نگاهی به تاریخ و حکومت قطر
قطَر کشوری در جنوب غربی قارهٔ آسیا و در شرق شبهجزیره عربستان، در خاورمیانه و در بخش جنوبی خلیج فارس واقع شدهاست. به گزارش مدار شرقی، قَطَر خود شبهجزیرهای کوچکتر واقع در شبه جزیرهٔ عربستان است که خلیج فارس آن را از غرب و شمال و شرق در بر گرفتهاست. پایتخت آن، دوحه است. قطر […]
جمعیت قطر ۱٬۸۵۳٬۵۶۳ نفر است. کمتر از یکسوم جمعیت قطر را قطریهای اصیل تشکیل میدهند.تاریخ
از سال ۱۸۷۱ تا ۱۹۱۳ قطر در تصرّف ترکهای عثمانی بود. پیش از آن به نوشته دانشنامه بریتانیکا «قطر برای سالهای طولانی تحت حاکمیت حکومت ایران بوده و هر سال سه هزار روپیه برای حق ماهیگیری و صید مروارید، مالیات پرداخت میکردهاست». در ۲۹ ژوئیه ۱۹۱۳ قراردادی بین دولت بریتانیا و دولت عثمانی به امضاء رسید که به موجب یکی از بندهای آن دولت عثمانی از حاکمیت بر قطر صرف نظر کرد. با خروج نیروهای عثمانی دولت بریتانیا حکومت «شیخ عبدالله بن جامع» حاکم قطر را به رسمیت شناخت و در سال ۱۹۱۶ قراردادی همچون دیگر قراردادهای خود با شیوخ امارات خلیج پارس با این شیخ به امضاء رساند. از این تاریخ، قطر تا زمان استقلال در سال ۱۹۷۱، تحتالحمایهٔ انگلستان گردید. در ۱۹۳۵ طایفهای از اعراب بنی یاس مقیم ابوظبی به علت نارضایی از «شیخ خلیفه شخبوط» حاکم ابوظبی به جنوب کوچیده و در منتهیالیه کرانه باختری ابوظبی یعنی خورالعدید اقامت گزیدند. این مسأله سرآغاز اختلاف جدی میان ابوظبی و قطر شد.
قطر یکی از چندین امیرنشین نوبنیاد واقع در شبهجزیره عربستان است. منطقه قطر از دیرباز بخشی از منطقه تحت فرمان رویدر بودهاست. (بویژه در زمان ساسانیان). در بسیاری از دورههای باستانی همه کرانه جنوبی خلیج فارس بخشی از رویدر بوده و توسط ساتراپهای رویدری اداره میشد. در تاریخ معاصر قطر توسط ترکان عثمانی، انگلیسیها و بحرین اداره شده و در ۳ سپتامبر ۱۹۷۱ به استقلال رسید. در آن دوره بسیاری از امیرنشینهای منطقه جذب عربستان سعودی یا امارات متحده عربی شدند ولی قطر از این روند جدا ماند.
اختلافهای مرزی
پیشینه اختلافهای مرزی و سرزمینی عربستان سعودی با قطر به میانههای سده نوزدهم باز می گردد. اختلافات مرزی و سرزمینی عربستان سعودی و قطر شامل باریکهای از زمینهای جنوبی قطر میشود. عربستان سعودی مدعی مالکیت ۲۳ مایل از سواحل جنوب شرقی قطر است و دو کشور در مورد مرزهای جنوب غربی و سلوا نیز با یکدیگر اختلافات ارضی دارند. بنابراین، اختلافات مرزی و سرزمینی میان دو کشور از خلیج «سلوا» واقع در جنوب باختری قطر آغاز و تا «خورالعدید» واقع در جنوب خاوری قطر امتداد مییابد. نسبت به اراضی جنوب شرقی قطر، ابوظبی نیز ادعاهایی دارد.
در سپتامبر ۱۹۹۲ نیروهای نظامی عربستان سعودی به قطر تجاوز کردند و بخشهایی از خاک این کشور را به تصرف درآوردند. به دنبال آن، قطر اجرای قرارداد مرزی ۱۹۶۵ با عربستان سعودی را به حال تعلیق در آورد و به عنوان اعتراض از شرکت در نشستهای شورای همکاری خلیج فارس خودداری کرد. پس از ۳ ماه کشمکش، سرانجام با میانجیگری مصر، دو کشور موافقتنامهای برای حل و فصل اختلافات مرزیشان منعقد کردند.
اقتصاد
منبع در آمد ارزی کشور، صادرات نفت و گاز میباشد. قطر سومین کشور دارنده ذخایر گاز پس از روسیه و ایران است.اقتصاد قطر یک اقتصاد کاملا وابسته به نفت محسوب میشود اگر چه این کشور درآمدهای دیگر نظیر گردشگری دارد. و ذخیرهٔ گازیاش، برای ۲۰۰ سال آینده کافی تخمین زده شدهاست. قطر به علت پیش دستی در بهره برداری از منطقه گازی پارس جنوبی، توانستهاست بیش از ایران از این میدان گازی مشترک، گاز طبیعی استخراج کند و به رشد سریع اقتصادی دست یابد. در حالی که این کشور رشد نزدیک به ۲۰% را تجربه میکند. همچنین برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲ فرصتی طلایی برای اقتصاد این کشور خواهد بود. قطر عضو سازمان کشورهای صادر کننده نفت، اوپک است.
جغرافیا
شبه جزیره قطر از شمال شرق عربستان به داخل خلیج فارس گسترده شدهاست. خاک این کشور، مسطح بوده، و از یک صحرای خشک تشکیل گردیدهاست. شهرهای قطر عبارتاند از وکره، خور، دخان، زباره، شمال، مسیعید، رأس لفان. شهر جدیدی به نام لوسیل و شهرکی جزیرهای به نام مروارید قطر نیز در این کشور در دست ساخت است.
نگاره ماهواره ای قطر
آب و هوای قطر آب و هوایی کویری است در این کشور زمستان هوایی خنک دارد. در زمستان در اثر تودهٔ هوایی سودانی بارانهای سیل آسایی در این کشور میبارد که خسارت به بار میآورد. ولی تابستان هوایی شرجی و گرم دارد.جاذبههای گردشگری
ورزشهای آبی در قطر طرفدار دارد. شهر الخبر دارای موزههای گوناگون است که در ۵۰ کیلومتری شمال دوحه ۵۰ است.مسجدهای قدیمی شهر الواکرا در ۲۰ کیلومتری جنوب دوحه قرار دارند. در ام سلال محمد واقع در ۱۵ کیلومتری شمال دوحه یک مسجد و دژ قدیمی قرار دارد. این کشور طی برگزاری جلسه کمیته اجرایی فیفا در تاریخ ۲ دسامبر ۲۰۱۰ به عنوان اولین کشور در منطقه خاورمیانه به میزبانی جام جهانی فوتبال سال ۲۰۲۲ انتخاب شد.
موقعیت سیاسی:
نظام حکومتی قطر امیرنشین بوده و خاندان آل ثانی که اصالتاً از قبیله بنی تمیم نجد عربستان هستند از قرن نوزدهم در این سرزمین حاکمیت دارند. از سال ۲۰۰۷ بنا به دستور امیر کنونی قطر ۱۸ دسامبر ۱۸۷۸ روز به حکومت رسیدن شیخ جاسم بن محمد بن ثانی موسس دولت قطر جدید بعنوان «روز ملی قطر» تعیین شد. قطر سالها تحت الحمایه انگلیس بود و شیخ احمد بن علی آل ثانی بر آن حکومت می کرد تا اینکه در ۳ سپتامبر ۱۹۷۱ استقلال یافت. در تاریخ ۲۲ فوریه ۱۹۷۲م (۳/۱۲/۱۳۵۰) شیخ احمد توسط پسر عمویش شیخ خلیفه بن حمد از قدرت برکنار شد و حکومت وی نیز تا ۲۷ ژوئن ۱۹۹۵ ادامه داشت، تا اینکه شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی ( امیر فعلی قطر) به قدرت رسید. یک سال بعد فرزندش شیخ جاسم و بعد از استعفای وی برادرش شیخ تیم در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ از سوی امیر بعنوان ولیعهد انتخاب گردید.
اولین تشکیلات جدید حکومتی در قطر در دهه ۵۰ میلادی با نقش عمده انگلیس در این شیخ نشین ایجاد شد و به مرور زمان تبدیل به نهادهای امروزی گردید. این تشکیلات تا سال ۱۹۷۰ تحت عنوان اداره عمل می کرد و مستقیماً به امیر این کشور گزارش می دادند.
قوه مجریه :
قوه مقننه :
بر اساس اصل هفتاد و ششم و هفتاد و هفتم قانون اساسی مجلس شورا عهده دار قوه مقننه است.
قوه قضائیه :
قضات دارای یک شورای عالی می باشند که عهده دار حسن جریان اعمال دادگاهها ونهادهای تابعه و همکار آن می باشد . قانون چگونگی تشکیل شورای عالی،اختیارات وصلاحیتهای آنرا مشخص می کند. قانون ارگان ذیربط درحل و فصل منازعات اداری را تعیین و اساسنامه و چگونگی اعمال آنرا مشخص می نماید. چگونگی رسیدگی به اختلافات ناشی از اختصاص دادگاهها در منازعاتی که از صدور احکام نشأت می گیرد، قانون تعیین می نماید و قانون ارگان قضائی ذیربط در حل وفصل اختلافات ناشی از مطابقت قوانین ولوایح با قانون اساسی و نیز اختیارات آنها و چگونگی رفع تظلمات و اقدامات متعاقب آنرا تعیین میکند . قانون همچنین آثار حکم ناشی از عدم مطابقت با قانون اساسی را مشخص می نماید.
قوه قضائیه نیز زیر نظر وزیر دادگستری که ناظر بر اجرای قانون مدنی است، فعالیت می کند و وزارت دادگستری عملکرد دادگاهها و قضات را سازماندهی و نظارت می کند. قوانین قضایی این کشور کاملاً بر اساس اصول و مبانی اسلامی تعیین شده است.
بر اساس قانون مصوب سال ۲۰۰۳ در مورد قضات، چند دسته دادگاه یا محاکم شامل دادگاه تشخیص ، دادگاه استیناف ، دادگاه بدوی و دادگاه شرعی می باشند.
ویژگیهای اجتماعی و فرهنگی و مذهبی:
جمعیت :
پرچم ملی :
پرچم قطر دارای دو رنگ سفید و عنابی است که ۹ فلش این دو رنگ را از یکدیگر متمایز ساخته است.
مذهب :
آب و هوا :
زبان رسمی :
زبان رایج در این کشور عربی است ولی زبان انگلیسی نیز بعنوان زبان دوم در جامعه قطر بویژه در مدارس و دانشگاهها تکلم می شود. علاوه بر آن زبانهای اردو و فارسی در بین بخشی از مردم رواج دارد.