گسترش روابط ترکیه و قطر برای کدامیک بیشتر سودآور بود ؟

سرمایه گذاری های اخیر قطر در ترکیه که در پی تحولات سیاسی منطقه ای رشد قابل توجه ای داشته است و اکنون سئولاتی مانند اینکه، چقدر می تواند از سرمایه قطر استفاده کند؟ یا چقدر جای پیشرفت در این زمینه را دارد؟ و یا اینکه آیا توافق های نظامی باعث توسعه توافق های اقتصادی هم خواهد شد؟ بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.

به گزارش مدار شرقی، «مصطفی سنمز» نویسنده و تحلیلگر ال مانیتور ترکی در صفحه رسمی توئیتر خود درباره روابط ترکیه و قطر نوشت: ترکیه با قطر که یکی ازکشورهای پر درآمد جهان طی ۴ سال اخیر است، در حال توسعه روابط اقتصادی و نظامی است.
این جا باید سوالاتی مانند اینکه ترکیه، چقدر می تواند از سرمایه قطر استفاده کند؟ یا چقدر جای پیشرفت در این زمینه را دارد؟ و یا اینکه آیا توافق های نظامی باعث توسعه توافق های اقتصادی هم خواهد شد؟ مورد توجه قرار گیرد.
در تاریخ ۲۳ مه، عضویت صندوق دارایی ترکیه در مجمع بین‌المللی صندوق‌های ثروت ملی که شبکه جهانی صندوق دارایی ها است، اعلام شد.
۳۰ کشور جهان عضو این شبکه جهانی هستند و بیش از ۳ تریلیون دلار آمریکا، دارایی این صندوق است. اما صندوق مدیریت مالی TVF ، که ۳۲ عضو دارد و مدیریت دارایی حدود ۴۰ میلیارد دلار آمریکا را به عهده دارد، هنوز نتوانسته توجه زیادی را به خود جلب کند. اما تاسیس شده و با تاسیس صندوق های کوچک در دیگر کشورها تلاش دارد ، توسعه یابد. اولین صندوق کوچک در روسیه تاسیس شده و دومین صندوق که به پروتکل متصل است در انتظار استقرار خود در قطر است.
اخبار مربوط به فروش چای چایکور که بازیگر اصلی در صنعت چای ترکیه است، به قطری ها هم این موضوع مرتبط است. صندوق دارایی ترکیه ـ قطر ، در TVF با گرفتن سهام شرکت چایکور کار خود را آغاز و ادامه خواهد داد. قطر یکی از کشورهایی است که اخیر مورد توجه شدید حزب عدالت و توسعه در ترکیه، قرار گرفته است. ابعاد اقتصادی این توجه و اهمیت را «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه پس از بازگشت از سفر خود به قطر توضیح داد.
«اردوغان» گفت: سرمایه گذاری قطر در ترکیه ۱٫۲ میلیارد دلار است، و ما در حال تلاش برای افزایش این مقدار هستیم. قطر با خریداری کانال های دیجیتال دیجی ترک گامی مهم برداشته است. ۵۰ درصد سهام شرکت صنعتی و تجارتی کامیون سازی BMC برای قطر است. در جلسه کمیته راهبردی درشهر ترابزون، امیر قطر را با هلیکوپتر به تماشای مناظر اطراف بردیم. برف آمده بود. وقتی کوهستان ها را دید پرسید: آیا در این مناطق مکان های گردشگری زمستانی وجود دارد؟ در پاسخ گفتم: با هم می توانیم اینجا سرمایه گذاری کنیم. همچنین قطر دو بانک در ترکیه دارد، آک بانک و فینانس بانک . علاوه بر اینها، در سال ۲۰۱۷، بین دو کشور پروژه های صنایع دفاعی به ارزش ۲ میلیارد دلار انجام خواهد شد.
وی افزود: با توجه به آمارهای وزارت اقتصاد، سرمایه گذاری های انجام شده توسط قطر در ترکیه تا اواسط ۲۰۱۷ حدودا به ۱٫۵ میلیارد دلار می رسد. قطر در کشور خود ۳۶ میلیارد دلار سرمایه گذاری مستقیم خارجی و در خارج از قطر۵۳ میلیارد دلار سرمایه گذاری مستقیم خارجی دارد. از اینجا می توان فهمید که سرمایه گذاری های انجام شده در ترکیه ، قطره ای است در مقابل اقیانوس یا در واقع یک از ۵۳ میلیارد.
رئیس جمهور ترکیه تصریح کرد: قطر سرمایه گذاری های خود در ترکیه را مخصوصا بعد از ۲۰۱۳ افزایش داده است. ۱٫۲ میلیارد دلار از سرمایه گذاری سهامی ۱٫۵ میلیارد دلاری در۴ سال گذشته، مرغداری بنویت ، نیمی از سهام شرکت BMC، آک بانک و فینانس بانک برخی از سرمایه گذاری های مستقیم قطر به حساب می آیند. همچنین سرمایه گذاری در املاک و مستغلات نیز صورت گرفته است. اما اگر سهام سرمایه گذاری مستقیم خارجی قطر در ترکیه را که شامل ۱۴۱ میلیارد دلار می شود، نسبت به سرمایه گذاری های خارجی کلی قطر بسنجیم، باید بگوییم که سهم ترکیه در کل مانند قطره ای است در مقابل اقیانوس.
وی در ادامه تاکید کرد: هدف حزب عدالت وتوسعه در آینده نزدیک ، تلاش برای بیشتر کردن سهم خود در سرمایه گذاری های مستقیم خارجی با قطر است. همچنین تلاش برای جای گرفتن در برخی از آمادگی هایی که در قطر برای مسابقات قهرمانی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ در حال انجام است. مانند سرمایه گذاری در مترو، هتل ها، فرودگاه ها و استادیوم، که نشان می دهد ترکیه در این مسابقه در کجا قرار دارد؟
«محمد شیمشک» معاون نخست وزیر و مسئول اقتصاد ترکیه در پاسخ به این سوال ، گفت: شرکت های پیمانکاری ما در قطر تا به امروز ۱۲۵ پروژه به ارزش۱۳٫۷ میلیارد دلار را انجام داده است. قطر برای ترکیه نه تنها با حرف بلکه با عمل هم تبعیض مثبت قائل می شود. از شرکت های ترکیه ای حمایت قوی برای انجام کار در قطر می شود. قطر هفتمین کشوری است که بسیاری از پروژه های پیمانکاری خود را به ترکیه می سپرد. من همین جا می گویم ما آماده انجام هرگونه کمکی در آماده سازی شرایط جام جهانی ۲۰۲۲ به دوستان قطری خود هستیم. قطر برای میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲ ، بودجه ای حدود ۱۷۰ میلیارد دلار در نظر گرفته است.
وی افزود: شرکت های ترکیه ای که می خواهند سهم بیشتری در تجارت قطر داشته باشند، در نمایشگاه اکسپو ترکی قطر که در دوحه و در ماه آوریل گذشته برگزار شد، حضور یافتند. این نمایشگاه نقش مهمی برای رسیدن به این هدف را بازی خواهد کرد. قطر، نه تنها برای ترکیه بلکه برای تمام قدرت های منطقه ای و جهانی مهم است. منشاء این علاقه و اهمیت ، گردشگری و ثروت موجود و منابع بزرگ انرژی است که قطر دارا می باشد. قطر با ۲۵ میلیارد بشکه ذخایر نفت خام و ۲۵ تریلیون متر مکعب منبع گاز طبیعی سومین کشور دارای گاز طبیعی در جهان است و یکی از جاذبه های جهان آینده است. این دارایی ها اشتهای همه را بر می انگیزد اما توانایی حفاظت از این ثروت هم کار آسانی نیست. در این خصوص قطر که در دفاع از خود ضعیف است، نگران هایی دارد. کسانی که پیشنهادهای نظامی و ژاندارمری ها را می دهند هم وجود دارند و این جاست که ترکیه می تواند نقش مهمی ایفا کند.
شبکه دولتی تی.آر.تی آواز در تحلیلی درباره توافق های نظامی بین قطر و ترکیه ، مقاصد اقتصادی موجود در این توافقها را برشمرده است.
در این تحلیل آمده است: این توافقنامه برای یافتن بازارهای جدید برای صنایع دفاعی ترکیه بسیار مهم است. اینکه ترکیه درمرکز خاورمیانه صاحب یک پایگاه باشد، چه معنایی دارد؟ ترکیه و قطر در خصوص بحران خاورمیانه موضع نزدیک به یکدیگر دارند. نگرش دو کشور در حمایت از مخالفان در سوریه نیز یکی است. درباره بحران ها در عراق و یمن هم موضع ما تقریبا مثل هم است. این اتحاد از نظر قطرنیز دارای اهمیت ویژه ای است. چون دولت سنی دوحه از اینکه روابط آمریکا و دولت شیعه ایران بهبود یابد، ناراضی است. قطر از نظر نظامی، تعداد نیروهای آمریکایی را در کشورش کافی نمی داند و تمایل دارد تا این خلا را با همکاری ترکیه پر کند.

در حقیقت اختلاف چهار کشور عربی با قطر، دوحه را برای رویارویی و مبارزه با این چالش به دوستان دیگری مانند ترکیه نزدیک کرده است و باید دید این نزدیکی روابط تا چه اندازه می تواند برای آنکارا نتیجه بخش و تاثیر گذار باشد.