رشد اقتصادی لزوما رفاه در پی ندارد

به گزارش مدار شرقی به نقل از اعتماد، در دهه ۶۰ یا ۷۰ تصور بر این بود که رشد اقتصادی خود به خود منجر به کاهش فقر، نابرابری و بیکاری می‌شود اما در دهه‌های اخیر به دلیل اینکه می‌شود بدون اینکه توزیع درآمد را کاهش داد، رشد اقتصادی بالایی هم داشت، دیدگاه‌های سنتی درخصوص نرخ رشد اقتصادی نیز تغییر کرد.

در شرایط فعلی رشد مثبت الزاما یک امتیاز نیست. شرط لازم برای بهبود وضعیت و رفاه مردم است، اما شرط کافی نیست. دو، سه سال پیش که حتی تحریم نبودیم، رشد اقتصادی پس از برجام و بازگشت نفت ایران به بازارها با وجود اینکه رشد‌های اقتصادی بالا و مثبتی داشتیم اما مردم احساس می‌کردند که وضع‌شان تغییری نکرده است. مهم‌ترین دلیلش این بود که عمده رشد اقتصادی در بخش‌های نفت و پتروشیمی و صنایع بزرگ بود که عمدتا صنایع سرمایه برداشتند. وقتی تکنولوژی در این بخش‌ها باشد بدان معناست که منافع نمایشی از رشد نصیب عده محدودی می‌شود. اگر این نرخ رشد اقتصادی درست باشد که البته با توجه به اینکه بانک مرکزی آن را منتشر کرده، نمی‌توان به آن ایرادی کلی گرفت، با فروش نفت انتظاری نیست که سریعا منافع حاصل از رشد اقتصادی احساس شود. منابع رشد اقتصادی مثبت در بخش‌های دیگر اقتصادی و واحدهای تولیدی به مردم نمی‌رسد یا در کوتاه‌مدت به مردم نمی‌رسد. حتی اگر رشد اقتصادی به جای ۱٫۳ به ۵ یا ۶ درصد نیز برسد به دلیل اینکه عمده تمرکز بر بخش نفت و واحدهای مرتبط با آن است، منافع‌شان الزاما به توده مردم نمی‌رسد و ایجاد اشتغال چندانی نیز نمی‌کند. اینها اگر تداوم داشته باشند و برای یکی دو سال رشد اقتصادی مثبت باشد، در آن صورت منافعش به سایر مردم می‌رسد. بنابراین انتظار است که مردم این رشد را حس نکنند. شاید این نوع ادبیات اثر منفی داشته باشد مگر اینکه بانک مرکزی همراه با ارایه گزارش‌ها، توضیحات متناسب را نیز بدهد چرا که پرسش مردم این است که اگر رشد اقتصادی مثبت شده، چرا در زندگی حس نمی‌شود؟ در غیر این‌صورت اعتماد به دولت بیشتر سلب می‌شود و سرمایه‌های اجتماعی از بین می‌رود.