آیا ایران به پوتین نه میگوید؟
ممکن است ایران از روسیه استفاده کند و از این کشور به عنوان برگهای برای چانه زنی با غرب از طریق مخالفت با پیشنهاد مسکو در مقابل کاهش تحریمهای غرب بهره ببرد. چه بسا نشست تهران فرصتی بود که تهران موضع خود را توضیح دهد.
به گزارش مدار شرقی، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا اخیرا روسیه را به تلاش برای خرید صدها پهپاد ایرانی برای به کارگیری در جنگ اوکراین متهم کرد. این ادعا به علت پیشرفته نبودن پهپادهای ارتش روسیه منطقی است؛ اما مشکل این است که انگیزهای وجود ندارد که ایران را به قبول پیشنهاد روسیه سوق دهد.
روسیه در گذشته از رابطهاش با ایران برای اعمال فشار علیه غرب استفاده کرد؛ اما جنگ اوکراین به تهران فرصتی برای تغییر این معادله اعطا کرده است.
علی رغم اینکه پاسخ وزیر امور خارجه ایران به این ادعا تکذیب قویای محسب نمیشود اما علل زیادی وجود دارد که ایران را به سمت مخالفت با درخواست روسیه سوق میدهد.
در همین راستا قابل ذکر است که کرملین از کلمات مشابه وزیر امور خارجه ایران استفاده کرد زمانی که ایران میخواست موشکهای پیشرفته اس ۴۰۰ را از این کشور در سال ۲۰۱۹ خریداری کند. مسکو در آن زمان با فروش آن به ایران به علت نگرانی از این مسئله سرباز زد که ممکن است به افزایش تنش در خاورمیانه بینجامد. ایران امروز نیز نگران است همکاری نظامی با مسکو در اوکراین به افزایش تنش در رابطهاش با غرب بینجامد.
ممکن است ایران از روسیه استفاده کند و از این کشور به عنوان برگهای برای چانه زنی با غرب از طریق مخالفت با پیشنهاد مسکو در مقابل کاهش تحریمهای غرب بهره ببرد. چه بسا نشست تهران فرصتی بود که تهران موضع خود را توضیح دهد.
به عنوان مثال پوتین در سال ۲۰۱۹ تصریح کرد روسیه تیم نجات نیست و نمیتواند هر چیزی را نجات دهد و این سخنان اشارهای بود به علت عدم مشارکت کرملین برای نجات توافق هستهای. بنابراین چرا تهران اکنون به عنوان تیم نجات برای مسکو در اوکراین عمل کند؟
همچنین ممکن است رئیسی به پوتین یادآوری کند روسیه در رای مثبت دادن به شش قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت در میان سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ تردید به خود راه نداد. ممکن است او از پوتین بپرسد چرا نیروهای روسیه در سوریه از نیروهای ایران در برابر حملات اسرائیل حمایت نکردهاند؟
در نهایت ممکن است رئیسی تاکید کند ممنوعیت فروش تسلیحات به ایران از سوی شورای امنیت در اکتبر سال ۲۰۲۰ به پایان رسیده و کرملین به ایران تاکنون هیچ جنگنده سوخو-۳۵ یا تانک تی-۹۰ یا سامانه موشکی اس ۴۰۰ نفروخته است.
چند روز قبل از حمله روسیه به اوکراین ایران تلاش کرد توافقنامه امنیتی و دفاعی به ارزش ۱۰ میلیارد دلار با مسکو امضا کند و همچنین میخواست به اتحادیه اوراسیا بپیوندد؛ اما روسیه توجهی به این مسئله نکرد. بعید است تهران پس از پایین آمدن جایگاه مسکو در عرصه بین المللی برای کمک به روسیه شتاب کند. اما این مسئله به این معنی نیست که دو کشور در زمینههای دیگر همکاری نکنند.
مسکو به علت جنگ در اوکراین منزوی و تحقیر شده است و امروز به متحدان و کمکهای جدید نظامی شدیدا نیاز دارد. از این رو نباید انتظار داشته باشد کمک ایران به این زودیها انجام شود و علت آن فضای ژئوپلتیک کنونی و فرصت در دسترسی است که برای تهران به منظور استفاده از این تنگنای روسیه پیش آمده است.
منبع: العرب / تحریریه دیپلماسی ایرانی