بیم و امید توافق یا جنگ در نوار غزه

به گزارش مدار شرقی، یک منبع امنیتی مصری روز پنجشنبه به رویترز گفته است که مصر در حال به پایان رساندن یک توافق متارکه جنگ میان اسراییل و حماس است تا دو میلیون فلسطینی ساکن نوار غزه بتوانند دوباره طعم آزادی را بچشند. حالا مقام‌های مصری می‌گویند بناست یک قرار‌داد آتش‌بس طولانی‌مدت میان اسراییل و حماس برقرار شود و مصر به طور رسمی به دنبال نهایی کردن آن است.

قاهره در‌حال‌حاضر توانسته به یک آتش‌بس موقت از عید قربان دست پیدا کند که هفته آینده برقرار می‌شود و به نظر می‌رسد کالاهایی به مناسبت این عید به نوار غزه نیز ارسال خواهد شد. این مقام مصری عنوان کرده است زمانی که ما این توافق را نهایی کردیم و همه طرف‌ها آن را امضا کنند آن را رسما منتشر خواهیم کرد و اگر طی یک هفته آینده فتح به ما کمک کند این شرایط فراهم خواهد شد و مفاد توافق منتشر می‌شود.به‌نظر می‌رسد مقام‌های فتح چندان علاقه‌مند به پیشبرد روند صلح میان حماس و اسراییل، با میانجیگری قاهره نیستند و تمایلی هم ندارند که از مفاد آن پیروی کنند. زیرا فتح معتقد است که هرگونه توافق صلح باید در چارچوب این گروه به انجام می‌رسید. در حال حاضر حمایت فتح برای هرگونه معامله در غزه از اهمیت ویژه برخوردار است زیرا فتح به عنوان نماینده رسمی دولت فلسطینی در مجامع بین‌المللی شناخته می‌شود. تمام هزینه‌هایی که از سوی مجامع بین‌المللی به فلسطین تزریق می‌شود از طریق محمود عباس و تشکیلات خودگردان است و بخشی از بحران غزه نیز به دلیل اختلافات میان حماس و فتح است زیرا اکنون کارمندان دولتی در غزه ماه‌هاست که حقوق دریافت نکرده‌اند چون دولت خودگران فلسطینی معتقد است که حماس به‌طور‌‌کامل کنترل غزه را در اختیار فتح قرار نداده است و اکنون اجرایی شدن بخشی از این توافق منوط به اجرایی شدن توافق آشتی ملی میان فتح و حماس شده است.

با این حال در جزییاتی که یک مقام آگاه مصری از این توافق ارایه داده آمده است که یک دوره آرامش برای یک سال ایجاد می‌شود و در صورت عدم تماس میان و درگیری میان طرفین این مدت چهار‌ساله می‌شود و وارد یک روند آتش‌بس طولانی‌مدت خواهد شد.

برخی کارشناسان معتقدند که آتش‌بس طولانی‌مدت می‌تواند راه را برای مذاکره در مورد مسائل متعدد باز کند. محاصره اقتصادی، غزه را در تنگنا قرار داده است و بازگشایی گلوگاه‌های اقتصادی می‌تواند بار‌دیگر رونق را به این منطقه باز‌گرداند. از طرفی دیگر فضایی برای تبادل زندانیان و اسرای طرفین فراهم خواهد شد.

این منبع آگاه اعلام کرد که عباس کامل، رییس دستگاه اطلاعاتی مصر پس از نشست مشترک و مشابه با مقام‌های اسراییلی با محمود عباس نیز دیدار کرده است و طرفین توافق کردند تا در هفته آینده مذاکرات ادامه پیدا کند و حتی انتظار می‌رود، توافق نیز اعلام شود. یک مقام اسراییلی نیز که نخواست نامش فاش شود در گفت‌وگو با رویترز تایید کرد که رییس دستگاه اطلاعاتی مصر با نتانیاهو در سرزمین‌های اشغالی دیدار کرده است اما به جزییات این دیدار اشاره‌ای نکرد.

یک منبع فلسطینی در رام‌الله نیز اگرچه دیدار میان عباس کامل و محمود عباس را به‌طوررسمی تایید نکرد و به نظر می‌رسید که عباس کامل بدون دیدار با محمود عباس، فلسطین را ترک کرده است اما عباس، مصر را مطلع کرده است که نمایندگان فتح طی یک هفته آینده در مذاکرات قاهره شرکت خواهند کرد.

منابع مطلع اعلام کرده‌اند که بناست خط ماهیگیری برای نوار غزه افزایش یافته و اسراییل محاصره خود را در جنوب ساحل از ٣ به ٩ مایل برساند و در شمال ساحل نیز تا ۶ مایل فضا داده خواهد شد و در این محدوده مردم نوار غزه می‌توانند ماهیگیری داشته باشند و یکی از شغل‌های سنتی مردم این منطقه مجدد رونق پیدا کند. منبع امنیتی مصری همچنین اعلام کرده است که طبق این توافق آتش‌بس یک خط دریایی از غزه به قبرس باز خواهد شد که تحت‌نظارت کامل اسراییل است.

یک مقام فلسطینی در غزه که با جریان مذاکرات آشنا بود، عنوان کرد که ما در این مذاکرات خواستار لغو کامل محاصره غزه هستیم و می‌خواهیم همه معابر عبور و مرور از سرزمین‌های اشغالی گرفته تا مصر و راه‌های آبی بازگشایی شود.

رژیم اسراییل مدعی است که غزه را به این دلیل تحت محاصره قرار داده که گروه حماس را که این منطقه را تحت‌کنترل دارد، تهدیدی برای نابودی خود می‌داند. کابینه امنیتی اسراییل به ریاست بنجامین نتانیاهو روز چهارشنبه برگزار شد و در آن، موضوع مذاکرات آتش‌بس در غزه نیز مطرح شد و یک مقام دیپلمات اسراییلی عنوان کرد که حماس باید تعهد خود را نسبت به آتش‌بس ثابت کند.

اسراییلی‌ها خواهان بازگشت اجساد دو سرباز کشته شده در جنگ غزه طی سال ٢٠١۴ و همچنین مدعی هستند که دو غیر‌نظامی ربوده‌شده نیز باید آزاد شوند که بنا به ادعای آنها در غزه و تحت‌کنترل حماس نگهداری می‌شوند. اسراییلی‌ها معتقدند که بازگشت اجساد و تبادل زندانیان تنها راه برای اجرایی شدن این توافق است. یک وزیر کابینه اسراییل اعلام کرد: درصورت توافق هیچ کاری برای بازسازی و توانبخشی دوباره غزه انجام نخواهد شد مگر اینکه آنها اجساد دو سرباز اسراییلی و دو زندانی را آزاد کنند.

منابع امنیتی مصری هم اعلام کرده‌اند که این امر زمانی محقق خواهد شد که اسراییلی‌ها صدها فلسطینی بازداشت‌شده را نیز آزاد کنند. با این‌حال مقام‌های فلسطینی هیچ مذاکره‌ای درمورد این مبادله انجام ندادند و هنوز سرنوشت آن مشخص نیست.

در‌حال‌حاضر مصر مسوولیت توافق و آشتی فلسطین را برعهده دارد که طبق آن کنترل نوار غزه به تشکیلات خودگردان سپرده خواهد شد. اختلافات میان فتح و حماس در خصوص تقسیم قدرت وجود دارد و همین موضوع مانع اجرایی شدن توافق آشتی ملی میان دو‌طرف شده است ولی مصری‌ها به دنبال پیشرفت در این زمینه هستند تا توافق آتش‌بس را نیز بتوانند به مرحله اجرا و نهایی شدن سوق دهند.