خبرگزاری مدار شرقی، گروه بین الملل-پیمان یزدانی: تصمیم مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق برای برگزاری همه پرسی استقلال در مورخه سوم مهرماه (۲۵ سپتامبر) به اعتقاد بسیاری از کارشناسان نه تنها نقض قانون اساسی عراق است بلکه موجب بی ثباتی های بیشتر در منطقه خواهد شد.
در حالیکه دولت مرکزی عراق، همسایگان این کشور و دیگر بازیگران عمده بین المللی با هشدار درباره تبعات بد این طرح مسعود بارزانی خواستار لغو این همه پرسی شده اند وی همچنان بر تصمیم خود مبنی بر برگزاری همه پرسی در موعد مقرر تاکید دارد.
آمریکا نیز که از حامیان اربیل در سالهای گذشته بوده درباره برگزاری همه پرسی ابراز نگرانی کرده و خواستار تعویق آن شده و ابراز داشته است که انجام همه پرسی در این مقطع موجب برداشته شدن تمرکز از مبارزه با داعش خواهد شد.
اصرار مسعود بارزانی به برگزاری همه پرسی با توجه به مخالفت های همسایگان اقلیم کردستان عراق و مخالفت های آمریکا برای اقلیمی که محصور در بین همسایگان است، تا حدودی غیر عادی به نظر می رسد، مگر اینکه بپذیریم سیاست های اعمالی و اعلامی امریکا و برخی متحدانش در قبال همه پرسی اقلیم متفاوت باشد و زد و بندهایی در پشت پرده در جریان است.
با توجه به اثر مخرب حمایت علنی آمریکا از همه پرسی اقلیم کردستان عراق بر روابط واشنگتن و بغداد و همچنین واشنگتن و آنکارا که حساسیت زیادی در این خصوص دارد، چنین دیدگاهی که سیاست اعلامی و اعمالی واشنگتن در قبال این همه پرسی متفاوت است دور از دهن نیست.
در این خصوص گفتگویی داشته ایم با پروفسور «نادر انتصار» رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آلابامای جنوبی آمریکا که مشروح آن در زیر امده است. «سیاست کردها در خاورمیانه» از جمله آثار انتصار است که در حوزه مطالعات کردی آوازه بین المللی دارد.
*آیا می توان متصور بود که سیاست اعلامی و اعمالی واشنگتن در قبال همه پرسی اقلیم متفاوت باشند؟
بله، من فکر می کنم از اینکه سیاست اعلامی و حقیقی اعمالی آمریکا در این مسئله متفاوت باشد نباید تعجب کرد. آمریکا در حال حاضر سیاست متوازن و حساب شده ای در خاورمیانه ندارد و این مسئله حتی در دیگر مناطق جهان نیز صادق است.
*با توجه به مخالفت های منطقه ای با همه پرسی اقلیم کردستان عراق، آمریکا تا چه حدی می تواند پیش رود و به حمایت های خود از اربیل ادامه دهد؟ واشنگتن چگونه خواهد توانست اختلافات خود با متحدان منطقه ای به ویژه ترکیه را در این خصوص مدیریت کند؟
آمریکا بدون حمایت برخی از متحدان منطقه ای به ویژه ترکیه قادر نخواهد بود حمایتی پایدار از یک کشور کردی مستقل داشته باشد. با این حال ترکیه بر اساس سیاست اعلامی خودش با ایجاد یک کشور کردی مخالفت خواهد کرد.
علاوه بر این، چنین اقدامی از سوی آمریکا به معنی بازنگری عمده این کشور در روابطش با بغداد خواهد بود. ولی بطور کلی آنهایی که علاقمند به ایجاد کشور کردی مستقل در منطقه هستند بر روی حمایت غیر مستقیم آمریکا از طریق اسرائیل حساب باز کرده اند؛ اسرائیلی که تنها حامی علنی استقلال کردستان عراق است.
*آیا راهکار قانونی برای متوقف کردن تصمیم بی ثبات کننده اربیل وجود دارد؟
دو اشکال قانونی نیز این همه پرسی دارد یکی اینکه مخالفان بارزانی می گویند و آن این است که دوره ریاست مسعود بارزانی بر اقلیم کردستان عراق قانونا ۲ سال پیش تمام شده و وی دارای مشروعیت قانونی برای برگزاری این همه پرسی و تصمیم گیری درباره آینده کردستان نیست.
نکته دوم اینکه از منظر قانون اساسی باید مسئله برگزاری همه پرسی به تصویب پارلمان اقلیم کردستان عراق برسد و این پارلمان از اکتبر ۲۰۱۵ عملا غیرفعال بوده است.