کردهای ایزدی عفرین و شنگال همچنان آواره هستند

ایزدی‌های عفرین که در سال ۲۰۱۸ و به دنبال حمله ترکیه آواره شدند، همچنان در بخش‌های شمال شرقی سوریه آواره هستند. ایزدی‌های ساکن شنگال نیز بر اثر اختلافات میان گروه‌های مختلف مدعی نتوانسته‌اند به سرزمین اجدادی خود باز گردند.

شهروندان ایزدی عراق در سال ۲۰۱۴ با یکی از مصیبت‌بارترین اتفاقات عمر خود روبه رو شدند؛ زیرا گروه داعش تا می‌توانست از مردهای ایزدی را کشت و زنان و دختران را  نیز به بردگی گرفت. این اتفاق برای ایزدی‌های ساکن عفرین چهار سال بعد و در سال ۲۰۱۸ تکرار شد. این بار ترکیه بود که با نیت ریشه کردن کردن کردها عفرین را تصرف کرد و به دست گروه‌های شورشی تحت حمایت خود سپرد.

بر اساس گزارش روزنامه میلیتانت، تعداد شهروندان ایزدی در عراق قبل از حمله ۲۰۱۴ داعش حدود ۵۶۰۰۰۰ تن بود. اما اکنون تنها حدود ۲۰۰۰۰۰ تن در موطن اصلی خود زندگی می‌کنند. به دلیل اینکه در حال حاضر حدود ۲۰۰۰۰۰ تن از آنها در اردوگاه‌های مختلف در اقلیم کردستان پناه گرفته‌اند و حدود ۱۶۰۰۰۰ تن از آنها در جاهای مختلف در جهان پراکنده شده‌اند. همچنان از سرنوشت ۲۰۰۰ زن و دختر ایزدی که داعش به بردگی گرفت اطلاعی در دست نیست.

حیدر الیاس، رئیس سازمان مدافع حقوق ایزدی‌ها به نام سازمان «یزدا» اخیرا در یک کنفرانس آنلان درباره زندگی ایزدیان گفت که جمعیت ایزدی‌ها در عراق در حال حاضر در ۱۵ اردوگاه مختلف در اقلیم کردستان زندگی می‌کنند.

با این که دولت اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق در سال ۲۰۲۰ توافقنامه‌ای برای عادی سازی وضعیت شنگال و فراهم کردن زمینه بازگشت آنها به موطن اصلی‌شان امضا کردند اما بعد از گذشت ۲ سال از امضای این توافقنامه تعداد قابل توجهی از ایزدی‌ها نتوانسته‌اند باز گردند. دلایل مختلفی برای عدم اجرای این توافقنامه عنوان شده که اصلی‌ترین آنها عدم دخالت دادن ایزدی‌ها در روند توافق، وجود چند نیروی مختلف در این منطقه و عدم حمایت سازمان‌های بین المللی است. باید به این موانع حملات گاه و بیگاه ترکیه را نیز اضافه کرد.

اما ایزدی‌های عفرین که در سال ۲۰۱۸ هدف حملات ترکیه قرار گرفتند سرنوشت بدتری پیدا کردند؛ زیرا برخلاف شنگال که توسط نیروهای عراقی در سال ۲۰۱۵ آزاد شد، عفرین از سال ۲۰۱۸ تحت کنترل شورشیان وابسته به ترکیه است و هدف پاکسازی سازمان یافته قرار گرفته است. اکنون تعداد قابل توجهی از وابستگان گروه‌های شورشی وابسته به ترکیه در این منطقه ساکن هستند.

سازمان‌های مختلف حقوق بشری، از سازمان حقوق بشر، عفو بین الملل، دیده‌بان حقوق بشر سوریه و غیره تاکنون گزارش‌های زیادی درباره غصب اموال و مصادره خانه‌های ایزدی‌ها و کردها در عفرین منتشر کرده‌اند و اعتراضات بین المللی هم تاثیری نداشته است.

با توجه به عدم تمایل ترکیه برای خروج از عفرین و نیز تشدید اختلافات داخلی در عراق و عدم تشکل دولت با گذشت نزدیک به یک سال از برگزاری انتخابات پارلمانی، انتظار نمی‌رود کردهای ایزدی در آینده‌ای نزدیک بتوانند به موطن خود در شنگال و عفرین باز گردند.

منبع: کردپرس