بازندگان و برندگان جنگ یمن تا کنون چه کسانی هستند؟

این جنگ فقط یک برنده دارد: هرج و مرج. از زمان شروع این مناقشه در سپتامبر ۲۰۱۴ تمام طرف‌های محلی درگیر جنگ یمن بدون دسترسی به هرگونه پیروزی محسوس، هزینه انسانی و مالی بسیار سنگینی را پرداخته‌اند.

به گزارش مدار شرقی، موسسه کارنگی در گزارشی درباره تحولات یمن دیدگاه چند کارشناس را درباره این که آیا جنگ یمن پیروز واقعی دارد؟ بررسی کرده است .

**سارا لی ویتسون (Sarah Leah Whitson)- مدیر اجرایی بخش خاورمیانه و شمال آفریقا در دیدبان حقوق بشر:

جنگ یمن بیش از انتظار ادامه می یابد، اما قطعا برخی ها پیروز واقعی این جنگ خواهند بود. جنگ یمن در زمینه هزینه های انسانی تصویری از خسارت و زیان های بی پایان است. میلیون ها یمنی با قحطی و گرسنگی روبرو هستند؛ بیش از ۱۷ هزار نفر کشته یا زخمی شده اند؛ با بمباران بیمارستان ها، درمانگاه ها، مدارس، کارخانجات، خانه ها و حتی دانشگاه ها، زیرساخت ها کامل ویران شده اند؛ حملات هوایی و توپخانه‌ای تفکیک نشده علیه غیرنظامیان باعث شده است که فرماندهان طرف های درگیر جنگ با اتهام جنایات جنگی روبرو شوند؛ همچنین شهرت جهانی عربستان سعودی- با وجود ارتشی از شرکت های روابط عمومی که در راستای بهبود شهرت این کشور فعالیت می کنند- به شدت مخدوش شده است.
با این حال، جنگ یمن سود مالی چشمگیری را برای پیمانکاران دفاعی آمریکا و انگلیس (و سهامداران آنها) به همراه داشته است. شرکت های رایتئون (Raytheon)، جنرال داینامیکس (General Dynamics) و بی.ای.ای سیستمز (BAE Systems) از فروش تسلیحات به مشتریان ثروتمند خود یعنی عربستان و امارات متحده عربی ده ها میلیارد دلار درآمد داشته اند. آنها با زیرکی بخشی از سود خود را به لابی کردن با دولت های خود برای تایید و تصویب فروش این تسلیحات اختصاص داده اند، اگرچه شواهد محکمی وجود دارد که نشان می دهد از این تسلیحات بارها در حملات غیرقانونی سوء استفاده شده است، حملاتی که می تواند ممنوعیت چنین فعالیت هایی را به همراه داشته باشد. هراس از دست دادن فروش تسلیحات دلیل اصلی آمریکا برای تایید این ادعاست که ائتلاف تحت رهبری سعودی در راستای به حداقل رساندن تلفات غیرنظامیان تلاش می کند.

**احمد ناجی (Ahmad Nagi)- پژوهشگر میهمان مرکز خاورمیانه کارنگی، کارشناس مسائل یمن:

این جنگ فقط یک برنده دارد: هرج و مرج. از زمان شروع این مناقشه در سپتامبر ۲۰۱۴ تمام طرف های محلی درگیر جنگ بدون دسترسی به هرگونه پیروزی محسوس، هزینه انسانی و مالی بسیار سنگینی را پرداخته اند. بر خلاف این روند آنچه امروزه در یمن وجود دارد بحرانی وحشتناک و ساخته دست بشر است، بحرانی که کشور را ویران کرده و میلیون ها انسان را در معرض قطحی، بیماری و شرایط اقتصادی فاجعه بار قرار داده است.
برخلاف برخی پیشرفت های نظامی برخی از طرفین درگیر جنگ، این پیروزی های کوتاه مدت هرگز قطعی نبوده بلکه با گسترش آشفتگی ها باعث شده مناقشات داخلی بین فرماندهان جنگی طرفین افزایش یابد. مثلا بخش های جنوبی عدن درگیر همین مساله شدند که عملیات به اصطلاح آزادسازی عدن را به دنبال داشت. این مساله همچنین میان گروه های مقاومت در تعز و حتی در صنعا بین حوثی ها و نیروهای علی عبدالله صالح نیز وجود داشت که به اعدام صالح انجامید. در نتیجه مناقشه یمن به تدریج به جنگ همه علیه همه تبدیل شد.

**شیلا کاراپیکو (Sheila Carapico)- استاد علوم سیاسی و مطالعات بین المللی دانشگاه ریچموند، نویسنده کتاب ‘جامعه مدنی در یمن؛ اقتصاد سیاسی کنشگری (اکتیویسم) در عربستان مدرن’ (انتشارات دانشگاه کمبریج، ۱۹۹۸)، ویراستار کتاب ‘عربستان ناشناخته؛ اعزام از یمن و خلیج فارس’ 

جنگ افروزی هیچ پیروزی نظامی آشکار و قاطعی به همراه ندارد. انصار الله که به حوثی ها مشهور است نه می تواند نیروهای هوایی و دریایی قدرتمند را شکست بدهد و نه می تواند به طور کامل بر یمن حکومت کند. حتی با وجود حمایت آمریکا، انگلیس و ناتو، ماموریت تحت رهبری سعودی برای احیای حاکمیت واقعی دولت دست نشانده خود بر سراسر یمن که ظاهرا از سوی ‘جامعه بین المللی پذیرفته’ اما معزول و بی اعتبار شده است، رویایی بیش نیست. همچنین با دخالت های یکچانبه امارات متحده عربی در جنبش جدایی طلب جنوب به نظر می رسد که ناسازگاری اهداف عربستان و امارات بیش از پیش در حال افزایش است.
جنگ هیچ ‘برنده ای’ ندارد.
سودجو چطور؟ بدیهی است که جنگ سودجویانی دارد. آمریکایی ها، انگلیسی ها و سایر تولیدکنندگان بین المللی تسلیحات جنگی سود چشمگیری را نصیب خود می کنند. قاچاقچیان، گروه های مسلح، مقامات فاسد و برخی صاحبان کسب و کار در مناطق کم جمعیت شرق و جنوب یمن در حال حاضر از فعالیت های پنهانی یا سرمایه گذاری های کلان سعودی و اماراتی در بخش خط لوله و بنادر یا هردو سود می‌برند. شرکت های خلیج فارس یا بین المللی در شهرهای شبوه (Shabwa)، مأرب (Ma’rib)، حضرموت (Hadhramawt)، المهره (Mahra) یا جزیره سقطرا (Socotra) سودهای مالی یا راهبردی فراوانی کسب می کنند.
بازندگان چه کسانی هستند؟ بیشتر ۲۸ میلیون یمنی.

**دیودی بی. د روشه (David B. Des Roches)- دانشیار مرکز مطالعات راهبردی جنوب آسیا و خاور نزدیک در دانشگاه دفاع ملی واشنگتن دی.سی:

انتخاب بازندگان جنگ یمن کاملا آسان و تعیین پیروز این جنگ بسیار دشوار است. بدیهی است که ایران توانسته با کمترین هزینه ظرفیت نظامی عربستان و امارات را محدود کند. این را می توان پیروزی دانست.
طرف دیگر که از جنگ یمن سود می برد قطر است که تا زمان بحران شورای همکاری خلیج فارس در ائتلاف مشارکت داشت (و تلفاتی داد). قطر نشان داده بود که در صورت درخواست در جنگ یمن مشارکت می کند، اما اکنون به عنوان طرفی که خارج از مناقشه قرار دارد از این درگیری نظامی انتقاد می کند.