنوکرات (شایسته سالار) شکست بخورد، به اپوزیسیون تبدیل خواهیم شد.درهمین راستا گفتوگوی مرتضی موسوی خلخالی، کارشناس مسائل خاورمیانه، با روزنامه قانون را در ادامه میخوانید.
اختلاف اصلی بر سر تشکیل دولت در عراق چیست؟
بعد از سقوط صدام که حدود ١۴ سال میگذرد، عراق دنبال یک قدرت و نظام دموکراتیک بود که توانست به آن دست یابد که با اکثریت شیعیان به قدرت رسیدند اما در این ١۴سال قدرت اکثریت نتوانست اقلیت را قانع کند ودولت های به قدرت رسیده در عراق در زمینههای بسیاری ناکام بودند. مهم ترین مساله مربوط به خدمات آب،برق،تسهیلات پزشکی و امنیت عراق بود. شهرهای سنی نشین که در زمان صدام حسین از شرایط بهتری از نظر اجتماعی و سیاسی برخوردار بودند، سر بر مخالفت برداشتند. ظاهر شدن داعش در عراق شرایط عراق را بسیار ملتهب کرد تا جایی که شهرهای مهم یکی پس از دیگری به دست داعش سقوط کردند.چنانچه کمکهای ایران نبود بغداد هم سقوط میکرد. متاسفانه دولتهای شیعه در زمینه های مختلف با اینکه قدرت اکثریت بودند نتوانستند در اداره امور عراق موفق باشند.
از طرفی مساله کردستان پیش آمد و عراق حتی نتوانست اختلافات خود را با کردها حل کند تا جایی که کردها به رفراندوم مراجعه کردند.اگر تهدیدهای ایران و ترکیه نبود شاید کردستان عراق شرایط دیگری داشت.میدانیم که حیدرالعبادی، نخست وزیر فعلی عراق، در آینده نزدیک مدت نخست وزیریاش به پایان میرسد.او در داخل اقداماتی علیه ایران انجام داد و به خیال خود شاید انتخابات در پارلمان را با اکثریت روبهرو کنند و در میان مردم عراق با این اقدام آرای بیشتری را به دست آورد.
اولین اقدام حیدرالعبادی در این خصوص مربوط به تحریم های آمریکا علیه ایران بود. با اینکه به ظاهر گفت ایران همسایه خوبی است و کمک های زیادی به عراق کرده ولی با آمریکا همصدا شد. به نظر من میتوانست عملا این کار را انجام دهد اما اعلام نکند.این اعلام باعث رنجش ایران و بسیاری از احزاب در عراق شد. دومین اقدام او کنار زدن طرفداران ایران از قدرت بود. یکی از این افراد آقای فالح الفیاض که مشاور امنیت ملی و مسئول حشد الشعبی و بسیج ملی است.مبنای برکناری فالح الفیاض این بود که طبق قانون اساسی کاندیدای نخست وزیری نباید پستهای امنیتی داشته باشد. عبادی به بهانه این مورد او را از تمام منصبها برکنار کرد.اکنون شرایط عراق را به گونهای میبینم که بسیاری از احزاب بر سر قدرت رقابت می کنند و آن طور که باید اهمیتی به آرامش و امنیت عراق نمیدهند.مساله اول و آخر برای احزاب احراز پست نخست وزیری و تشکیل کابینهای است که وزرا از احزاب خودشان باشند. اکنون ائتلاف تشکیل شده میان مقتدی صدر و حیدر العبادی متاسفانه موافق ایران نیست وبرای آینده عراق کاملا سیاست اشتباهی در نظر گرفتهاند چون دولتی مانند ایران در منطقه برای عراق غنیمت است.
اکنون شرایط به گونه ای است که بحران سوریه به طور کامل خاتمه نیافته، بعضی از شهرهای عراق ناامن ، داعش به طور کلی در عراق نابود نشده ، کردستان آرامش کامل را در اختیار ندارد واعلام نکردند که با گروههای مختلف به حیدر عبادی حاضر به همکاری هستند .اختلافاتی که میان احزاب بر سر قدرت رسیدن به مقام نخست وزیری وجود دارد که اغلب تلاش بر تضعیف طرفداران ایران است که به زعم خود شاید از نظر ملی طرفداران بیشتری داشته باشند و سایر استان های سنی نشین عراق با آنها همصدا باشند برای آینده عراق از اینکه روابط خوبی با ایران داشته باشد نگران هستم.
گفت و گو میان احزاب عراق واحزاب کردستان راچگونه ارزیابی میکنید؟
آقای مسعود بارزانی(رهبراقلیم کردستان ) فردی بسیار جاه طلب است و در مدتی که صدام سقوط کرد احساس می کرد باروی کار آمدن دولت مرکزی در عراق (شیعیان به قدرت رسیدند وشیعیان همیشه روابط خوبی با کردها داشتند)میتواند کردستان را از عراق جدا کند و کشور مستقلی تشکیل دهد اما از این برنامه ناامید شد.مساله دیگری که با دولت مرکزی وجود داشت، نفت و بودجه عراق بود.کردستان خواهان سهم زیادی از نفت شمال است و عراقیها حاضر به دادن امتیازات خاص در بودجه و نفت عراق نیستند.بنابراین کردستان عراق هم به عنوان استخوان لای زخم همیشه باقی می ماند؛تازمانی که دولت این کشور به طور کامل اعلام آمادگی همکاری با مسعود بارزانی کند.کردستان اکنون از روابط مکدر میان ایران و عراق و روابط غیر حسنه میان ترکیه و عراق سوءاستفاده می کند، تا ببینند روابط این کشورها (ایران و عراق) چه خواهد شد.اگر روابط به طور حسنه میان دولت آینده عراق و ایران برقرار شود از نیت خود مبنی بر استقلال کردستان دست بر خواهند داشت.
حضور و دخالت آمریکا چه تاثیری بر روند تشکیل دولت در عراق خواهد داشت؟
آمریکا آنطور که مدعی است میگوید تمام عراق باید در اختیار آمریکا باشد .چون زمانی که صدام را ساقط و فرماندار عراق را تعیین کرد، تقریبا یک سال حاکم عراق بود و بعد از حاکمیت یک ساله نیروهای آمریکایی در عراق میان ماندن یا ترک عراق مردد بودند. هنوز هم قوای آمریکایی در عراق هستند و به بهانه نابودی داعش در عراق میمانند و به ظاهر قرارداد امنیتی- تسلیحاتی با عراق دارد.
آمریکا روابط با عراق را که در همجواری ایران است به سادگی از دست نمیدهد. آمریکاییها تا زمانی که روابط میان عراق و ایران حسنه نخواهد بود، بهترین سوء استفاده را خواهند کرد. آنها خواهان به قدرت رسیدن دولتی هستند که روابط حسنه با ایران نداشته باشد و مسائل مربوط به عراق تماما متکی بر آمریکا شود.حتی اگر نیروهای ایران در عراق حضور دارند ، خاک عراق را ترک کند و صادرات و واردات با ایران را کاهش دهند و تا میتوانند از ترکیه و کشورهای حاشیه خلیج فارس واردات داشته باشند. عراق دربحران قطع برق و آب به عربستان ،ترکیه وکویت پناه برد. بعد از سالیان طولانی دولتی طرفدار ایران در عراق تشکیل شد و این کشور به دست اکثریت شیعه افتاد اما اکنون آرام آرام چهره واقعی همسایه ایران یعنی عراق نمایان می شود.