تاثیر تحولات منطقه ای بر جامعه کردهای سوریه

به گزارش مدار شرقی، وضعیت کردهای سوریه در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، بازتابی از تاریخ طولانی تبعیض، مقاومت و تغییرات بنیادین در این جامعه است. کردهای سوریه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین اقلیت‌های قومی این کشور، همواره تحت سیاست‌های سرکوبگرانه دولت مرکزی قرار داشتند که به تضعیف هویت و حقوق آن‌ها منجر شده بود.

جنگ داخلی سوریه و تحولات منطقه‌ای فرصت‌هایی را برای احیای هویت و تقویت جایگاه آن‌ها در ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور فراهم کرد.

از منظر سیاسی، کردها با تلاش برای خودمختاری و ایجاد نهادهای دموکراتیک در مناطق شمال و شرق سوریه توانستند بخشی از حقوق خود را بازیابی کنند. این تلاش‌ها به‌رغم فشارهای دولت سوریه، ترکیه و سایر بازیگران منطقه‌ای، گام‌های مهمی در جهت تأمین حاکمیت محلی کردها و جلب توجه جامعه بین‌المللی به مسئله آن‌ها بود.

از نظر اقتصادی، مناطق کرد نشین همچنان با چالش‌های بزرگی نظیر ضعف زیرساخت‌ها، تحریم‌ها، و اثرات جنگ روبرو هستند. با این وجود، تلاش‌هایی برای ایجاد اقتصاد محلی و خودکفا، به‌ویژه در حوزه کشاورزی و تجارت، به چشم می‌خورد.

از لحاظ اجتماعی، کردهای سوریه با حفظ انسجام جامعه و ایجاد تغییرات بنیادین در نقش‌های سنتی، نظیر افزایش مشارکت مردان، زنان و جوانان در امور اجتماعی و مدیریتی، نشان دادند که جنگ و بحران می‌تواند به عاملی برای تحول اجتماعی بدل شود. در بعد فرهنگی، کردها توانسته‌اند زبان، هنر، موسیقی و سنت‌های خود را در شرایط جدید احیا کنند.

ایجاد مدارس به زبان کردی، برگزاری مراسم فرهنگی و جشنواره‌های هنری، و تقویت تولیدات ادبی و هنری از جمله دستاوردهای مهم آن‌ها در این زمینه است.

با وجود این پیشرفت‌ها، کردهای سوریه همچنان با چالش‌های بزرگی نظیر فشارهای سیاسی خارجی، بی‌ثباتی امنیتی، مشکلات اقتصادی، و تهدیدهای فرهنگی روبه‌رو هستند. آینده این جامعه به تعامل عوامل مختلفی بستگی دارد.

احتمالا آن‌ها بتوانند نوعی خودمختاری محدود در چارچوب سوریه یکپارچه حفظ کنند، اما فشار ترکیه، که به شدت مخالف خودمختاری کردهاست، و نیز توافقات احتمالی با دولت سوریه، می‌تواند این وضعیت را تغییر دهد. حمایت‌های آمریکا و روسیه در کوتاه‌مدت به تقویت موقعیت آن‌ها کمک می‌کند، اما این حمایت‌ها ممکن است به دلیل تحولات ژئوپلیتیکی کاهش یابد.

در کنار این عوامل، اختلافات داخلی و چالش‌های اقتصادی نیز نقش مهمی در تعیین ثبات و آینده آن‌ها ایفا خواهد کرد. به طور کلی، آینده کردهای سوریه شکننده و به‌شدت وابسته به تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی است.

نویسنده: دکتر گلناز سعیدی، عضو هیئت علمی دانشگاه

منبع: مرکز بین المللی مطالعات صلح