پس از دو ماه درگیری میان نیروهای مسلح کرد سوریه موسوم به (YPG) و ارتش ترکیه با همراهی گروههای تروریستی در عفرین، سرانجام این شهر کردنشین سوریه چند روز گذشته به تصرف ترکیه و گرورههای تروریستی حامی آن درآمد.
به گزارش مدار شرقی [1]، ارتش ترکیه با عملیاتی به نام «شاخه زیتون» و با همراهی دیگر گروه های مسلح سوری که از حمایت این کشور برخوردار هستند، کنترل این شهر را به دست گرفت و بسیاری از کارشناسان معتقدند نیروهای مهاجم به عفرین سعی در ایجاد تغییر در ساختار جمعیتی این منطقه خواهند زد.
جدا از سیاست های ترکیه برای ورود نظامی به خاک سوریه، نقش گروههای نظامی در همراهی ارتش ترکیه را نباید در سقوط عفرین نادیده گرفت؛ اینکه آینده سیاسی سوریه و مذاکرات صلح دولت و مخالفان این کشور در آنیده چگونه خواهد بود، از جمله مسائلی است از این به بعد منطقه و کشورهایی که برای صلح سوریه تلاش می کنند با آن درگیر خواهند بود.
چه گروهایی در جنگ دولت ترکیه علیه کردهای مسلح موسوم به (YPG)، در عفرین می جنگند؟
چندین گروه چریکی که برخی از آن ها سابقه جهادی و حتی تروریستی داشتند در عملیات «شاخه زیتون» در کنار ارتش ترکیه در عفرین می جنگند. در این عملیات علاوه بر پیاده نظام، توپخانه و نیروی هوائی بسیار پیشرفته ارتش ترکیه، چندین گروه اسلامگرا جهادی و سلفی که سابقه نبرد با دولت سوریه را دارند، تحت نام «ارتش آزاد» با ۲۵ هزار نفر مشارکت دارند .
ترکیب نیروهای متحد ترکیه در حمله به «عفرین- سوریه» به این شرح است:
• لوای سلطان مراد، متشکل از «لوای سلطان محمد فاتح»، «لوای شهیدزکی ترکمانی»و «لوای ئه شبالی عقیده»، متشکل از ترکمان های مسلح حلب که از جانب ترکیه تسلیح، آموزش و حمایت مادی و نظامی می شود و در شهر حلب و ریف حلب حضور داشته اند.
• فرقه همزه که در ماه (مارس-آوریل) ۲۰۱۶ تشکیل و بعدا با گروه مسلح دیگری بنام « لوای سمرقند» ترکیب شدند.این گروه هم توسط ترکیه سازماندهی، تسلیح وآموزش داده شده است. «فرقه همزه»اولین گروهی بود که در ۲۰۱۷ دوشادوش سپاه ترکیه وارد شهر جرابلس شد.
• «فیلق الشام» که با نام «فیلق حمس» هم شناخته می شود، در مارس ۲۰۱۴ تشکیل شده است و این گروه به همراه ۱۹ گروه دیگر از گروه های نزدیک به اخوان المسلمین سوریه محسوب می شوند.
• «جنبش نورالدین زنگی» یکی از مهمترین گروههای مسلحی محسوب می شود که توسط ترکیه پشتیبانی می شوند. این گروه بزرگ دراواخر سال ۲۰۱۱ بوسیله « توفیق شهاب الدین» در ریف حلب تاسیس شد و مدتی بعد با گروه «احرار الشام» بیعت کرد اما به سبب بروز اختلافات اعتقادی این دو گروه با یکدیگر درگیر شدند و به اتحاد فی مابین خاتمه دادند.
• «جنبش احرارالشام»، جنبشی اسلامی- سلفی است که در آغاز بحران سوریه از اتحاد چهار گروه جهادی شامل «کتائب احرار الشام»، «جنبش فجر اسلام»، « گروه طلیعه اسلام» و «کتائب ایمان» بوجود آمد. جنبش « احرار الشام» به ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس وابسته است اما این گروه مسلح به علت رویاروئی نظامی با «گروه تحریر شام» بیشتر پایگاههای خود را از دست داده است و اکنون تنها در دروازه مرزی«باب الهواء» ترکیه حضور دارد.
• در کنار این گروه های عمده نام برده چندین گروه کوچک نیز وجود دارد که شامل:«لوای سقور الجبل»، گروهی که در استان ادلب فعال است که پیش تر بخشی از گروه «لوای احفاد الرسول» محسوب می شد،گروه «جبهه الشام» که از وحدت چند گروه اسلامی- سلفی در شهر حلب بوجود آمده است و همچنین گروه «سپاه النصره» که از چند گروه کوچک مسلح تشکیل شده و در چند منطقه در استان های «حماء» و « ادلب» و «لاذقیه» فعال است.
این گروه های چریکی مسلح که بیشتر از مردم بومی منطقه تشکیل شده اند زاییده عوامل داخلی و فضای بسته سیاسی چندین ساله در درون سیستم حاکمه سوریه بعلاوه دخالت های خارجی سایر کشور های منفعت طلب در این کشور بحران زده است.
نکته قابل توجه در مورد این گروه ها این است که به واسطه شرایط سخت جنگی و سخت تر شدن امرار معاش ،عضویت در این گروه ها به عنوان منبع در آمد خانواده های سوری بشمار می رود از این جهت بیشتر این گروهها که به نام گروههای وابسته به ترکیه شناخته می شوند، چندین بار بر سر منابع مالی تامینی از جانب ترکیه و دولت های عربی با یکدیگر درگیر شدند که آخرین درگیری بین «جبهه شام» و «لوای سلطان مراد» در دروازه مرزی نزدیک شهرک « اعزار»، حد فاصل بین ترکیه و سوریه اتفاق افتاد.
گفتنی است، عفرین در شمال استان حلب سوریه و هم مرز با ترکیه با بیش از ۴۰۰ هزار نفر جمعیت (۸۰هزار نفر در عفرین و مابقی در روستاها و شهرک های اطراف سکونت دارند) را تصرف کرد.
افشین غلامی