چرا مسئله فلسطین برای فرانسه مهم است؟

به گزارش مدار شرقی، فرانسه که در سال‌های گذشته به صورت سنتی از راه‌حل دو دولت حمایت می‌کرد، اکنون با قدرت و وضوح بیشتری از تشکیل کشور مستقل فلسطین دفاع کرده و آماده شناسایی رسمی این دولت است.

این موضع همزمان با ابراز عزم مشابه از سوی اسپانیا، ایرلند و نروژ، از یک سو موجی از حمایت نمادین و سیاسی در اروپا ایجاد کرده و از سوی دیگر با اعتراض و واکنش تند اسرائیل روبرو شده و صف‌بندی جدیدی را میان اروپا و اسرائیل رقم زده است.

پیوندهای ژئوپلیتیک
فرانسه به عنوان یکی از قدرت‌های تاریخی و استعماری سابق در خاورمیانه، همواره نقش فعالی در تحولات منطقه ایفا کرده است. از زمان ریاست جمهوری شارل دوگل، فرانسه سیاستی موسوم به «سیاست عربی» را در پیش گرفت که هدف آن تقویت روابط با کشورهای عربی و حفظ تعادل در مناقشه اسرائیل و فلسطین بود. این سیاست در دوران امانوئل مکرون نیز ادامه یافته است.

حرکت فرانسه و برخی دولت‌های اروپایی به سمت شناسایی کشور فلسطین، از منظر ژئوپلیتیکی و حقوقی متأثر از چند عامل راهبردی است:

حفظ اعتبار اخلاقی و حقوقی اروپا: با توجه به شکست میانجی گری‌های سنتی آمریکا و افزایش مخاطرات ناشی از ادامه اشغالگری اسرائیل، کشورهای اروپایی برای بازسازی اعتبار و نفوذ خود در تحولات خاورمیانه و شمال آفریقا، چاره‌ای جز ورود فعال به موضوع فلسطین نیافته‌اند. شناسایی فلسطین، نشانه مستقل‌سازی سیاست خارجی اروپا در مقابل یک‌جانبه‌گرایی واشنگتن و تل‌آویو است .

پاسخ به فشار فزاینده افکار عمومی داخلی: با گسترش اعتراضات مردمی و افزایش انتقادات رسانه‌ای از دولت‌های اروپایی در قبال بحران انسانی غزه، متعادل‌سازی سیاست خارجی برای جذب حمایت داخلی به ضرورتی غیرقابل اجتناب بدل شده است. این مسئله نقش مهمی در اتخاذ مواضع جدید فرانسه و هم‌پیمانانش دارد .

روابط با جهان عرب و اسلامی

فرانسه، به‌دلیل منافع ژئوپلیتیک و اقتصادی، ناگزیر از تعامل همزمان با جهان عرب/اسلامی و اسرائیل است. فرانسه روابط تاریخی و اقتصادی عمیقی با لبنان و کشورهای خلیج فارس دارد. حمایت از دولت فلسطین می‌تواند به تحکیم این روابط کمک کند، به ویژه که کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی و مصر از این طرح استقبال کرده‌اند. فرانسه با همکاری عربستان سعودی در برگزاری کنفرانس سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۵، نشان داده است که به دنبال ایجاد یک ائتلاف منطقه‌ای برای حل این مناقشه است.

کنترل مخاطرات و پیامدهای امنیتی درون اروپا: افکار عمومی در اروپا و جهان به شدت از حقوق فلسطینیان حمایت می‌کند. فرانسه با توجه به این فشارها و تعهدات خود به حقوق بین‌الملل، از جمله قطعنامه‌های سازمان ملل، اقدام به حمایت از تشکیل دولت فلسطین کرده است.

وقوع بحران غزه، با توجه به وجود جمعیت قابل ملاحظه مسلمان در فرانسه و سایر کشورهای اروپایی، می‌تواند به افزایش تنش‌های داخلی، رشد افراط‌گرایی و رادیکالیزاسیون بینجامد. اتخاذ موضع فعال‌تر علیه تضییع حقوق فلسطینیان، ابزاری برای مدیریت فضای داخلی و کاهش زمینه‌های ناامنی بالقوه است .

نویسنده: فاطمه خادم شیرازی
منبع: مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC